ابوالقاسم بختیار

ابوالقاسم بختیار (۱۲۵۰ در دهستان چغاخور استان چهارمحال و بختیاری - ۱۹ دی ماه ۱۳۴۹ هجری شمسی توس، مشهد) اولین پزشک متخصص جراح ایرانی است. او اولین پزشک ایرانی است که دکترای خود را از دانشگاه سیراکیوس آمریکا اخذ نمود. وی بنیانگذار دانشکده پزشکی دانشگاه تهران و از استادان این دانشگاه بود. ریاست بخش جراحی بیمارستان شرکت نفت نیز از افتخارات او بوده‌است. وی از اصالتا از مردم قوم بختیاری است.

ابوالقاسم بختیار
متولد۱۲۵۰ شمسی
منطقه چغاخور استان چهارمحال و بختیاری
مرگ۱۹ دی ۱۳۴۹ شمسی
مشهد
ملیتایرانی
رشته فعالیتپزشکی
دانش‌آموختهٔدانشگاه سیراکیوس نیویورک، آمریکا
دلیل شهرتاولین پزشک متخصص ایرانی
تأثیراتبنیانگذار دانشکده پزشکی دانشگاه تهران
ابوالقاسم بختیار
رضاشاه و ابوالقاسم بختیار در آیین گشایش دانشکده پزشکی دانشگاه تهران.

زندگی‌نامهویرایش

ابوالقاسم بختیار در یک خانواده فقیر بختیاری در دهستان چغاخور شهرستان بروجناستان چهارمحال و بختیاری) در ایران به دنیا آمد. وی هنگام تولد مادر خود را از دست داد. در دوران کودکی، به کارهای زیادی همچون، پینه‌دوزی، کشاورزی، دست‌فروشی و … پرداخت و به موازات آن کسب علم و دانش را هیچگاه رها نکرد. وی در مکتب خانه تعلیمات مقدماتی را فرا گرفت تا آنجا که به معلمی (مکتب‌داری) فراخوانده شد.[۱] در وجود ابوالقاسم نیرویی برای جستجو و مطالعه جهت پیشرفت وجود داشت، که منجر به این شد تا در ۳۴ سالگی از محدوده بروجن پا فراتر گذارده و به اصفهان و سپس تهران نقل مکان نماید. مدتی در اصفهان بود، تا با بی بی ماه بیگم بختیاری همسر مرتضی‌قلی خان صمصام آخرین ایلخانی بختیاری آشنا شدند. مسئولیت تعلیم و تربیت فرزندان مرتضی قلی خان صمصام به ابوالقاسم سپرده شد و این گام بلندی بود برای بروزرسانی معلومات ابوالقاسم و از طرف دیگر آشنائی با کالج آمریکائی‌های البرز، که مدیریت آن به عهده سامویل مارتین جردن بود.

بختیار در سال ۱۲۸۹ هجری خورشیدی در سی و نه سالگی دانش آموز کالج آمریکایی تهران (دبیرستان البرز) شد.

جردن از پنجره دفتر کارش می‌دید که هر روز جوانی قوی هیکل چند دانش آموز را به مدرسه می‌آورد. یک روز که این جوان در شکستن و انبار کردن چوب به خدمتگزار مدرسه کمک کرد، جردن از کار او خوشش آمد و او را به دفتر فرا خواند و از او پرسید که چرا ادامه تحصیل نمی‌دهد؟ جوان، (ابولقاسم بختیار) گفت که بعلت سن بالا و نداشتن هزینه تحصیل و همچنین با داشتن سه فرزند قادر به این کار نیست.

جردن پذیرفت که خود شخصاً آموزش او را در زمانی که باید منتظر بچه‌های مرتضی‌قلی خان صمصام باشد بر عهده بگیرد. ابوالقاسم بعلت استعداد بالا ظرف چند سال موفق به اخذ دیپلم شد و با کمک جردن برای ادامه تحصیل به آمریکا رفت. ابوالقاسم بختیار راهی آمریکا شد و در دانشگاه سیراکیوس در نیویورک به آموختن پرداخت و سرانجام در پنجاه و پنج سالگی آموختن پزشکی را به اتمام رساند.[۲]

ابوالقاسم بختیار در سال ۱۳۰۹ هجری خورشیدی به دعوت رضا شاه پهلوی با همسر اول خود هلن جفریز بختیار به ایران مراجعت نمود. مأموریت اول او احداث دانشکده پزشکی، دانشگاه تهران بود و سپس معاونت دانشگاه تهران را بر عهده داشت. وی از همسر آمریکایی خود هلن صاحب هفت فرزند و از همسر دومش که بختیاری بود صاحب ده فرزند شد.[۳]وی بهمراه همسر خود هلن جفریز بختیار سالها در مناطق محروم بختیاری به مداوای مردم می پرداخت، بطوری بلندترین قله منطقه حفاظت شده هلن در دهستان مشایخ استان چهارمحال وبختیاری به افتخار و بخاطر پاسداشت از هلن جفریز نامگذاری شده است.

پانویسویرایش

منابعویرایش

  • هدایتی، سید جواد (۱۳۸۱). تاریخ پزشکی معاصر ایران از تأسیس دارالفنون تا انقلاب اسلامی. تهران: دانشگاه علوم پزشکی ایران.
  • موحدی، محمدمهدی (۱۳۷۱). زندگینامه پزشکان نام‌آور معاصر ایران. ۱. تهران: موسسه نشر علوم و فنون. پارامتر |تاریخ بازیابی= نیاز به وارد کردن |پیوند= دارد (کمک)
  • Bakhtiar.org