احمد کافی

روحانی شیعه اهل ایران

احمد کافی (۱۳۱۵، مشهد[۱] - ۳۰ تیر ۱۳۵۷، چناران)[۲] از روحانیان و خطیبان معروف پیش از انقلاب ۱۳۵۷ ایران بود. سخنرانی‌های وی معمولاً بسیار پرشور بود.[۳]

احمد کافی
Shayx Ahmad e Kaafi.jpg
شناسنامه
نام کامل احمد کافی
زادروز ۱۳۱۵
زادگاه مشهد، ایران
تاریخ مرگ ۳۰ تیر ۱۳۵۷
محل مرگ چناران، استان خراسان رضوی، ایران
آرامگاه آرامگاه خواجه ربیع
۳۶°۲۰′۳۱٫۲۸″ شمالی ۵۹°۳۷′۴۶٫۶۳″ شرقی / ۳۶٫۳۴۲۰۲۲۲°شمالی ۵۹٫۶۲۹۶۱۹۴°شرقی / 36.3420222; 59.6296194مختصات: ۳۶°۲۰′۳۱٫۲۸″ شمالی ۵۹°۳۷′۴۶٫۶۳″ شرقی / ۳۶٫۳۴۲۰۲۲۲°شمالی ۵۹٫۶۲۹۶۱۹۴°شرقی / 36.3420222; 59.6296194
دین اسلام
مذهب شیعه دوازده‌امامی
استادان سید ابوالقاسم خویی
حسین راستی کاشانی
میر اسدالله مدنی

زندگیویرایش

احمد کافی در عصر پهلوی اول در یک خانواده ده نفری به دنیا آمد، پدرش حاج میرزامحمد کافی و مادرش خانم زهرا غفور پور بود. پدربزرگش میرزا احمد کافی از علمای معروف یزد بود که به قصد زیارت به مشهد عزیمت و در آنجا سکنی گزیده بود. در یکی از سخنرانی‌ها این‌طور تعریف می‌کند: «یکی از من پرسید شما اهل کجا هستید؟ من هم گفتم اهل بین‌الملل، اصلیتم یزدی هست متولد مشهد و ساکن تهران» و پدر وی متولد مشهد بود در اواخر دوران حکومت پهلوی دوم کشته شد. در واقع دوران فعالیتش در زمینه‌های مختلف هم‌زمان با نابسامانی‌ها بود.

ازدواجویرایش

وی در سال ۱۳۳۹ با دختر سیدحسین موسوی شاهرودی ازدواج کرد.[۴] حاصل این ازدواج هشت فرزند (شش دختر و دو پسر) بود.[۵]

دوران دانش‌آموزیویرایش

احمد که فرزند دوم خانواده بود، دوران کودکی را در دامان پر مهر پدر و مادر خود گذراند و در شش سالگی وارد دبستان ایمانی مشهد - به مدیریت سید حسن مؤمن زاده – شد و به فراگیری دروس متداول مشغول شد. پس از آن همزمان با تحصیل دروس جدید در نزد جد خود میرزا احمد کافی به فراگیری علوم اسلامی پرداخت. بخشی از مقدمات را نزد وی فراگرفت و در ۱۳۲۷ ش وارد مدرسه علمیه نواب مشهد شد. احمد برای ادامه تحصیلات دینی و کسب معرفت از حرم علی بن‌ابی‌طالب و حوزه علمیه نجف در سال ۱۳۳۳ ش به همراه میرزا احمد کافی عازم نجف گردید، در مدرسه سید محمدکاظم معروف به مدرسه سید به تحصیل پرداخت و طی پنج سال اقامت در نجف از محضر اساتیدی چون: سید ابوالقاسم خویی، سید محسن حکیم، [[]]، حسین راستی کاشانی و سید اسدالله مدنی بهره‌مند گردید و سپس به قم آمد و تا سال ۱۳۴۰ در قم ساکن بود و نزد استادانی همچون: سید ابوالفضل موسوی تبریزی، راستی کاشانی و مدنی تبریزی درس خواند.

وی علی‌رغم کشمکش‌ها و احضارهای مکرر از جانب مقامات پلیس و نیروهای امنیتی حکومت با حضور فعال خود به ارائه خدمات دینی و ارشادی و تبلیغی و حمایت از گروه‌های مبارز و پرورش نیروهایی برای مبارزه با حکومت پهلوی می‌پرداخت. کافی زمانی احضار و زمانی دیگر در بازداشت و گاهی تبعید می‌شد و این فشارها و محدودیت‌ها، باعث نشد وی دست از فعالیت و مبارزه بردارد. به طوری که دو سال قبل از مرگش یعنی در سال ۱۳۵۵ که به مدت دو سال به ایلام تبعید شد، او به خدمات اجتماعی و فرهنگی در این شهر دست زد.

تأسیس مهدیهویرایش

کافی بیش از ۲۰ مهدیه در شهرهای مختلف ایران تأسیس کرد. وی اواخر سال ۱۳۴۷ با کمک‌های مردمی قطعه زمینی به مساحت ۴ هزار متر در منطقه امیریه تهران خریداری و مهدیه تهران را تأسیس کرد.[۶]

سفر به سوریهویرایش

احمد کافی در سال ۱۳۵۰ به سوریه سفر کرد و با موسی صدر در شهر صور لبنان دیدار داشت.[۷]

مرگویرایش

نخستین گزارش ساواک علیه وی در سال ۱۳۴۱ تهیه شد.[۷] احمد کافی در سحرگاه جمعه ۳۰ تیرماه ۱۳۵۷ مصادف با نیمه شعبان ۱۳۹۸ قمری بر اثر تصادف رانندگی به شکل مرموزی کشته شد. در این تصادف یک کامیون ارتشی با ماشین پژویی که احمد کافی یزدی در آن قرار داشت و شخصی به نام عنابستانی رانندگی آن را به عهده داشت[۸] تصادف کرد.[۹]

احتمال کشته شدنویرایش

برادر احمد کافی حسن کافی از احتمال کشته شدن احمد کافی در آمبولانس توسط عوامل ساواک، سخن گفته‌است. اما پس از ۴۰ سال از انقلاب ۱۳۵۷ ایران هنوز ابهاماتی در مرگ مشکوک احمد کافی وجود دارد.

از نعمت‌الله نصیری نقل شده‌است که طرح تصادف به دستور مستقیم محمدرضا پهلوی بوده‌است.

محمدمهدی جعفری در کتاب خاطرات خود خودروی تصادف‌کننده را از اهالی برازجان معرفی و علت تصادف را انحراف خودروی حامل کافی به حاشیه جاده در اثر خواب‌آلودگی راننده عنوان می‌کند.[۱۰]

حواشی بعد از مرگویرایش

با پخش خبر تصادف کافی، مردم شهرها و روستاهای دور و نزدیک پیاده و سواره، مسیرهای منتهی به شهر راه، را با حضور خود اشغال کرده بودند. پس از گذشت چند ساعت سراسر مسیر جاده قوچان ـ مشهد پوشیده از ماشین‌های شخصی بود و در مسیر حرکت شعارهایی سر می‌دادند که حکومت را به واکنش وامی‌داشت و نیروهای دولتی سعی نمودند از گسترش موج تظاهرات و شعارها ممانعت به عمل آید. اخبار دیگری هم حاکی از آن است که عده‌ای از جوانان مذهبی شهر تهران برای بردن و دفن کردن بدن او راهی مشهد شدند که با ممانعت نیروهای نظامی مواجه شدند. هنگام تشییع جنازه احمد کافی، مردم به تظاهرات و راهپیمایی پرداختند و در مسیر حرکت از میدان فردوسی تا مسجد جعفریها شعارهایی سر دادند و گزارش‌های ساواک خراسان در این خصوص نمایان‌گر این مدعی است. به عنوان نمونه در گزارش چنین آمده‌است: «عده زیادی جهت تشییع جنازه کافی آمده‌اند و مشغول قطع کردن برق‌های چراغان و شکستن لامپ‌ها و شیشه‌های مغازه‌ها هستند؛ و شعار می‌دهند زنده باد خمینی…» و به نقل یکی از کارمندان وقت شهرداری مشهد جنازه احمد کافی به باغ خواجه ربیع منتقل و با حالتی شبیه حکومت نظامی و بدون حضور مردم دفن و ورودی قبر به قطر ۱ متر بتن ریخته شد تا اگر کسی برای بردن جنازه مراجعه کرد نتواند به مقصود خود برسد زیرا شنیده شده بوده که احمد کافی وصیت کرده بودن جنازه‌اش در مهدیه تهران دفن شود.[۱۱]

پانویسویرایش

  1. پارسینه. «یادی از زنده یاد حاج شیخ احمد کافی بنیانگذار مهدیه تهران».
  2. باشگاه خبرنگاران جوان. «ساواک «کافی» را شهید کرد/ خاطره‌ای از مؤسس مهدیه تهران».
  3. خبرگزاری فارس. «محسن طاهری: ساواک «کافی» را شهید کرد/ خاطره‌ای از مؤسس مهدیه تهران».
  4. «یادنامه»، ماهنامه همشهری آیه، اردیبهشت ۱۳۹۴، ص. ۴۲
  5. «یادنامه»، ماهنامه همشهری آیه، اردیبهشت ۱۳۹۴، ص. ۳۸
  6. «یادنامه»، ماهنامه همشهری آیه، اردیبهشت ۱۳۹۴، ص. ۳۶
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ «یادنامه»، ماهنامه همشهری آیه، اردیبهشت ۱۳۹۴، ص. ۴۳
  8. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام ReferenceA وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  9. مرگ حجت‌الاسلام کافی در وبگاه انتخاب
  10. جعفری، محمدمهدی. همگام با آزادی. صحیفه خرد. صص. ۲۰۹.
  11. «مرکز اسناد انقلاب اسلامی». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۱ نوامبر ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۱۵ دسامبر ۲۰۱۰.

پیوند به بیرونویرایش