باز کردن منو اصلی

احمد مقرّبی افسر ارتش شاهنشاهی در دوران محمدرضا پهلوی بود که در تاریخ ۴ دی ماه ۱۳۵۶ به جرم جاسوسی برای اتحاد جماهیر شوروی اعدام گردید. وی به مدت ۳۰ سال برای کاگ‌ب خدمت می‌کرد و ۱۱ سال به طور مستمر با اسم رمز «مرد» با سفارت شوروی در تهران در ارتباط بود.[۱]

احمد مقربی
Mogharabi.jpg
سرلشکر مقربی زمان دستگیری
محل تولد تهران
تاریخ تولد ۱۳۰۰ خورشیدی
محل درگذشت تهران
تاریخ درگذشت ۴ دی ۱۳۵۶
تابعیت ایران
نیرو زمینی
طول خدمت ۲۹ سال
درجه سرلشکر
فرماندهی ریاست رکن پنجم ستاد ارتش
کارهای دیگر جاسوسی

زندگی‌نامهویرایش

احمد مقرّبی در سال ۱۳۰۰ در تهران متولد شد. پس از طی تحصیلات ابتدایی و متوسطه وارد دانشکده افسری گردید و با درجه ستوان سومی فارغ‌التحصیل شد. دوره مقدماتی و عالی مهندسی را در ایران و دوره فرماندهی و ستاد را در آمریکا گذراند. مقربی پس از انحلال حزب توده و دستگیری اکثر افراد وابسته به حزب، مدت ۷ ماه بازداشت گردیده ولی به علت فقدان مدارک لازم آزاد گردید. سرلشکر مقربی معاونت اداره پنجم و ریاست رکن پنجم ستاد ارتش را بر عهده داشت و در طی سال ها ترقی بسیار کرد و مسئول خرید اسلحه از آمریکا و دیگر کشورهای غربی شد. [۲]

دستگیریویرایش

در آذرماه ۱۳۵۶ اعلام شد که یک شبکه جاسوسی کا.گ. ب در ایران کشف شده است و سرلشکر مقربی به همراه شخصی بنام کابانف که از افسران جاسوسی سیاسی بود، توسط اداره هشتم ساواک دستگیر شد ولی کابانف چون مصونیت دیپلوماتیک داشت آزاد گردید. در روزهای بعد شخصی به نام علی‌نقی ربانی نیز در همین ارتباط دستگیر شد و هر دو نفر به سرعت محاکمه شده و در ۴ دی‌ماه ۱۳۵۶ مطبوعات اعلام کردند که «... حکم دادگاه برای سرلشکر احمد مقربی، که به موجب رأی صادره از دادگاه تجدید نظر به اعدام محکوم گردیده بود، در بامداد امروز اجرا گردید. سرلشکر مقربی، به جرم جاسوسی و دادن اسرار نظامی ایران به عمال بیگانه، در دادگاه نظامی محکوم به اعدام شده بود.» ربانی نیز، پس از تأیید حکم اعدام وی در دادگاه تجدید نظر نظامی در ۲۵ دی ماه ۱۳۵۶، اعدام شد. [۲]

نحوه کشف ارتباط سرلشکر مقربی و دستگیری وی، همواره حالت معما داشته است و با حدس و گمان‌های چندی همراه بوده اما کشف ارتباط و دستگیری وی برای حکومت وقت ایران و شوروی دارای اهمیت بسیار بود زیرا سازمان جاسوسی اتحاد جماهیر شوروی یکی از مهمترین عمال جاسوسی خود را از دست داد. بنا به گفته کوزیچکین: او بهترین عامل رزیدنسی به حساب می‌آمد و اطلاعات محرمانه‌ای را که واقعاً برای اتحاد شوروی حایز اهمیت بود در اختیار می‌گذاشت.[۱]

محمدرضا سعادتی بعد از انقلاب اسلامی در تاریخ ۶ اردیبهشت ۱۳۵۸ هنگام در اختیار گذاشتن پرونده سرلشکر مقربی به ولادیمیر فنسینکو (دبیر اول سفارت شوروی) دستگیر و محاکمه شد.[۳]

منابعویرایش

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ کوزیچکین، ولادیمیر (۱۳۷۰). کا گ ب در ایران. ترجمه توسط اسماعیل زند و حسین ابوترابیان. نشر نو. ص. ۲۵۵.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ «اعدام سرلشكر مقربي». موسسه مطالعات و پژوهشهاي سياسي.
  3. «بازخوانی پرونده دستگیری و اعدام محمدرضا سعادتی». خبرگزاری فارس.