ابوسعید خراز

نام وی را ابوسعید احمد بن عیسی خراز بغدادی نوشته‌اند.[۱][۲] ابوسعید ابتدا در بغداد و سپس در بخارا، رمله، بیت‌المقدس، مکه و قاهره اقامت کرد. او را «لسان التصوف»، «قمر الصوفیه»، «یوسف» و «ماه صوفیان» نامیده‌اند. تاریخ درگذشت او را به اختلاف سال‌های ۲۴۷، ۲۷۷، ۲۸۶ و ۲۹۷ هجری قمری نقل کرده‌اند که در این میان سال ۲۸۶ هجری قمری پذیرفتنی تر است.[۳] ابوسعید خراز در میان مشایخ قرن سوم از شاگردان جنید بود که نقل شده برخی جایگاه او را از جنید بالاتر می‌دانستند.[۱] خراز با جمع زیادی از بزرگان تصوف در این دوره مصابحت و معاشرت داشت که از میان آن‌ها می‌توان به ذوالنون مصری، سری سقطی، بشر حافی، عمر بن عثمان مکی، ابوبکر وراق، یوسف بن حسین رازی، ابوحمزه خراسانی، ابوحمزه بغدادی و ابوعبید یسری اشاره کرد. وی از میان این مشایخ فقط به معدودی توجه خاص داشت. از جمله وی مقام ابوالعباس احمد بن محمد بن سهل الادمی و ابن عطا را بزرگ می‌داشت و جز آنها منسوب بودن کسی را به تصوف مسلم نمی‌دانست. در میان بزرگان این عهد عده ای نیز از شاگردان وی به‌شمار می‌آیند. صیدلانی و ابوالقاسم نهاوندی از آن جمله اند. هم چنین ابوالحسین بن بنان نسبت عرفانی خود را به خراز می‌رساند.[۴]

ابوسعید خراز
ابوسعید خراز
درگذشت۲۸۶ هجری قمری

آثار اوویرایش

ابوسعید خراز در تألیف آثار عرفانی پرکار بوده و تصنیفات زیادی را به او نسبت داده‌اند که برخی از آنها امروز در دست نیست. از میان آثار او کتاب الصدیق، کتاب الصدق و کتاب المسائل به چاپ رسیده و کتاب الصفات، کتاب الصیاء کتاب الکشف و البیان، کتاب الفراغ و کتاب الحقایق به صورت نسخه خطی باقی است و از کتاب السر، درجات المریدین، ادب الصلاه و کتاب القیام وی اثری در دست نیست.[۴]

نامویرایش

نام کنیه نام پدر نام انتسابی نسب شهرت
احمد ابوسعید عیسی خراز بغدادی ابوسعید خرّاز

دربارهٔ اوویرایش

شیخ الاسلام دربارهٔ او گفته‌است:[۴] از مشایخ هیچ‌کس مه ازو نشناسم در علم توحید، همه برو وبالند، هم واسطی و فارس عیسی بغدادی

منابعویرایش

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ خواجه عبدالله انصاری. طبقات الصوفیه. صص. ۴۹.
  2. الذهبی، شمس الدین. سیر اعلام النبلاء ط الرساله. صص. ج ۱۳ - ص ۴۱۹.
  3. أبو عبد الرحمن السلمی. طبقات الصوفیه للسلمی ویلیه ذکر النسوه المتعبدات الصوفیات. صص. ۲۹۴.
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ دکتر مهدی دهباشی و دکتر سید علی اصغر میرباقری فرد (۱۳۹۴). تاریخ تصوف (جلد اول) سیر تطور عرفان اسلامی از آغاز تا قرن ششم هجری. سمت. صص. ۹۷–۹۹. شابک ۹۷۸-۶۰۰-۰۲-۰۲۴۹-۱.

پیوند به بیرونویرایش

أبو سعید الخراز (ویکی‌پدیای عربی)