باز کردن منو اصلی

در این مقاله به آواشناسی زبان اوستایی پرداخته می‌شود. اوستایی یکی از زبان‌های ایرانی است و واج‌های سایشی-لثوی باستانی را درخود حفظ کرده‌است. همچنین واج‌های سایشی نسبت به دیگر زبان‌ها به زبان‌های هندو-آریانی نزدیکی بیشتر دارد.

همخوان‌هاویرایش

دولبی دندانی لثوی پسا-لثوی نرمکامی لبی-نرمکامی چاکنایی
خشیومی m

/m/

n

/n/

ń

[ɲ]

ŋ

/ŋ/

ŋʷ

/ŋʷ/

ایستایی p

/p/

b

/b/

t

/t/

d

/d/

č

/tʃ/

ǰ

/dʒ/

k

/k/

g

/ɡ/

سایشی f

/ɸ/

β

/β/

ϑ

/θ/

δ

/ð/

s

/s/

z

/z/

š

/ʃ/

ž

/ʒ/

x

/x/

γ

[ɣ]

/xʷ/

h

/h/

ناسوده y

/j/

w /w/
لرزشی r

/r/

برپایه گفته‌های بیکز (Beekes) [ð] و [ɣ]، به ترتیب دگرواجه(allophone )های /θ/ و /x/ هستند

š در برابر rtویرایش

در زبان اوستایی واج š بجای هندو-ایرانی -rt-* است. ارزش آوایی و حالت آواشناختی (یک یا دو تکواژ) گاهی نامشخص و بدتعریف شده هستند. گاهی واج یادشدهٔ اوستایی از دگرگشت و تغییر -rt- بدست آمده‌است. برای نمونه در واژه اوستایی گاهانی/جوان ərəta/arəta (استقرار، استواری) که ورده‌ای از aša بشمار می‌رود ولیکن با r tنوشته می‌شود. مشابها arəti (بخش، بهر) و aši (غرامت، تاوان). ولی aməša (نامیرا) همیشه با š نوشته می‌شود و دربرابرش marəta(میرا) همیشه با r tنوشته شده‌است.[۱][۲][۳]

واکه‌هاویرایش

واکه پیشین واکه مرکزی واکه پسین
کوتاه بلند کوتاه بلند کوتاه بلند
بسته i /i/ ī /i:/ u /u/ ū /u:/
میانه e /e/ ē /e:/ ə /ə/ ə̄ /ə:/ o /o/ ō /o:/
باز a /a/ ā /a:/ å /ɒ:/
خیشومی ą /ã/

ترانویسیویرایش

برابرها و معادل‌های بسیاری برای دین دبیره هستنند که در اینجا به یکی از پرکابردترین‌شان پرداخته می‌شود. واکه:

a ā ə ə̄ e ē o ō å ą i ī u ū

همخوان‌ها:[۴]

k g γ x xʷ č ǰ t d δ ϑ t̰ p b β f
ŋ ŋʷ ṇ ń n m y w r s z š ṣ̌ ž h

منابعویرایش

  1. Miller 1968, p. 274.
  2. Gray 1941, pp. 102–103.
  3. Miller 1968, p. 274,275,282.
  4. Hale, Mark (2004). "Avestan". In Roger D. Woodard. The Cambridge Encyclopedia of the World's Ancient Languages. Cambridge University Press. ISBN 0-521-56256-2.

کتابشناسیویرایش

  • Gray, Louis H. (1941), "On Avesta Š = ÁRT, Ṛ́T, ŌI = AI, and Å̄ = Ā(H)", Journal of the American Oriental Society, 61 (2): 101–104, doi:10.2307/594254
  • Miller, Gary D. (1968), "rt-Clusters in Avestan", Language, 44 (2.1): 274–283, doi:10.2307/411623