باز کردن منو اصلی

آقا رضا خان اقبال‌السلطنه

عکاس ایرانی

آقا رضا خان اقبال‌السلطنه(۱۲۲۲ خ. / ۱۲۵۹ ه. - ۱۲۶۳ خ. / ۱۳۰۷ ه.[۱][۲]) ملقب به آجودان مخصوص و عکاس‌باشی، نخستین عکاس حرفه‌ای ایرانی بود.

پدربزرگش یهودی و اهل اصفهان بود و پدرش (که به اسلام گرویده بود) لقب جدیدالاسلام داشت. او از شاگردان فرانسیس کارلهیان فرانسوی بود و به عکاسی پرتره گرایش داشت. در سال ۱۲۸۰ قمری توسط ناصرالدین‌شاه به لقب عکاس‌باشی مفتخر شد. در سال ۱۲۹۰ نیز لقب طولانی «آجودان مخصوص و خزانه‌داری صرف جیب مبارک» را دریافت نمود. مدتی به مشاغل نظامی و «اداره کل توپ‌های ممالک محروسه» پرداخت و در سال ۱۳۰۱ «وزیر قورخانه» شد. در کاخ گلستان عمارتی تحت نظر او به امور فنی و هنری عکاسی اختصاص یافت. او نخستین عکاس ایرانی است که از بقاع متبرکه عکاسی نموده و در سفر اول و دوم ناصرالدین‌شاه به اروپا، وی را همراهی نموده‌است.

در اسفندماه ۱۳۸۹ به اهتمام آرمان استپانیان و هنگامه معمری سی قطعه از عکس‌های رضا عکاس‌باشی در گالری هما[۳] به نمایش درآمد.

تأیید عکاسی از سوی مذهب در ایرانویرایش

یکی از عناصر مهم شرق، مذهب است که در ایران روحانیون نماینده آن هستند؛ و در زمان آقا رضا خان، نام ملا هادی سبزواری به عنوان مهم‌ترین دانشمند اسلامی زمان خودش، مطرح بود.
دوره زندگی او با ورود دوربین عکاسی به ایران و حکومت ناصرالدین شاه قاجار همزمان بود.
آقا رضا خان، به دستور شاه، در سفر خراسان، مأمور گردید تا از فیلسوف ایرانی یعنی حکیم سبزواری در منزلش عکاسی کند.
آقا رضا عکاس‌باشی نخستین عکاس حرفه‌ای ایران و پیش‌خدمت خاصه، (آجودان مخصوص ناصرالدین‌شاه)، حسب‌الامر عکسی از ملاهادی برداشت و چون ملاهادی تا این وقت، عمل عکاسی را ندیده بود و همچنین آن را مخالف قانون و براهین علمیه حکمای سلف می‌دید، به همین دلیل معتقد بود که چنین چیزی امکان ندارد، لذا پس از پایان عکاسی، و دیدن تصویر خودش، بسیار متعجب شد و نهایتاً این موضوع را تأیید نمود.
عکاسان ایرانی اکثر روحانیون را در محل تدریس و زندگی شان عکاسی کرده‌اند.
می‌توان تصاویر این گروه را گواهی برای تأیید عکاسی از سوی مذهب، در ایران دانست.[۴][۵][۶][۷][۸][۹][۱۰][۱۱][۱۲]

منابعویرایش

"زمانه، زندگی و آثار آقا رضا عکاس‌باشی، محمدرضا طهماسب پور"آقا رضا عکاس‌باشی" ناشر موزهٔ عکسخانهٔ شهر، وابسته به معاونت هنری سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران، سال ۱۳۸۵ از نقره و نور، محمدرضا طهماسب پور، مقاله «زمانه، زندگی و آثار آقا رضا عکاس‌باشی»، نشر تاریخ ایران، تهران ۱۳۸۹

  1. http://www.homaartgallery.com/_default.aspx?cnt=art&id=350
  2. http://www.aftabir.com/lifestyle/view/67509/آقارضا-خان-عکاس-باشی-اقبال-السلطنه
  3. http://www.homaartgallery.com/_default.aspx?cnt=gal&gid=101
  4. «بررسی تطبیقی بازنمایی ایرانیان دوره قاجار در آثار عکاسان ایرانی و خارجی». سایت علمی هنری و نقد عکاسی جشمک. دریافت‌شده در ۳۱ اوت ۲۰۱۸.
  5. «تأملی در «عکاسی ممکن نیستِ!» ملاهادی سبزواری و علت راستین انسداد تفکر در ایران». spacevaspace. دریافت‌شده در ۳۱ اوت ۲۰۱۸.
  6. «یک حکایت: ملاهادی سبزواری و دوربین ناصرالدین شاه». پارسینه. دریافت‌شده در ۳۱ اوت ۲۰۱۸.
  7. «تأملی در «عکاسی ممکن نیست!» سخن ملا هادی وعلت راستین انسداد تفکر در ایران». گلشن مهر. دریافت‌شده در ۳۱ اوت ۲۰۱۸.
  8. «حکیمی که دوربین عکاس باشی ناصرالدین شاه را تأیید کرد!». قدس آنلاین. دریافت‌شده در ۳۱ اوت ۲۰۱۸.
  9. «یاد/حکیم در مقابل دوربین - فیلسوف و عکاس». روزنامه اطلاعات. دریافت‌شده در ۳۱ اوت ۲۰۱۸.
  10. «فلسفه/حکیم در مقابل دوربین-۲ - حیرت فیلسوف». محمدرضا طهماسب. روزنامه اطلاعات. دریافت‌شده در ۳۱ اوت ۲۰۱۸.
  11. «حاج ملاهادی سبزواری از نگاه و قلم ناصرالدین شاه». گنجینه اسناد ملی ایران. دریافت‌شده در ۳۱ اوت ۲۰۱۸.
  12. ««ملاهادی سبزواری» عالمی که پیشنهاد ناصرالدین‌شاه را رد کرد+تصاویر». خبرگزاری فارس. دریافت‌شده در ۳۱ اوت ۲۰۱۸.