ارد یکم (به پارتی: 𐭅𐭓𐭅𐭃) از سال ۷۵ تا ۸۰ پیش از میلاد مسیح پادشاه اشکانیان بود. او پسر و وارث گودرز یکم بود (حدود ۹۱ پ.م - ۸۷ / ۸۰ پ.م)، وقایع سلطنت او نسبتاً مبهم است. تاج و تخت او ممکن است در ۸۷ پ.م - ۸۰ پ.م توسط عموی احتمالی مهرداد سوم غصب شده باشد، با این حال، اطلاعات زیادی در این زمینه در دسترس نیست. از فعالیتهای نظامی وی در سال ۷۸ پ.م، معلوم است که ارد یکم تسلط اشکانیان بر الیمائی که از ۸۱/۸۰ پ.م مستقل بود را دوباره برقرار کرد.

ارد یکم
𐭅𐭓𐭅𐭃
شاه شاهان
Tetradrachm of the Parthian monarch Orodes I, Seleucia mint.jpg
سکه ارد یکم، ضرب سلوکیه
شاهنشاه اشکانی
سلطنت۸۰ – ۷۵ پ.م
پیشینگودرز یکم (رسمی)
مهرداد سوم (غیر رسمی)
جانشینسیناتروک
درگذشته۷۵ پ.م
همسر(ان)اِسپوبَرزه
خانداناشکانیان
پدرگودرز یکم
مادرآریازاد
دین و مذهبمزدیسنا

بعداً ارد یکم تاج و تخت شاهی را در مقابل شاهزاده پیر اشکانی سیناتروک که متعلق به شاخه ای متفاوت از خانواده سلطنتی اشکانی بود، از دست داد.[۱]

نامویرایش

در کتیبه سه‌زبانه کعبه زرتشت به یونانی اورُد (Οὐορωδ) و به پارسی میانه ویرود (𐭥𐭩𐭥𐭥𐭣) و پارتی ورود (𐭅𐭓𐭅𐭃) نوشته شده‌است. در پارسی میانه به شکل ویروی نیز ضبط شده‌است. ریشه‌شناسی نام مورد اختلاف است.[۲] در فارسی ویرو نام شخصیتی در منظومه ویس و رامین است، که داستان آن منشأ پارتی دارد.[۳]

پانویسویرایش

  1. خدادادیان، اردشیر، اشکانیان، منصور ۱۳۸۰
  2. Marcato, Enrico (2018). Personal Names in the Aramaic Inscriptions of Hatra (به انگلیسی). Università Ca’ Foscari Venezia.
  3. Al-Rayḥānī, ʿAlī B. ʿUbayda (2006). Persian Wisdom in Arabic Garb (2 vols): ʿAlī b. ʿUbayda al-Rayḥānī (D. 219/834) and his Jawāhir al-kilam wa-farāʾid al-ḥikam (به انگلیسی). Translated by Moshen Zakeri. Brill. p. 147.

منابعویرایش

  • پیرنیا، حسن (مشیرالدوله)، ایران باستانی، دنیای کتاب ۱۳۶۲ ص ۲۲۸

پیوند به بیرونویرایش

ارد یکم
درگذشتهٔ: ۷۵ پ. م
پیشین:
گودرز یکم
شاهنشاه ایران‌
۸۰–۷۵ پ. م
پسین:
سیناتروک