استعمارزدایی (به انگلیسی:decolonization در انگلیسی آمریکایی و املای آکسفوردی؛ decolonisation در دیگر گویش‌های انگلیسی بریتانیایی و انگلیسی کشورهای مشترک المنافع) خنثی کردن اثر استعمار است. استعمار روندی است که طی آن یک ملت تسلط خود را بر سرزمین‌های خارجی، اغلب سرزمین‌های ماوراء دریایی، برقرار و حفظ می‌کند.[۱] این مفهوم به ویژه در مورد برچیده شدن امپراتوری‌های استعماری که قبل از جنگ جهانی اول در سراسر جهان تأسیس شده بودند بکار می‌رود. این امپراتوری‌ها اغلب پس از نیمه دوم قرن بیستم قدرت خود را از دست دادند.[۲] برخی از محققان استعمارزدایی به ویژه بر جنبش‌های مستعمرات خواستار استقلال، مانند «Creole nationalism (جنبش ملی‌گرایی مردم کریولو)» تمرکز می‌کنند.[۳]

کشورهای استقلال یافته از امپراتوری بریتانیا

نتیجه نهایی استعمارزدایی موفق ممکن است با شکلی از آرمان‌شهرگرایی بومی (محلی) برابری کند – با توجه به ماهیت گسترده استعمار، استعمار نو، و استعمار فرهنگی، هدف استعمارزدایی کامل ممکن است غیرواقعی یا اسطوره‌ای به نظر برسد.[۴] محققان بومی (محلی) بیان می‌کنند که یکی از جنبه‌های مهم استعمار زدایی، نقد مداوم جهان‌بینی‌های غربی و ارتقای دانش بومی یا سنتی است.[۵][۶]

جستارهای وابسته ویرایش

ارجاعات ویرایش

ارجاعات درون‌خطی ویرایش

  1. Note however discussion of (for example) the Russian and Nazi empires below.
  2. Hack, Karl (2008). International Encyclopedia of the Social Sciences. Detroit: Macmillan Reference. pp. 255–257. ISBN 978-0-02-865965-7.
  3. John Lynch, ed. Latin American Revolutions, 1808–1826: Old and New World Origins (1995).
  4. Compare: Banerjee, Sandeep (2019). Space, Utopia and Indian Decolonization. Routledge. ISBN 978-0-429-68639-9. Retrieved 12 December 2020.
  5. Nabobo-Baba, Unaisi (2006). Knowing and Learning: An Indigenous Fijian Approach. Institute of Pacific Studies, University of the South Pacific. pp. 1–3, 37–40. ISBN 978-9820203792.
  6. Tuhiwai Smith, Linda (2013). Decolonizing Methodologies: Research and Indigenous Peoples. Zed Books. ISBN 978-1-84813-953-4.

منابع اصلی ویرایش

  • ‘’Decolonisations’’, TV Series, Arte, 3 X 52’, the European culture TV Channel, director: Karim Miské, Marc Ball, Pierre Singaravélou, Grand URTI Prize for arthouse documentary (2020)
  • Le Sueur, James D. ed. The Decolonisation Reader (Routledge, 2003)
  • Madden, Frederick, ed. The End of Empire: Dependencies since 1948: Select Documents on the Constitutional History of the British Empire and Commonwealth – Vol. 1 (2000) [بدون شابک], 596pp
  • Mansergh, Nicholas, ed. Documents and Speeches on Commonwealth Affairs, 1952–1962 (1963) [بدون شابک]
  • Wiener, Joel H. ed. Great Britain: Foreign Policy and the Span of Empire, 1689–1971: A Documentary History – Vol. 4 (1972) [بدون شابک] 712 pp; Covers 1872 to 1968.

پیوند به بیرون ویرایش

  گفتاوردهای مربوط به استعمارزدایی در ویکی‌گفتاورد