آرایه‌شناسی لینه‌ای

آرایه‌شناسی لینه‌ای (یا تاکسونومی لینه‌ای) ممکن است به هریک از معانی زیر باشد:

  1. شکل خاصی از طبقه‌بندی زیست‌شناختی (آرایه‌شناسی) که توسط کارل لینه در کتاب سامانه طبیعت (۱۷۳۵)، و آثار بعدی اش پایه ریزی شده. در آرایه‌شناسی لینه‌ای، سه نوع فرمانرو وجود دارند، که هر کدام به رده‌ها (classها)، دسته بندی شده که خود رده‌ها به نوبه خود به راسته‌ها (orderها)، سرده‌ها (genusها)، و گونه‌ها (speciesها)[۱] طبقه بندی شده، که یک طبقه هم زیر گونه‌ها داشت.
  2. عبارتی که برای طبقه‌بندی جانداران برمبنای طبقه، در حالت کلی، صورت می گیرد. یعنی همان آرایه‌شناسی در معنای سنتی کلمه: دسته‌بندی علمی. این عبارت به طور ویژه در مقابل سیستماتیک کلادیستیک قرار دارد. این نوع طبقه‌بندی را به لینه نسبت می دهند، گرچه که نه او چنین دستگاه دسته‌بندی طبقه‌ای را ابداع کرده (این دسته‌بندی به افلاطون و ارسطو بر می گردد) و نه او این دستگاه را به شکل امروزی‌اش در آورده. در حقیقت، این دستگاه، در دستگاه‌های کنونی شکل دقیقاً معادلی ندارد، چرا که اصولاً چیزی به نام "آرایه‌شناسی لینه‌ای" وجود ندارد: این دستگاه، گردایه‌ای از عبارات تجریدی است که اصولاً مجموعه‌ای از چند شاخه علمی بوده که از رهیافت‌های مشترکی استفاده می برند.
صفحه کوچک سامانه طبیعت، لایدن (۱۷۳۵)

نام لینه‌ای دو معنا دارد: براساس محتوایی که در آن به کار می رود، ممکن است به نام رسمی که خود لینه بر آن مفهوم نهاده است اشاره داشته باشد، همچون Giraffa camelopardalis، لینه، ۱۷۵۸، یا نامی در نامگذاری پذیرفته شده رسمی (در مقابل کلاد نوین).

منابعویرایش

  1. Frängsmyr, Tore; Lindroth, Sten (1994). Linnaeus, the man and his work (Revised ed.). Canton, MA, USA: Science History Publications/USA. ISBN 978-0881351552. OCLC 30154266.

کتابشناسیویرایش

پیوندهای بیرونیویرایش