اسب آبی یک جانور پستاندار گیاه‌خوار ساکن آفریقا است. تنها دو گونه اسب آبی وجود دارد که در یک خانواده زیستی مستقل به نام Hippopotamidae قرار می‌گیرند.

اسب آبی
Hipopótamo (Hippopotamus amphibius), parque nacional de Chobe, Botsuana, 2018-07-28, DD 82.jpg
یک اسب آبی در پارک ملی چوبه، بوتسوانا
وضعیت بقا
آرایه‌شناسی e
فرمانرو: جانوران
شاخه: طنابداران
رده: پستانداران
تیره: Hippopotamidae
سرده: Hippopotamus
Species: H. amphibius
نام علمی
Hippopotamus amphibius
Hippo distribution.gif
Range map of the hippopotamus. Historic range is in red while current range is in green.[۱]

اسب آبی معمولی که پس از فیل دومین پستاندار بزرگ خشکی‌زی است و اسب آبی کوتوله که جمعیت کمی دارد و تنها در غرب آفریقا زندگی می‌کند. آن‌ها جانورانی نیمه آبزی هستند که در رودخانه‌ها و برکه‌ها زندگی می‌کنند. این جانوران در درازای روز با ماندن در آب رودخانه یا در گل و لای خود را خنک می‌کنند. این جانوران بزرگ ۲٬۶ تا ۴ متر درازا و ۱٬۶۶ متر بلندا دارند. وزن آن‌ها در حدود ۲٬۲ تا ۲٬۸ تن است.

اسب‌های آبی از دید ظاهری به پستانداران سم‌دار مثل گراز شباهت دارند ولی نزدیکترین خویشاوند آن‌ها نهنگ‌ها و گرازهای دریایی هستند که ۵۵ میلیون سال پیش با آن‌ها نیای مشترکی داشته‌اند. نیای مشترک آن‌ها ۶۰ میلیون سال پیش از سم‌داران جفت‌سم جدا شده بود.

جفتگیری و زایمان هر دو در آب روی می‌دهد. اسب‌های آبی یک گستره‌ای از رودخانه را به خود اختصاص داده و مانع از ورود دیگران می‌شوند. آن‌ها هنگام تاریک روشن هوا برای خوراک و چریدن از آب بیرون می‌آیند. اسب‌های آبی در رودخانه و در کنار هم استراحت می‌کنند و چریدن کاری است که آن‌ها به تنهایی انجام می‌دهند و گروهی به بیرون آب نمی‌آیند و آن‌ها در واقع حیوانات خشکی زی نیستند.

اسب آبی از بدن درشت و بشکه‌مانند، دهان و دندان بزرگ، بدن بی مو و پاهای کنده‌دار و بزرگ و کوتاهش شناسایی می‌شود. از دید مقدار وزن ٬اندازه کرگدن سفید است و تنها فیلها از نظر وزنی با آن‌ها برابری می‌کنند. با آنکه چاق و سنگین هستند و همچنین پاهای کوتاهی نیز دارند ولی به آسانی می‌توانند از یک انسان پیشی بگیرند. اسب‌های آبی می‌توانند با سرعت ۴۸ کیلومتر در ساعت در مدت زمان کوتاهی از یک دونده المپیکی پیشی بگیرند. اسب‌های آبی آفریقایی از جانوران خطرناک و تهاجمی به حساب می‌آیند و در صورتی که انسان به ایشان نزدیک شود به انسان حمله می‌کنند و مرگ آورند. تخمین زده می‌شود که ۱۲۵ تا ۱۵۰ هزار اسب آبی در آفریقا زیست کنند و از این میان کشور زامبیا با جای دادن ۴۰ هزار راس از این جانور و تانزانیا با ۲۰ تا ۳۰ هزار دارای بزرگترین جمعیت این حیوان هستند.

اسب آبی بیشتر در حالتی که تنها چشم‌ها، گوش‌ها و سوراخ‌های بینی اش دیده می‌شود در آب دراز می‌کشد. یک گله اسب آبی پهنای یک رودخانه را اشغال می‌کند. آن‌ها با دندان‌های عاج مانند و درازشان زخم‌های خطرناک و بدی را در بدن یکدیگر ایجاد می‌کنند.[۳]

اسبهای آبی در رودخانه

معنی لغت:

گونه‌های منقرض‌شدهویرایش

سه گونه اسب آبی در جزیره ماداگاسکار وجود داشت که واپسین آن‌ها حدود هزار سال پیش نابود شد. اسب‌های آبی ماداگاسکار کوچکتر از اسب‌های آبی خاک اصلی آفریقا بودند. فسیل‌های اسب آبی شکار شده توسط انسان نشان می‌دهد که انسان عامل نابودی آن‌ها بوده یا در آن نقش داشته‌است. حتی ممکن است شماری از آن‌ها تا سده بیستم هم در مناطق دورافتاده ماداگاسکار زنده مانده باشند. سال ۱۹۷۶ روستاییان حیوانی را مشاهده کردند که ممکن است اسب آبی ماداگاسکار باشد.

سه گونه اسب آبی هم در اروپا و جزیره بریتانیا زندگی می‌کردند که همگی پیش از پایان واپسین عصر یخبندان نابود شدند. نیاکان آن‌ها از مسیر جزیره‌های مدیترانه وارد اروپا شده بودند. چند گونه اسب آبی کوتوله هم در دوره پلیستوسن در جزایر کرت، سیسیل، مالت و قبرس شکل گرفته بود که ممکن است عامل نابودی اسب‌های آبی قبرس هم ورود انسان باشد.

پانویسویرایش

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام Redlist وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  2. "ITIS on Hippopotamus amphibius". سیستم اطلاعاتی آرایه‌شناسی مجتمع. Archived from the original on 26 August 2014. Retrieved 29 July 2007.
  3. استیو پارکر و مارتین والترز (۱۳۸۴دائرةالمعارف شگفتی‌ها: پستانداران، جانوران، آبزیان و پرندگان، ترجمهٔ صدیقه ابراهیمی فخار و مهرزاده مینانژاد، به کوشش جلد اول.، تهران: پنجره، ص. صفحه ۳۰

منابعویرایش

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Hippopotamuses». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۹ اوت ۲۰۰۸.