باز کردن منو اصلی

احمد عبادی

نوازنده سه تار و تار ایرانی

احمد عبادی (زادهٔ ۱۲۸۵ خورشیدی در تهران - درگذشتهٔ ۱۷ اسفند ۱۳۷۱ در تهران) از استادان موسیقی ایرانی و نوازندهٔ برجستهٔ سه‌تار و فرزند میرزا عبدالله فراهانی فرزند آقا علی اکبر فراهانی بود. وی همچنین مبدع روش کوک نوینی برای سه‌تار است و سبک نوازندگی وی از نظر برخی کارشناسان متفاوت و ویژه است. او با خواننده‌هایی مانند غلامحسین بنان همکاری داشته‌است. همچنین محمدرضا شجریان از وی به عنوان بزرگترین استادش در موسیقی ایرانی یاد می‌کند.[۱]

احمد عبادی
Ahmad Ebadi.jpg
اطلاعات
تولد۱۲۸۵ خورشیدی
ملیتایرانی
مرگ۱۷ اسفند ۱۳۷۱ (۸۵ یا ۸۶ سال)
تهران
سبک‌(ها)موسیقی سنتی ایرانی
ساز(ها)سه‌تار
سازهای برجسته
سه‌تار

محتویات

زندگی‌نامهویرایش

احمد عبادی به سال ۱۲۸۵ در تهران به دنیا آمد. وی از ۷ سالگی مشق سه تار را نزد پدرش شروع کرد و ۱۳ سال بیشتر نداشت که پدرش میرزا عبدالله درگذشت. پس از آن، او مشق سه تار را پیش خواهرانش ملوک و مولود و برادرش جواد ادامه داد به گونه‌ای که در ۱۸ سالگی توانایی نواختن قابل قبول ساز را پیدا کرد.[۲] با این‌که وی پسر میرزا عبدالله بود نوازندگیش هیچ شباهتی به نوازنده‌های هم دوره خود که اکثراً از شاگردان میرزا عبدالله بودند نداشت و با نوازندگی هنرمندان قدیمی‌تر از خودش نیز متفاوت بود. وی در دوره‌ای که سه تار به خاطر حجم کم به خلوت افراد رفته و در غبار فراموشی فرورفته بود این ساز را در رادیو معرفی کرد.[۳] وی با بزرگانی همچون رضاقلی‌میرزا ظلی، غلامحسین بنان، حسین قوامی، محمدرضا شجریان، فرامرز پایور، حسن کسایی و علی تجویدی همکاری داشت.

سبک جدید نوازندگیویرایش

از شاخص‌های نواخته‌های قدما مضراب‌های پر و با واخوان و بعضاً پرقدرت بود. عبادی یک بار وقتی که از دوستانش دربارهٔ نواخته‌های خود پرسید (در آن زمان امکان ضبط از رادیو نبود و اجراها کاملاً زنده انجام می‌شد) آنها جواب دادند گاهی اوقات نت‌ها دقیق شنیده نمی‌شوند و تداخل دارند و حالت ناخوشایندی ایجاد می‌کنند. عبادی به فکر حل این مشکل افتاد و در نهایت نوازندگی تک سیم را ابداع کرد که سبب شد سه تار نوازی متحول شود.
عبادی در نواختن سه‌تار دارای سبک و شیوه‌ای مخصوص به خود بود که کمتر کسی توانسته از عهده تقلید آن بر آید. البته عده‌ای این سبک خاص ساز زدن او را مربوط به امکانات و وسایل صدابرداری زمان وی می‌دانند. مضراب‌های تک سیم و دومضراب‌ها از مشخصه‌های بارز سبک وی هستند. از دیگر شاخصه‌های ساز عبادی بداهه نوازی‌ها و ویبره‌های طولانی و گلیساندوهای به موقع است.

از کارهایی که او در نوازندگی سه‌تار ایجاد کرد، ابداع کوک‌های مختلف در سه تار است که در آلبوم کوک سه تار آن‌ها راعرضه کرده‌است.[۴] قبلاً نوازنده‌ها معمولاً از کوک‌های تار برای سه تار استفاده می‌کردند ولی عبادی این رویه را تغییر داد و ثابت کرد بعضی از این کوک‌ها مناسب سه تار نیستند و دو نوار به عنوان آموزش کوک سه تار منتشر کرد که در آن برای گامهای مختلف و حتی گوشه‌های مختلف کوک معرفی کرد. نکته جالب توجه در نوازندگی عبادی این‌است که او همیشه و کاملاً تک سیم نمی‌زد و به موقع واخوان می‌داد و پر قدرت می‌زد و به موقع تک سیم می‌زد که کاملاً در قطعات ضربی وی مانند ضربی سه گاه و چهارگاه و… مشهود است. احمد عبادی مدت‌ها در وزارت پیشه و هنر به تدریس و تحقیق در موسیقی ایرانی و سه تار پرداخت و در جهت معرفی موسیقی ملی ایران کنسرت‌های متعددی در داخل و خارج از کشور از جمله فرانسه، ایتالیا، آلمان و اتریش داشت که مورد استقبال هنردوستان واقع شده‌است.[۵]

تدریس موسیقی و شاگردانویرایش

عبادی شاگردان بسیاری تربیت کرد که از میان آن‌ها مهربانو توفیق، بهنام وادانی بهداد بابایی و سيد خليل عالي نژاد را می‌توان نام برد. او در رادیو نیز فعالیت می‌کرد و صفحه‌ها و کاست‌های زیادی ضبط کرده‌است از جمله صفحه آواز شور همراه با رضاقلی‌میرزا ظلی و همچنین تکنوازی‌ها و بداهه نوازی‌ها و همراهی با نوازندگان و خوانندگان مختلف. همنوازی‌های او با غلامحسین بنان و محمدرضا شجریان آثاری در قالب برنامهٔ گل‌ها به جا گذاشته‌است. او همچنین اجرهایی با شهرام ناظری داشته‌است، که برخی از آن‌ها به صورت دیداری یا شنیداری در دسترس است.

خصوصیات اخلاقی و منشویرایش

 
آرامگاه احمد عبادی در امام‌زاده طاهر کرج

همه شاگردانش از قلب رئوف عبادی حکایت می‌کنند. این‌گونه بود که او سه تار را از خلوت بیرون آورد و معرفی کرد. داریوش پیر نیاکان می‌گوید: «به همین دلیل است که می‌بینیم اکثر نوازنده‌های هم دوره من که در زمان استاد عبادی شاگرد بودند و سازشان سه تار نبود سه تار را به عنوان ساز دوم خود انتخاب کردند و به آن گرایش پیدا کردند» که می‌توان به آقایان علیزاده و مشکاتیان و پیرنیاکان و سيدخليل عالي نژاد اشاره کرد. آنطور که برخی نقل می‌کنند، او فردی معتقد و متدین بود، قبل از ساز زدن وضو می‌گرفت و در روزهای عزاداری و درگذشت امامان شیعه دست به ساز نمی‌زد.[۶]

مرگویرایش

وی در اواخر عمر به سرطان روده دچار گردید و پس از یک دوره بیماری در سال ۱۳۷۱ درگذشت. آرامگاه وی در امامزاده طاهر است.

پانویسویرایش

  1. «احمد عبادی – موسیقی ایران». دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۱-۰۱.
  2. روح‌الله خالقی، سرگذشت موسیقی ایران
  3. «احمد عبادی». music.iranseda.ir. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۱-۰۱.
  4. «احمد عبادی». music.iranseda.ir. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۱-۰۱.
  5. «احمد عبادی – موسیقی ایران». دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۱-۰۱.
  6. «احمد عبادی». music.iranseda.ir. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۱-۰۱.

منابعویرایش

پیوند به بیرونویرایش