آبله‌مرغان

یک بیماری ویروسی در انسان
(تغییرمسیر از آبله مرغان)

آبله‌مُرغان (به انگلیسی: Chickenpox)، یک بیماری عفونی خفیف و بسیار واگیردار است. این بیماری که در کودکان شایع‌تر است، در پی عفونت اولیهٔ ویروس واریسلا زوستر ایجاد می‌شود.[۷] آبله‌مرغان منجر به ایجاد بثورات پوستی و تاول‌های کوچک و خارش‌دار شده که در نهایت، پوسته‌پوسته می‌شوند. این تاول‌ها معمولاً از قفسه سینه، پشت و صورت آغاز می‌شوند.[۸] سپس به پوست سایر اندام‌ها گسترش می‌یابند.[۱] بثورات و سایر علائم مانند تب، خستگی و سردرد معمولاً پنج تا هفت روز طول می‌کشد.[۹] عوارض این بیماری ممکن است گاهی شامل ابتلا به سینه‌پهلو، التهاب مغز و عفونت‌های پوستی باکتریایی باشد.[۱۰] این بیماری، معمولاً در بزرگسالان، شدیدتر از کودکان است.[۱۱]

آبله‌مُرغان
نام‌های دیگرواریسلا
Varicela Aranzales.jpg
پوست پسری با بثورات پوستی آشکار آبله‌مرغان
تخصصبیماری عفونی
نشانه‌هاتاول، سردرد، بی‌اشتهایی، خستگی، تب[۱]
دورهٔ معمول آغاز۱۰ تا ۲۱ روز پس از سرایت بیماری[۲]
دورهٔ بیماری۵ تا ۱۰ روز[۱]
علتویروس واریسلا زوستر[۳]
پیشگیریواکسن آبله‌مرغان[۴]
دارولوسیون کالامین، استامینوفن، آسیکلوویر[۵]
مرگ‌ها6,400 مورد در سال ۲۰۱۵ (به‌همراه زونا) [۶]
طبقه‌بندی و منابع بیرونی
پیشنت پلاسآبله‌مُرغان

آبله‌مرغان یک بیماری هوابرد است که از طریق سرفه و عطسه فرد مبتلا به‌راحتی از فردی به فرد دیگر سرایت می‌کند.[۱۲] دوره نهفتگی آن، ۱۰ تا ۲۱ روز است و پس از آن، بثورات، ظاهر می‌شوند.[۱۳] انتقال این بیماری به سایر افراد، از یک تا دو روز پیش از ظاهر شدن بثورات در فرد مبتلا تا زمانی که تمام ضایعات پوسته‌پوسته شوند، امکان‌پذیر است.[۱۴] ویروس همچنین ممکن است از طریق تماس با تاول‌ها منتشر شود.[۱۵] این بیماری معمولاً بر اساس علائم ظاهری بیمار، قابل تشخیص است.[۱۶] اما در موارد غیرمعمول می‌توان با انجام آزمایش واکنش زنجیره‌ای پلیمراز (PCR) از مایع تاول‌ها، ماهیت بیماری، تأیید شود.[۱۷] آبله‌مرغان معمولاً فقط یک بار در طول زندگی مبتلایان باعث بیماری می‌شود.[۱۸] البته ممکن است که عفونتی مجدد توسط این ویروس رخ دهد، اما عفونت مجدد، معمولاً هیچ علامتی ایجاد نمی‌کند.[۱۹]

از زمان معرفی واکسن آبله‌مرغان در سال ۱۹۹۵، تعداد موارد و عوارض ناشی از این بیماری به‌شدت کاهش یافته‌است.[۲۰] حدود ۷۰ تا ۹۰ درصد از افراد واکسینه‌شده، از ابتلا به این بیماری یا بروز وضعیت حاد آن محافظت می‌کند.[۲۱] ایمن‌سازی روتین کودکان در بسیاری از کشورها توصیه می‌شود.[۲۲][۲۳] درمان مبتلایان ممکن است شامل تجویز لوسیون کالامین برای کاهش خارش‌ها، کوتاه نگه داشتن ناخن‌ها برای کاهش آسیب ناشی از خاراندن و استفاده از استامینوفن برای کمک به تب باشد.[۲۴] برای کسانی که در معرض خطر عوارض حاد این بیماری هستند، داروهای ضد ویروسی مانند آسیکلوویر توصیه می‌شود.[۲۵]

آبله‌مرغان در تمام نقاط جهان رخ می‌دهد.[۲۶] در سال ۲۰۱۳، حدود ۱۴۰ میلیون مورد آبله‌مرغان و زونا در سراسر جهان، برآورد شد.[۲۷] از زمان ایمن‌سازی افراد، میزان ابتلا به آبله‌مرغان، در ایالات متحده نزدیک به ۹۰٪ کاهش یافته‌است.[۲۸] در سال ۲۰۱۵ آبله‌مرغان منجر به مرگ ۶٬۴۰۰ نفر در سراسر جهان شد که این تعداد، نسبت به ۸٬۹۰۰ مورد در سال ۱۹۹۰ کاهش یافته‌است.[۲۹][۳۰] مرگ در حدود ۱ مورد از هر ۶۰٬۰۰۰ مورد اتفاق می‌افتد.[۳۱]

نشانه‌هاویرایش

نشانه‌های زیر بیشتر در کودکان، خفیف بوده اما در بزرگ‌سالان، شدید هستند:

  • خارش سطحی پس از یک روز
  • سردرد
  • حالت تهوع
  • احساس خستگی مفرط
  • تب
  • درد شکمی یا احساس ناخوشی همگانی که ۲–۱ روز به درازا می‌کشد.
  • بثورات پوستی که کم‌وبیش در هر جای بدن می‌تواند پدید آید؛ مانند روی پوست سر، آلت تناسلی، داخل دهان، بینی، گلو، یا مهبل. تاول‌ها ممکن است در نواحی بسیار گسترده‌ای از پوست باشند اما در دست و پا کم‌تر ظاهر می‌شوند. تاول‌ها در عرض ۲۴ ساعت می‌ترکند و در محل آن‌ها دلمه پایه‌ریزی می‌شود. هر ۴–۳ روز مجموعه‌هایی از تاول‌های جدید به‌وجود می‌آیند. بثورات ابتدا روی قفسه سینه، پشت و سپس سر و صورت و با تراکم کمتری روی دست و پا ظاهر می‌شوند. بثورات ابتدا پاپول هستند و سپس به وزیکول و پوستول و در نهایت به پوسته تبدیل می‌شوند. پاپول‌ها و وزیکول‌ها در وضعیت اریتماتوز قرار دارند. از ویژگی‌های بثورات آبله‌مرغان، ظهور سریع آن‌ها و نیز وجود هم‌زمان پاپول، وزیکول و پوسته در یک زمان است. خارش به‌طور تقریبی در همهٔ بیماران وجود دارد. وزیکول می‌تواند در تمامی قسمت‌های مخاطی وجود داشته باشد. این ضایعات عموماً پس از فروکش کردن تب ایجاد می‌شوند.
  • در بزرگ‌سالان یک سری نشانه مانند آنفلوآنزا نیز وجود دارد.

عامل بیماریویرایش

 
حملهٔ آغازین آبله (Smallpox) در برابر حملهٔ آبله‌مرغان (Chickenpox). حمله به بالاتنه ویژگی آبله‌مرغان است.

دلیل بیماری عفونت با ویروس واریسلا زوستر یک دی‌ان‌ای ویروس است. بیشترین شیوع آن در سن ۵ تا ۱۰ سالگی است. این ویروس عمدتاً از راه قطرات تنفسی ریز در هوا یا تماس با ضایعات پوستی، از فرد بیمار انتقال می‌یابد. بیماری بسیار مسری است. ویروس در وزیکول‌ها هم وجود دارد و بنابراین بیماری از ۲۴ ساعت قبل از پیدایش بثورات تا وقتی که ضایعات دلمه ببندد، مسری خواهد بود (بین ۷ تا ۸ روز). بیماری اغلب اوقات در زمستان و بهار دیده می‌شود. مبتلایان به آبله‌مرغان که بستری می‌شوند باید در اتاقی قرنطینه شوند تا از انتقال هوایی ویروس جلوگیری شود. دوره نهفتگی بیماری، ۲۱–۷ روز است.

اگر مادر یک نوزاد قبل یا حین بارداری آبله‌مرغان گرفته باشد، کودک وی تا چندین ماه در برابر آبله‌مرغان ایمنی دارد اما این ایمنی در ۴ تا ۱۲ ماه پس از زایمان، کاهش پیدا می‌کند.

عوامل افزایش‌دهندهٔ خطرویرایش

مصرف داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی بدن و همچنین ابتلا به ضعف سیستم ایمنی، از عوامل افزایش‌دهندهٔ خطر هستند.

پیشگیریویرایش

واکسیناسیونویرایش

واکسن آبله‌مرغان، در ابتدای دههٔ ۱۹۷۰ در کشور ژاپن واکسنی به‌نام Varivax تولید شد که به‌طور مرتب از سال ۱۹۸۶ در ژاپن و از سال ۱۹۹۵ در آمریکا استفاده می‌شود که نتایج آن، مثبت بوده‌است. پس از استفادهٔ انبوه از این واکسن در این دو کشور، شیوع بیماری آبله‌مرغان، چه در افراد واکسینه و چه در افرادی که واکسن را دریافت نکرده‌اند، به‌طور چشمگیری کاهش یافت.[۳۲][۳۳] این واکسن در ایران مورد استفاده قرار نمی‌گیرد.[۳۴]

پیامدهاویرایش

بهبود خودبه‌خودیویرایش

کودکان معمولاً طی ۷ تا ۱۰ روز بهبود می‌یابند اما در بزرگسالان، این مدت بیشتر است و احتمال بروز عوارض در آن‌ها بیشتر است. آبله‌مرغان معمولاً فقط یک بار در طول زندگی مبتلایان باعث بیماری می‌شود.[۳۵] البته ممکن است که عفونتی مجدد توسط این ویروس رخ دهد، اما عفونت مجدد، معمولاً هیچ علامتی ایجاد نمی‌کند.[۳۶]

زوناویرایش

پس از طی شدن سیر بیماری آبله‌مرغان، ویروس می‌تواند تا ۵۰ سال در بافت‌های عصبی بدن به‌صورت نهفته باقی می‌ماند (به‌طور مثال در ریشهٔ اعصاب نزدیک نخاع). این ویروس نهفته ممکن است سال‌ها بعد و در هر سنی، دوباره فعال شده و شکلی دیگر از این بیماری با نام زونا را ایجاد کند.[۳۷][۳۸]

عوارض احتمالیویرایش

 
پشت یک پسر ۱۶ ساله مبتلا به آبله‌مرغان

در هنگام بارداریویرایش

در دورهٔ بارداری خطرات مربوط به عفونت اولیهٔ آبله‌مرغان برای جنین در شش ماههٔ نخست بارداری، بیشتر است. در سه ماههٔ سوم، احتمال بروز علائم شدید در مادر بیشتر است.[۳۹] در زنان باردار، آنتی‌بادی‌های تولیدشده در نتیجهٔ ایمن‌سازی یا عفونت‌های قبلی از طریق جفت به جنین منتقل می‌شود.[۴۰] عفونت آبله‌مرغان در زنان باردار می‌تواند منجر به انتشار از طریق جفت و عفونت جنین شود. اگر عفونت در ۲۸ هفتهٔ نخست بارداری رخ دهد، می‌تواند منجر به سندرم آبله‌مرغان جنینی شود.[۴۱] اثرات روی جنین می‌تواند از نظر شدت از رشد ناکافی انگشتان دست و پا تا ناهنجاری شدید مقعد و مثانه متغیر باشد.[۴۲] دیگر مشکلات احتمالی عبارت‌اند از:

عفونت در اواخر بارداری یا بلافاصله پس از زایمان، "آبله‌مرغان نوزادان" نامیده می‌شود.[۴۵] ابتلای مادر به آبله‌مرغان با زایمان زودرس همراه است. خطر ابتلای نوزاد به این بیماری پس از قرار گرفتن در معرض عفونت در فاصلهٔ ۷ روز پیش از زایمان و تا ۸ روز پس از آن، بیشتر است. اگر مادر مصون باشد، این موضوع کمتر نگران کننده است. نوزادانی که دچار علائم این بیماری می‌شوند در معرض خطر بالای سینه‌پهلو و سایر عوارض جدی این بیماری هستند.[۴۶]

درمانویرایش

در اکثر موارد نیاز به درمان ضد ویروسی نیست و فقط درمان حمایتی انجام می‌شود که شامل تجویز آنتی‌هیستامین برای کاهش خارش یا تجویز استامینوفن برای کنترل تب می‌شود. بر اساس آخرین ویرایش کتاب مبانی طب کودکان نلسون، دو گروه سنی زیر یک‌سال و بالای ۱۳ سال، افرادی که به هر دلیل در حال استفاده از استروئید (برای مثال پردنیزولون) و همچنین افرادی که در حال مصرف آسپیرین هستند، نیاز به درمان ضدویروس (اسیکلوویر) دارند.

درمانی برای آبله، مرغان وجود ندارد، به جز استراحت و دادن داروها برای پایین آوردن تب و کاهش خارش.

برای پایین آوردن تب، می‌توان این کارها را انجام داد:

  • آب و مایعات فراوان بنوشید. می‌توانید یخ نیز بمکید.
  • با آب ولرم حمام کنید.
  • لباس‌های نازک و نخی به تن کنید و از لباس‌های زبر و گرم دوری کنید.
  • داروها را به موقع مصرف کنید.
  • در مورد افراد کوچک‌تر از ۲۰ سال، از آسپیرین استفاده نکنید، زیرا امکان دارد نشانگان ری را به وجود آورد.
  • مطالعات جدید نشان می‌دهند که مصرف هر نوع دارو از خانوادهٔ داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی مانند ایبوپروفن و سایر قرص‌های این خانواده در زمان ابتلا به بیماری آبله‌مرغان می‌تواند منجر به عفونت ثانویه یا آسیب به بافت شود.[۴۷]

ابتلای عمدیویرایش

از آن‌جا که آبله‌مرغان معمولاً در بزرگسالان شدیدتر از کودکان است، برخی از والدین عمداً فرزندان خود را در معرض این ویروس قرار می‌دهند، برای مثال با بردن آن‌ها به جشن یا «میهمانی‌های آبله‌مرغان».[۴۸] پزشکان عموماً با این روش مخالف هستند و انجام واکسیناسیون را به‌عنوان روشی مطمئن برای پیشگیری توصیه می‌کنند.[۴۹][۵۰][۵۱] قرار گرفتن مکرر در معرض ویروس آبله‌مرغان ممکن است از ابتلا به زونا نیز جلوگیری کند.[۵۲]

جستارهای وابستهویرایش

پانویسویرایش

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ "Chickenpox (Varicella) Signs & Symptoms". Centers for Disease Control and Prevention (cdc.gov). 16 November 2011. Archived from the original on 4 February 2015. Retrieved 4 February 2015.
  2. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام CDC2018HCP وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  3. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام CDC2011Over وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  4. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام Rout2012 وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  5. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام CDC2011T وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  6. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام GBD2015De وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  7. "Chickenpox (Varicella) Overview". Centers for Disease Control and Prevention (cdc.gov). 16 November 2011. Archived from the original on 4 February 2015. Retrieved 4 February 2015.
  8. "Chickenpox (Varicella) Signs & Symptoms". Centers for Disease Control and Prevention (cdc.gov). 16 November 2011. Archived from the original on 4 February 2015. Retrieved 4 February 2015.
  9. "Chickenpox (Varicella) Signs & Symptoms". Centers for Disease Control and Prevention (cdc.gov). 16 November 2011. Archived from the original on 4 February 2015. Retrieved 4 February 2015.
  10. "Chickenpox (Varicella) Complications". Centers for Disease Control and Prevention (cdc.gov). 16 November 2011. Archived from the original on 4 February 2015. Retrieved 4 February 2015.
  11. Atkinson, William (2011). Epidemiology and Prevention of Vaccine-Preventable Diseases (12 ed.). Public Health Foundation. pp. 301–323. ISBN 978-0-9832631-3-5. Archived from the original on 7 February 2015. Retrieved 4 February 2015.
  12. "Chickenpox (Varicella) Prevention & Treatment". cdc.gov. 16 November 2011. Archived from the original on 4 February 2015. Retrieved 4 February 2015.
  13. "Chickenpox (Varicella) For Healthcare Professionals". Centers for Disease Control and Prevention (cdc.gov). 31 December 2018. Archived from the original on 6 December 2011. Retrieved 1 January 2021.
  14. "Chickenpox (Varicella) Prevention & Treatment". cdc.gov. 16 November 2011. Archived from the original on 4 February 2015. Retrieved 4 February 2015.
  15. "Chickenpox (Varicella) Prevention & Treatment". cdc.gov. 16 November 2011. Archived from the original on 4 February 2015. Retrieved 4 February 2015.
  16. "Chickenpox (Varicella) Interpreting Laboratory Tests". cdc.gov. 19 June 2012. Archived from the original on 4 February 2015. Retrieved 4 February 2015.
  17. Atkinson, William (2011). Epidemiology and Prevention of Vaccine-Preventable Diseases (12 ed.). Public Health Foundation. pp. 301–323. ISBN 978-0-9832631-3-5. Archived from the original on 7 February 2015. Retrieved 4 February 2015.
  18. "Chickenpox (Varicella) Prevention & Treatment". cdc.gov. 16 November 2011. Archived from the original on 4 February 2015. Retrieved 4 February 2015.
  19. Breuer J (2010). "VZV molecular epidemiology". Varicella-zoster Virus. Current Topics in Microbiology and Immunology. Vol. 342. pp. 15–42. doi:10.1007/82_2010_9. ISBN 978-3-642-12727-4. PMID 20229231.
  20. "Routine vaccination against chickenpox?". Drug Ther Bull. 50 (4): 42–45. 2012. doi:10.1136/dtb.2012.04.0098. PMID 22495050. S2CID 42875272.
  21. Atkinson, William (2011). Epidemiology and Prevention of Vaccine-Preventable Diseases (12 ed.). Public Health Foundation. pp. 301–323. ISBN 978-0-9832631-3-5. Archived from the original on 7 February 2015. Retrieved 4 February 2015.
  22. Flatt, A; Breuer, J (September 2012). "Varicella vaccines". British Medical Bulletin. 103 (1): 115–127. doi:10.1093/bmb/lds019. PMID 22859715.
  23. Macartney, K; Heywood, A; McIntyre, P (23 June 2014). "Vaccines for post-exposure prophylaxis against varicella (chickenpox) in children and adults". The Cochrane Database of Systematic Reviews. 6 (6): CD001833. doi:10.1002/14651858.CD001833.pub3. PMC 7061782. PMID 24954057.
  24. "Chickenpox (Varicella) Prevention & Treatment". cdc.gov. 16 November 2011. Archived from the original on 4 February 2015. Retrieved 4 February 2015.
  25. "Chickenpox (Varicella) Prevention & Treatment". cdc.gov. 16 November 2011. Archived from the original on 4 February 2015. Retrieved 4 February 2015.
  26. Atkinson, William (2011). Epidemiology and Prevention of Vaccine-Preventable Diseases (12 ed.). Public Health Foundation. pp. 301–323. ISBN 978-0-9832631-3-5. Archived from the original on 7 February 2015. Retrieved 4 February 2015.
  27. Global Burden of Disease Study 2013, Collaborators (22 August 2015). "Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 301 acute and chronic diseases and injuries in 188 countries, 1990–2013: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2013". Lancet. 386 (9995): 743–800. doi:10.1016/s0140-6736(15)60692-4. PMC 4561509. PMID 26063472. {{cite journal}}: |first1= has generic name (help)
  28. Atkinson, William (2011). Epidemiology and Prevention of Vaccine-Preventable Diseases (12 ed.). Public Health Foundation. pp. 301–323. ISBN 978-0-9832631-3-5. Archived from the original on 7 February 2015. Retrieved 4 February 2015.
  29. GBD 2015 Mortality and Causes of Death, Collaborators. (8 October 2016). "Global, regional, and national life expectancy, all-cause mortality, and cause-specific mortality for 249 causes of death, 1980–2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015". Lancet. 388 (10053): 1459–1544. doi:10.1016/s0140-6736(16)31012-1. PMC 5388903. PMID 27733281. {{cite journal}}: |first1= has generic name (help)
  30. GBD 2013 Mortality and Causes of Death, Collaborators (17 December 2014). "Global, regional, and national age-sex specific all-cause and cause-specific mortality for 240 causes of death, 1990-2013: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2013". Lancet. 385 (9963): 117–171. doi:10.1016/S0140-6736(14)61682-2. PMC 4340604. PMID 25530442. {{cite journal}}: |first1= has generic name (help)
  31. GBD 2015 Mortality and Causes of Death Collaborators (2016-10-08). "Global, regional, and national life expectancy, all-cause mortality, and cause-specific mortality for 249 causes of death, 1980-2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015". Lancet (London, England). 388 (10053): 1459–1544. doi:10.1016/S0140-6736(16)31012-1. ISSN 1474-547X. PMC 5388903. PMID 27733281. {{cite journal}}: |last= has generic name (help)
  32. "Le vaccin contre la varicelle enfin disponible" (به فرانسوی). Archived from the original on 10 August 2007. Retrieved 29 January 2010.
  33. "Chickenpox Vaccine" (به انگلیسی).
  34. http://fa.pasteur.ac.ir/pages.aspx?Id=1444. پارامتر |عنوان= یا |title= ناموجود یا خالی (کمک)
  35. "Chickenpox (Varicella) Prevention & Treatment". cdc.gov. 16 November 2011. Archived from the original on 4 February 2015. Retrieved 4 February 2015.
  36. Breuer J (2010). "VZV molecular epidemiology". Varicella-zoster Virus. Current Topics in Microbiology and Immunology. Vol. 342. pp. 15–42. doi:10.1007/82_2010_9. ISBN 978-3-642-12727-4. PMID 20229231.
  37. "Chickenpox". NHS Choices. UK Department of Health. 19 April 2012. Archived from the original on 24 November 2009.
  38. "Shingles Vaccine". WebMD. Archived from the original on 29 January 2013.
  39. Heuchan AM, Isaacs D (19 March 2001). "The management of varicella-zoster virus exposure and infection in pregnancy and the newborn period. Australasian Subgroup in Paediatric Infectious Diseases of the Australasian Society for Infectious Diseases". The Medical Journal of Australia. 174 (6): 288–292. doi:10.5694/j.1326-5377.2001.tb143273.x. PMID 11297117. Archived from the original on 12 February 2013.
  40. Brannon, Heather (22 July 2007). "Chickenpox in Pregnanc". Dermatology. About.com. Archived from the original on 27 July 2009. Retrieved 20 June 2009.
  41. Boussault P, Boralevi F, Labbe L, Sarlangue J, Taïeb A, Leaute-Labreze C (2007). "Chronic varicella-zoster skin infection complicating the congenital varicella syndrome". Pediatr Dermatol. 24 (4): 429–432. doi:10.1111/j.1525-1470.2007.00471.x. PMID 17845179.
  42. "Chickenpox - Symptoms and causes". Mayo Clinic (به انگلیسی). Retrieved 2022-04-27.
  43. Matsuo T, Koyama M, Matsuo N (July 1990). "Acute retinal necrosis as a novel complication of chickenpox in adults". Br J Ophthalmol. 74 (7): 443–444. doi:10.1136/bjo.74.7.443. PMC 1042160. PMID 2378860.
  44. Mazzella M, Arioni C, Bellini C, Allegri AE, Savioli C, Serra G (2003). "Severe hydrocephalus associated with congenital varicella syndrome". Canadian Medical Association Journal. 168 (5): 561–563. PMC 149248. PMID 12615748.
  45. Sauerbrei A, Wutzler P (December 2001). "Neonatal varicella". J Perinatol. 21 (8): 545–549. doi:10.1038/sj.jp.7210599. PMID 11774017.
  46. Royal College of Obstetricians and Gynaecologists (September 2007). "Chickenpox in Pregnancy" (PDF). Archived from the original (PDF) on 9 June 2010. Retrieved 22 July 2009.
  47. «آبله مرغان». وب سایت پروماگ. ۱۲ بهمن ۱۳۹۷.
  48. Charles, M.D., Shamard (2019-03-22). "Doctors say Kentucky Gov. Matt Bevin is wrong about 'chickenpox on purpose'". NBC News. Retrieved 2019-03-22. Chickenpox parties were once a popular way for parents to expose their children to the virus so they would get sick, recover and build up immunity to the disease. … Most doctors believe that deliberately infecting a child with the full-blown virus is a bad idea. While chickenpox is mild for most children, it can be a dangerous virus for others – and there's no way to know which child will have a serious case, experts say.
  49. Charles, M.D., Shamard (2019-03-22). "Doctors say Kentucky Gov. Matt Bevin is wrong about 'chickenpox on purpose'". NBC News. Retrieved 2019-03-22. Chickenpox parties were once a popular way for parents to expose their children to the virus so they would get sick, recover and build up immunity to the disease. … Most doctors believe that deliberately infecting a child with the full-blown virus is a bad idea. While chickenpox is mild for most children, it can be a dangerous virus for others – and there's no way to know which child will have a serious case, experts say.
  50. "Chicken Pox parties do more harm than good, says doctor". KSLA News 12 Shreveport, Louisiana News Weather & Sports. Archived from the original on 27 January 2012. Retrieved 17 December 2011.
  51. Committee to Review Adverse Effects of Vaccines; Institute of, Medicine; Stratton, K.; Ford, A.; Rusch, E.; Clayton, E. W. (2011). Adverse Effects of Vaccines: Evidence and Causality. doi:10.17226/13164. ISBN 978-0-309-21435-3. PMID 24624471. S2CID 67935593.
  52. Ogunjimi, B; Van Damme, P; Beutels, P (2013). "Herpes Zoster Risk Reduction through Exposure to Chickenpox Patients: A Systematic Multidisciplinary Review". PLOS ONE. 8 (6): e66485. Bibcode:2013PLoSO...866485O. doi:10.1371/journal.pone.0066485. PMC 3689818. PMID 23805224.

منابعویرایش