نظریه اعجاز علمی قرآن

علم در قرآن
(تغییرمسیر از ادعای اعجاز علمی قرآن)

نظریه اعجاز علمی قرآن ادعا می کند که قرآن در بیان مطالب علمی که در زمان نگارش قرآن ناشناخته بوده دارای اعجاز است. سابقه نگارش در پیوند علم ودین به آثار ابن سینا، فخر رازی، و ابوحامد غزالی بازمیگردد ولی در دوران معاصر افزایش چشمگیری یافته است. از نویسندگان این زمینه می توان به نعیم المحصی، موریس بوکای، رفیعی محمدی، و رضایی اصفهانی اشاره کرد. این تفسیرها ادعا می‌کنند که بعضی از آیات قرآن نشان‌دهنده اظهارات پیشگویانه دربارهٔ طبیعت جهان، رشد بیولوژیکی و زیستی و دیگر پدیده‌هایی است که بعداً بواسطه تحقیقات علمی تأیید شده و بدین طریق گواهی بر الهی بودن قرآن ارائه می‌کنند.[۱][۲] عده ای از دانشمندان و فیلسوفان، این تلاش‌ها را با عنوان مغلطه و سفسطه اعلام کرده و آنرا غیر علمی و متناقض با تئوری‌های علمی در حال پیشرفت می دانند.[۳][۴][۵]

آیاتویرایش

بعضی از این آیات شامل موارد زیر است:

طبیعتویرایش

طبیعت به عنوان نشانه در قرآن: "سَنُریهم آیاتنا فی الافاق و فی اَنفسهم حتّی یتبین لهم انه الحق" یعنی "آیات خود را در دوردست‌ها و در درون خودشان به آنان نشان خواهیم داد تا جایی که برای آنان روشن شود که این قرآن حق است".[۶]

حرکت خورشیدویرایش

"کُلٌ فی فلکٍ یَسبحون" به این معنا که "کل آنها در فلکی حرکت می کنند" در اشاره به حرکت خورشید و ماه وستارگان است که دو بار در قرآن آمده است.[۷] فلک در تفاسیر اولیه به معنای چیزی که به دور خود می چرخد و بدین ترتیب به حرکت ظاهری خورشید و ماه در آسمان تفسیر شده است ولی در مبحث اعجاز علمی، فلک را فضا یا کهکشان تعبیر کرده و تفسیر آنرا در شناور بودن خورشید و ماه و ستارگان در درون کهکشان یا همراه با کل کهکشان در فضا می دانند.[۸]

جاذبه عمومیویرایش

"الله الذی رفع السماوات بغیر عمَدٍ ترونها" (سوره ۱۳ آیه ۲) به این معنا که "خدا همان کسی است که آسمان را بدون ستونی که قابل رؤیت باشدآفرید" به وجود قانون جاذبه تفسیر شده است.[۹][۱۰]

انبساط جهانویرایش

"والسماءَ بنیناها بِایدٍ و اِنّا لَموسعُون" (سوره ۵۱ آیه ۴۷) به معنای "آسمان را به قدرت بنا کردیم و ما همواره وسعت دهنده آن هستیم" ادعا شده است که به نظریه انبساط جهان که توسط هابل کشف شد اشاره می کند.[۱۱]

انفجار بزرگویرایش

"ان السماوات و الارض کانتا رتقا ففتقناهما" به این معنا که "آسمانها و زمین پیوسته بود پس باز کردیم آنهارا" (سوره ۲۱ آیه ٣٠). در تفاسیر این آیه هم به معنای بارش باران از آسمان و رویش از زمین تفسیر شده و هم به این معنا که آسمان و زمین به هم متصل بوده اند و از هم باز شده اند. معتقدین به اعجاز علمی قرآن می گویند که این آیه با نظریات علم فیزیک دررابطه با مراحل اولیه شکل گیری جهان تطابق دارد.[۱۱]

حرکت زمینویرایش

"وتری الجبال تحسبها جامده وهی تمر مر السحاب" به معنای "کوه‌ها را می بینی در حالیکه آنها را ثابت می پنداری و حال آنکه آنها همچون حرکت ابرها درگذرند[۱۲] آیه به روشنی می گوید، کوه‌ها در حرکتند اگر چه به نظر ساکن می آیند. مسلماً حرکت کوه‌ها بدون حرکت زمینهای دیگر که به آنها متصل است معنای ندارد و به این ترتیب معنای آیه چنین می شود که؛ زمین‌ها همه با هم، همچون حرکت ابرها با سرعت در حال حرکت هستند.[۱۳] به متحرک بودن کره زمین تفسیر شده است.[۱۴]

مراحل خلقت جنینویرایش

"ثُمَّ خَلَقْنَا النُّطْفَةَ عَلَقَةً فَخَلَقْنَا الْعَلَقَةَ مُضْغَةً فَخَلَقْنَا الْمُضْغَةَ عِظَامًا فَکَسَوْنَا الْعِظَامَ لَحْمًا ثُمَّ أَنشَأْنَاهُ خَلْقًا آخَرَ" به معنای "نطفه را به صورت علقه درآوردیم پس آن علقه را مضغه گردانیدیم و آنگاه مضغه را استخوانهایى ساختیم بعد استخوانها را با گوشتى پوشانیدیم آنگاه آفرینشى دیگر پدید آوردیم"[۱۵] ادعا شده است که با مراحل رشد و نمو جنین انسان از نظر علم جنین شناسی تطابق دارد چنان‌که محققینی از جمله کیت ال مور ، مارشال جانسون ، جرالد سی گورینگر ابتدا این ادعا را مطرح کردند.[۱۶][۱۷]

سایر مواردویرایش

فَمَن یُرِدِ اللّهُ أَن یَهْدِیَهُ یَشْرَحْ صَدْرَهُ لِلإِسْلاَمِ وَمَن یُرِدْ أَن یُضِلَّهُ یَجْعَلْ صَدْرَهُ ضَیِّقًا حَرَجًا کَأَنَّمَا یَصَّعَّدُ فِی السَّمَاءکَذَلِکَ یَجْعَلُ اللّهُ الرِّجْسَ عَلَى الَّذِینَ لاَیُؤْمِنُونَ به معنای "پس کسى را که خدا بخواهد هدایت نماید دلش را به پذیرش اسلام می‌گشاید و هر که را بخواهد گمراه کند دلش را سخت تنگ می‌‏گرداند چنانکه گویى در آسمان صعود می‌کند این گونه خدا پلیدى را بر کسانى که ایمان نمی‌آورند قرار می‌دهد" [۱۸] عده ای این آیه را این‌گونه تفسیر کرده اند که با افزایش ارتفاع و رقت هوا تنفس دشوارتر می شود و ادعا می کنند که این مطلب در آن زمان بر کسی روشن نبوده است.[۱۹][۲۰]

از سایر موارد می توان به واقع بودن ستارگان در آسمان نزدیک (انا زینا السماء الدنیا به زینت الکواکب)، بزرگی جهان و تعدد ستارگان (فلا اقسم بمواقع النجوم و انه لقسم لو تعلمون عظیم)، زوجیت در انواع حیات (سبحان الذی خلق الازواج کلها مما تنبت الارض و من انفسهم و مما لایعلمون) و مثالهای دیگر اشاره کرد.[۸]

نقدویرایش

درباره تعداد آیاتی که به یافته های علمی اشاره دارند بین مفسرین اختلاف نظر است و تعداد این آیات از ۵ تا ٣٠٠ گفته شده است.[۸]

عده ای به انتقاد می گویند که آیه ۴۰ سوره یس دربارهٔ چرخش خورشید و ماه در مدار خودشان صحبت می‌کند و در هیچ‌یک از آیات قرآن از چرخش زمین به دور خورشید و اینکه زمین گرد باشد صحبتی نشده‌است و اینکه قرآن زمین را به فرش تشبیه می‌کند و از مسطح بودن و امتداد یافتن و گسترده شدن زمین می‌گوید (آیات ۳ سوره رعد، ۳۰ نازعات، ۵۳ سوره طه، ۶ و ۷ سوره نباء، ۱۹ سوره نوح، ۲۲ سوره بقره).[۲۱] در پاسخ گفته شده که آیه "رب المشارق و المغارب" یعنی خدای مشرق ها و مغرب ها که در قرآن اشاره شده نشان از گرد بودن زمین دارد و گسترش فقط در سطح مسطح اتفاق نمی افتد و میتواند در سطح کروی نیز رخ دهد.

آیات "الم نجعل الارض مهاداً و الجبال اوتاداً" در سوره النبا آیه ۷ و "القی فی الارض رواسی اَن تمید بکم" در سوره لقمان آیه ۱۰ توسط زمین شناس مصری به نام زغلول النجار به این معنی تفسیر شد که کوهها مانند میخ عمل می کنند و به سمت داخل زمین ریشه دارند و سبب ثابت شدن و عدم لرزش زمین می شوند در حالیکه در علم زمین شناسی چنین ادعایی نشده است.[۲۲][۲۳][۲۴]

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. Ahmad Dallal, Quran and science, Encyclopedia of the Qur'an
  2. «اعجاز علمی قرآن کریم». وبگاه حوزه.
  3. Cook, Michael, The Koran: A Very Short Introduction, Oxford University Press, (2000), p.30
  4. see also: Ruthven, Malise, A Fury For God, London ; New York: Granta, (2002), p.126
  5. «Secular Web Kiosk and Bookstore». بایگانی‌شده از اصلی در ۹ فوریه ۲۰۰۸. دریافت‌شده در ۲۲ مه ۲۰۱۶.
  6. Ian Richard Netton, Nature as Signs, Encyclopedia of the Qur'an
  7. سوره الانبیاء آیه ۳۳ و سوره یس آیه ۴۰
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ ۸٫۲ رضایی اصفهانی، محمد علی. «حركات خورشید و اعجاز علمی قرآن». دریافت‌شده در ۱۸ ژوئن ۲۰۲۰.
  9. سوره رعد آیه ۲
  10. اعجازها و شگفتی‌های علمی قرآن، محمدعلی رضایی اصفهانی، قم: پژوهشهای تفسیر و علوم قرآنی (۱۳۸۷)، ص ۶۷–۷۱.
  11. ۱۱٫۰ ۱۱٫۱ «Expanding Unverse in Quran». www.speed-light.info. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۱ نوامبر ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۲۰۱۶-۱۱-۲۸.
  12. نمل۸۸
  13. نمل۸۸
  14. تفسیر نمونه، ج 15، ص 568- 56
  15. مومنون ۱۴
  16. http://jima.imana.org/article/view/8693 A Scientist's Interpretation of References to Embryology in the Qur'an]
  17. ابراهیمی، مهدی، فاضل، علیرضا. ۱۳۹۱. نگاهی نو به پدیده جنین‌شناسی در تفسیر علمی آیات قرآن، فصلنامه اندیشه دینی دانشگاه شیراز، ۷۵-۹۶.
  18. انعام۱۲۵
  19. تفسیر مراغی در جلد 8 وصفحه ی 25
  20. فیزیک در قرآن ، اثر حمیده فیض آبادی – حسین پناهی
  21. «The Quran's Mythical Science». آزادی ایمان جهانی.
  22. https://www.islam-guide.com/ch1-1-b.htm
  23. اعجاز قرآن در عصر فضا و تکنولوژی، تألیف و تحقیق: کمال روحانی_ پیرانشهر، صفحه ۱۹۲
  24. https://answering-islam.net/authors/vargo/mountains_pegs.html