باز کردن منو اصلی

مختصات: ۳۵°۳۴′۳۱″ شمالی ۵۰°۵۶′۱۶″ شرقی / ۳۵٫۵۷۵۲۸°شمالی ۵۰٫۹۳۷۷۸°شرقی / 35.57528; 50.93778

آتشکده تخت رستم شهریار، روی کوه تخت رستم که قبل از ورود اعراب با اسم دیگری بوده است و به احتمال زیاد به دستور موبد مازیار فوجیانا در نزدیکی روستای قجر تخت رستم ( محل یکی از 7 خان رستم ) در بخش جوقین در نزدیکی قلعه جوقین در دامنه کوه در دوره ساسانی و شاید اشکانیان ( به دلیل عدم کاوش های باستان شناسی هنوز قدمت دقیقی برای آن مشخص نیست ) از آن دوره از آندزیت و سنگ‌های آتشفشانی ساخته شده و در سال ۱۳۱۶ با شماره ۳۰۳ در فهرست آثار ملی جای گرفته‌است .[۱] بعد از حمله اعراب اسامی آتشکده های بسیار مهم به رستم و سلیمان تغییر یافت تا مورد تخریب اعراب قرار نگیرد

آتشکده تخت رستم
Takht rostam.jpg
تخت رستم
نامآتشکده تخت رستم
کشور ایران
استاناستان تهران
شهرستانشهرستان شهریار
اطلاعات اثر
نام محلیکوه تخت رستم
نام‌های دیگرتخت رستم
کاربریآتشکده
دیرینگیدوره اشکانی
دورهٔ ساخت اثردوره ساسانی
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت303
تاریخ ثبت ملی۱٬۳۱۶
اطلاعات بازدید
امکان بازدیدهمه روزه

برماندهای آتشکده سنگی دوره اشکانی و ساسانی دربرگیرنده تخته بزرگی است که در دامنه تپه‌ای به بلندای نزدیک به ۴۰ متر از کف جلگه با گنبد و ایوان و اتاقی تا روزگار کنونی باقی مانده بود. همچنین آثار سکویی دو طبقه بر فراز تپه دیده می‌شود که گویا مکان افروختن آتش بوده‌است.

این آتشکده دارای حداقل 3 جایگاه برای عبادت و نگه داری آتش بوده ، نخست در پایین کوه که امروزه دیگر اثری از آن نیست ؛ دومین جایگاه دامنه کوه که به صورت کاملا مرموزی ساخته شده است و امروزه دیگر خبری از ستون ها و سقف آن نیست ؛ سومین جایگاه بالای قله کوه که موبد ارشد حق ورود به آن را داشته است به شکل ستون و سقف گنبدی و بعد از حمله اعراب تخریب شد و امروزه تخت سنگ های درهم ریخته از آن باقی است [۲]

پلان و طراحی آتشکده های سقف گنبدی و 4 ایوانی و 2 ایوانی و دور ستون و رواق سازی بعد از ورود اعراب به ایران پلان مساجد و اماکن مقدس واقع شد

کوه تخت رستمویرایش

کوه مخروطی شکلی از جنس آندزیت و سنگ‌های آتشفشانی است به بلندای ۱۳۱۸ متر که بلندترین کوه در جنوب غربی شهرستان شهریار به‌ شمار می‌رود و در دامنه و نوک قلهٔ این کوه ، آثار معماری به صورت تختگاه وجود دارد که با بهره‌گیری از مصالحی مانند سنگ و ملات گچ سنتی ساخته شده‌است.

ویژگی‌های آتشکدهویرایش

آتشکده تخت رستم در دوران ساسانی بنیاد نهاده شد و کاربری آن برای انجام آیین آتش بود که تنها موبدان زرتشتی بدان راه داشته‌اند. این آتشکده از دو تخت‌گاه (سکو) شکل گرفته‌است که یکی از آن‌ها در قلهٔ کوه و دیگری در ارتفاع پایین‌تر جای دارد. تختگاه یکم که در فضای آزاد جای گرفته‌است جایگاهی بوده که روی آن آتش می‌افروختند و روی تختگاه دوم آیین‌های دینی انجام می‌گرفته‌است. در بخش پایین‌تر کوه، نزدیک به ۱۵ متری تختگاه پایین‌تر، سازه‌ای گنبدی‌شکل وجود دارد که می‌تواند جایگاه نگهداری آتش مقدس بوده باشد. این بنا سقفی کوتاه دارد و بلندی نوک گنبد تا کف آن ۲۳۸ سانتی‌متر است و دارای دو دهنه ورودی با طاق‌هایی به شیوه معماری ایران پس از اسلام است.[۱]

بر پایه پژوهش آنوبانینی در این آتشکده، آتش در پستوهای میانه جایگاه گرد سنگی روشن بوده‌است که در شب از دور دیده می‌شده‌است. در سال‌های گذشته نیز در دامنه خاوری کوه تخت رستم یک جایگاه باستانی در گستره نزدیک به ۱۰ هکتار شناسایی شده‌است.[۱]


این بنا به عنوان لوکیشن فیلم مردان آنجلس در سال ۱۳۷۵ مورد بهره‌برداری قرار گرفته، و همچنین کوه تخت رستم نیز محل بازی همین فیلم بوده‌است.[نیازمند منبع]


 
نمایی از کوه تخت رستم - شهریار

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ محمد ملاحسینی (۳۰ فروردین ۱۳۹۰). «آشنایی با آتشکده تخت رستم - تهران». دریافت‌شده در ۲۲ بهمن ۱۳۹۲.
  2. مشکوتی، نصرت‌الله (۱۳۴۹). فهرست بناهای تاریخی و اماکن باستانی ایران. سازمان ملی حفاظت آثار باستانی ایران. از پارامتر ناشناخته |صفحهٔ= صرف‌نظر شد (کمک)

پیوند به بیرونویرایش