باز کردن منو اصلی

ابوسعد، عبدالکریم بن محمد سمعانی (۹ فوریه ۱۱۱۳ - دسامبر ۱۱۶۶م/۲۱ شعبان ۵۰۶- ربیع‌الاول ۵۶۲ ق) حافظ و محدث، فقیه شافعی، ادیب و تاریخ‌نگار برجستهٔ خراسانی ایرانی در سدهٔ ششم هجری/دوازدهم میلادی بود.[۱]
معروف‌ترین اثر او کتاب الانساب است که به انساب سمعانی مشهور است. وی در ۱۱۵۵میلادی به تألیف این مفصل پرداخت. اثر در هشت جلد تألیف شده و موضوع آن در باب انساب عرب می‌باشد. الانساب دارای ارزش تاریخی و جغرافیایی زیادی است، چون در زیر نام شخصیت‌های معروف مورد بحث توضیحات شرح حالی و مکان‌شناسی به دست می‌دهد. او این اطلاعات را در ضمن سفرهایش گرد آورد، چون در این اثنا، فضلای زیادی را به‌منظورهای مختلف ملاقات کرده بود. بیشتر از نظر ایران، ماوراءالنهر و آسیای مرکزی دارای ارزش است، چون در این مورد مهترین و غالباً یگانه مأخذ اطلاعات ماست. کتاب الانساب از طریق منتخبی از آن، به نام لباب، تألیف ابن اثیر یا از طریق منتخب دیگری به نام لُب‌ّاَللُباب تألیف سیوطی معروف شده‌است. آثار دیگر او عبارتند از تاریخ مرو و همچنین تکمله‌ای بر تاریخ بغداد نوشت.

ابوسعد سمعانی
زادروز۹ فوریهٔ ۱۱۱۳/ ۲۱ شعبان ۵۰۶ ق
مرو، خراسان
درگذشت۰ دسامبر ۱۱۶۶ (۵۳ سال)/ربیع‌الاول ۵۶۲ ق (۵۶ سال طبق تقویم قمری)
مرو
محل زندگیدر بیش از صد شهر از سرزمین‌های اسلامی روزگارش
تبارایرانی مروی؛
همبستگی به طایفهٴ بنی سمعان، از شاخه‌های بنی تمیم
تحصیلاتعلم حدیث، ادبیات عربی
پیشهحافظ و محدث، فقیه، ادیب، واعظ، خطیب و تاریخ‌نگار
سال‌های فعالیتنخستین آموزش، همراه پدر و برادر بزرگش در ۵۰۹ق (سه سالگی)، در نیشابور و سرخس
شناخته‌شده برایبسیاری سفرها و استادان در علم حدیث
تأثیرگذاراناز ۴۰۰۰ استاد
تأثیرپذیرفتگانحمده هیتی
شهر خانگیمرو، دمشق
لقبتاج‌الاسلام
دیناسلام
مذهباهل سنت، شافعی
آثارالعوالی، المعجم، تاریخ مرو

استادان اوویرایش

منابعویرایش

  1. ناجی سالم، منیره (۱۹۷۵). التحبیر فی المعجم الکبیر. یکم. بغداد: دیوان الأوقاف. ص. مقدمه. دریافت‌شده در ۲ نوامبر ۲۰۱۶.