باز کردن منو اصلی

ابوبکر محمد بن سیرین (۳۳ ق. در بصره - ۹ شوال ۱۱۰ ق. بصره) از نامدارترین خواب‌گزاران مسلمان در سده‌های میانه بود.[۱]

ابن سیرین
ابوبکر محمد بن سیرین بصری
زادروز۳۳ ق.
بصره
درگذشت۱۱۰ ق. بصره
پیشهنویسنده، محدث، فقیه، مفسر، تعبیر خواب
شناخته‌شده برایعالم مسلمان،
دیناسلام
مذهباسلام، اهل سنت
استادهاانس بن مالک، زید بن ثابت، عبدالله بن زبیر، عبدالله بن عباس
شاگردهاقتاده بن دعامه، یونس بن عبید، خالد الحذاء، هشام بن حسان، مهدی بن میمون، دخترش حفصه

زندگینامه مختصرویرایش

محمد بن سیرین بصری[۲] یکی از مشاهیر اهل علم و ادب می‌باشد، پدر او برده انس بن مالک بود، ابن سیرین در تعبیر خواب در جامعه بسیار شهرت داشت و مردم برای تعبیر خوابهای خود به او رجوع می‌کردند، و در این باب داستانهایی از او در کتاب‌ها نقل شده‌است. ابن سیرین در سال ۱۱۰ درگذشت، او با ابو الحسن بصری بسیار مخالفت می‌کرد و بین آن‌ها منافرت شدیدی بود، بطوری که گفته می‌شد یا ابو الحسن بصری معاشرت نما، یا با ابن سیرین هم‌نشین باش.

پیشه او بزازی بود و از تابعین مشهور است. تابعین افرادی هستند که پیامبر اسلام را ندیده ولی با اصحاب او معاشرت داشته‌اند.[۱]

جمال الدین بدیع الزمان ابوالهول جیش بن ابراهیم تفلیسی (۶۲۹ ق) کتاب کامل‌التعبیر ابن سیرین را به فارسی نگاشته است.

ابن سیرین پس از طی مقدمات علوم، به سفر روی آورد و در شهرهای مختلف سرزمین عربستان همچون مکه، کوفه و همچنین در تیسفون به گردآوری حدیث پرداخت. وی همچنین در مدت چهار سال اقامتش در دمشق به بازرگانی اشتغال داشت.[۳] در صحاح ششگانه اهل سنت از ابن سیرین به عنوان فقیهی صاحب رای یاد شده. او همچنین در میان رجالیون از افراد ثقه است. از ابن سیرین دست‌نوشته‌هایی به جای مانده است که از میان آن‌ها می‌توان به الحیوان جاحظ اشاره کرد.[۴]

شخصیت تاریخیویرایش

احتمالاً احمد بن سیرین همان ابومعشر است. در اواسط خلافت مأمون، ابومعشر حدود ۴۰ سال داشت. در یک چاپ عربی از کتاب احمد بن سیرین (بولاق، ۱۸۶۸) نام او محمد آمده است. چاپ لاتینی اثر احمد، فرانکفورت، ۱۵۷۷، مؤلف را Apomasar نامیده که احتمالاً تحریف نام ابومعشر است. این موضوع محتاج تحقیقات بیشتری است.

حسن انصاری مقاله‌ای مختصر و مفید دارند دربارهٔ ابوسعد خرگوشی نیشابوری صوفی شافعی اشعری مسلک (د ۴۰۶ یا ۴۰۷ ق) دارند با عنوان صوفی خوابگزار و کتاب ابن سیرین. ایشان در آن مقاله از کتاب مهمی به نام البشارة و النذارة فی تعبیر الرویا یاد می‌کنند. این کتاب دارای ۵۹ باب است و تا زمان نگارش مقاله ایشان هنوز به چاپ نرسیده بود. خرگوشی در این کتاب مکرر از کتاب ابن سیرین بهره برده است و در عمده موارد سندی برای تعابیر خوابهایی که یاد کرده ارائه نمی‌کند. در بررسی نسبت این دو به این نتیجه رسیده‌اند:

«من به دلیل اینکه عکس کاملی از دست کم یکی از نسخه‌های کتاب خرگوشی در اختیار ندارم، نمی‌توانم ابعاد نسبت میان دو متن یاد شده را در اینجا بیان کنم اما بی تردید متنی که به این سیرین منسوب است تنها تحریری است از کتاب ابوسعد خرگوشی که دقیقاً روشن نیست چگونه و چه زمان بر اساس کتاب ابوسعد فراهم آمده است. در واقع کتاب تفسیر الاحلام ابن سیرین که مکرر به چاپ رسیده تنها نسخه‌ای است انکی متفاوت با کتاب خرگوشی.»[۵]

منابعویرایش

  • سارتن، جرج. مقدمه بر تاریخ علم. ترجمهٔ غلامحسین صدری افشار. انتشارات علمی و فرهنگی.
  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ابن سیرین، تعبیر خواب، تهران: انتشارات بهزاد، چاپ دوم ۱۳۷۹، مقدمه.
  2. الغارات، ابراهیم بن محمد ثقفی، ترجمه عزیزالله عطاردی
  3. مؤسسه فرهنگی آوینی
  4. مؤسسه فرهنگی آوینی
  5. انصاری، حسن، «صوفی خوابگزار و کتاب ابن سیرین»، بررسیهای تاریخی در حوزه اسلام و تشیع، تهران، کتابخانه موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، 1390، ص 284.