باز کردن منو اصلی

رابطهٔ بین اسلام و خشونت خانگی محل مناقشه و مباحثه است. حتی در میان مسلمانان، استفاده و تفسیر احکام اسلام، و همچنین عرف اخلاقی و قوانین دینی اسلام، از اجماع (در فقه اسلامی) برخوردار نمی‌باشد.

تفسیر محافظه کارانه (سنتی قدیمی) از سوره نساء، آیه ۳۴ در قرآن در باب روابط زناشویی به این نتیجه می رسد که کتک زدن زن جایز است. بقیهٔ تفاسیر آیه ادعا می‌کنند که آیه زدن یک زن را تایید نمی‌کند، بلکه از جدا شدن از او پشتیبانی می کند. تفاوت‌ها در تفاسیر به خاطر وجود مکاتب مختلف فقه اسلامی، گذشته‌ها و سیاست‌های مختلف موسسات دینی، تغییر مذهب‌ها، اصلاحات، و تحصیلات می باشد.[۱]

خشونت خانگی میان جامعه مسلمان، به خاطر وجود چاره‌های قانونی متفاوت برای زنان در مللی که زندگی می کنند، میزانی که از پشتیبانی یا موقعیت‌های طلاق از همسرشان برخوردارند، ننگ‌های فرهنگی برای پنهان کردن شواهد بدرفتاری، و ناتوانی برای رساندن سوء رفتار به تشخیص پلیس یا سیستم قضایی در بعضی ملل مسلمان، به عنوان مسئله حقوق بشری پیچیده‌ای شناخته می‌شود.

تعریفویرایش

بر طبق تعریف دیکشنری انگلیسی مریم-وبستر (به انگلیسی: Merriam-Webster) از خشونت خانگی (به انگلیسی: Domestic violence):

the inflicting of physical injury by one family or household member on another; also: a repeated or habitual pattern of such behavior.[۲]

(به معنی: وارد آوردن آزار/آسیب/توهین/ستم فیزیکی توسط یکی از اعضای خانواده یا اهل خانه به عضو دیگر؛ همچنین: روالی تکرارشده یا عادتی/خویی/ریشه‌دار از چنین رفتاری.)

همچنین راجیسکا کوماراسوامی [؟] (به انگلیسی: Radhiska Coomaraswamy) خشونت خانگی را به عنوان «خشونتی که در حوزه شخصی رخ می‌دهد، عموماً بین افرادی که به واسطه دوستی نزدیک، خون یا قانون با هم خویشاوند شده اند… تقریباً همیشه جرمی مختص به جنسیت [است]، که توسط مرد بر ضد زن مورد ارتکاب قرار می گیرد.»[۲]کوفی عنان، دبیر کل سابق سازمان ملل، در گزارشی مربوط به سال ۲۰۰۶ میلادی که در وب سایت یونیفم (به انگلیسی: UNIFEM؛ مخفف United Nations Development Fund for Women؛) پست شده بود اعلام کرد که:

خشونت علیه زنان و دختران مسئله‌ای با ابعاد جهانگیر است. حداقل یکی از هر سه زن در سراسر جهان، در طول حیاتش توسط پرخاشگر که معمولاً کسی شناخته شده برای اوست، زده شده، به زور وادار به سکس شده، یا به نحوی دیگر مورد بدرفتاری قرار گرفته.[۳]

متون اسلامیویرایش

در قرآنویرایش

با ظهور اسلام، زنده به گور کردن دختران که از آداب عرب بود، کنار گذاشته شد،[۴] و برای زنان حقوقی مثل مهریه و حق ارث گذاشته شد[۵]. همچنین به آنها حق رای و بیعت داده شد.[۶] با این حال در قرآن آیه ای وجود دارد دستمایه انتقاد قرار گرفته است. آیه ۳۴ سوره نساء در باب تعامل اجتماعی میان شوهران و زنان، با تفسیری که در معرض مناقشه بین علما (یا فقیهان) مسلمان قرار دارد رابطه میان شوهر و زن را در اسلام تعریف می‌کند. این آیه این‌طور خوانده می‌شود:

مردان، سرپرست زنانند، به دلیل آنکه خدا برخی از ایشان را بر برخی برتری داده و [ نیز ] به دلیل آنکه از اموالشان خرج می‌کنند. پس، زنانِ درستکار، فرمانبردارند [ و ] به پاس آنچه خدا [ برای آنان ] حفظ کرده، اسرار [ شوهرانِ خود ] را حفظ می‌کنند؛ و زنانی را که از نافرمانی آنان بیم دارید [ نخست ] پندشان دهید و [ بعد ] در خوابگاه‌ها از ایشان دوری کنید و [ اگر تأثیر نکرد ] آنان را بزنید پس اگر شما را اطاعت کردند [ دیگر ] بر آن‌ها هیچ راهی [ برای سرزنش ] مجویید، که خدا والای بزرگ است.

— قرآن ۴:۳۴، ترجمه محمدمهدی فولادوند،[۷]

در ترجمه کلمه «واضربوهن» که در متن اصلی به‌کار رفته‌است، اختلاف نظر وجود دارد. این کلمه به‌صورت «از پیششان رفتن»،[۸] «زدن»،[۹] «آرام زدن» و «جدا شدن»[۱۰] ترجمه شده‌است. اما ترجمه غالب در زبان فارسی بر زدن صحه می گذارد: [۱۱]

  • آنها را بزنید (آیت الله مشکینی)
  • آنها را تنبیه کنید (آیت الله مکارم شیرازی)
  • بزنیدشان (آیت الله موسوی همدانی (ترجمه المیزان))
  • آنان را به زدن تنبیه کنید (الهی قمشه ای)

با این حال مفسرینی که اعتقاد به زدن دارند، بعد از نتیجه نگرفتن از مراحل پیشین (پند و نصیحت کردن، قهر کردن و همبستر نشدن با زن) این مجوز را صادر کرده اند. بعلاوه به شرطی که موجب لطمه بدنی شود چون حتی برای کبودی بدن در فقه اسلامی دیه یا حتی قصاص در نظر گرفته شده است.[۱۲] [۱۳]

در حدیثویرایش

عمر بن الخطاب نقل کرده‌است: پیامبر (صلوات بر او) گفت: از یک مرد پرسیده نخواهد شد که چرا زنش را زده است.

سنن ابوداود، 11:2142، همچنین سنن ابوداود، 11:2141 را هم ببینید.

بنا به گفته محمد ناصرالدین آلبانی (۱۹۱۴ الی ۱۹۹۹ میلادی) حدیث بالا ضعیف است.[۱۴]

فقه و واقعیتویرایش

با تمکین به آیه ۳۴ سوره نساء، ملت های مختلف زیادی با قانون شریعت اسلامی از در بررسی یا پیگری پرونده های "خشونت خانگی" امتناع می کنند.

جستارهای وابستهویرایش

مقالات مرتبط با اسلامویرایش

دیگر موضوعاتویرایش

پانویسویرایش

  1. Hajjar, Lisa (2004). "Religion, State Power, and Domestic Violence in Muslim Societies: A Framework for Comparative Analysis". Law and Social Inquiry. 29 (1): 1–38.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ Domestic Violence. Merriam Webster. Retrieved 14 Nov. 2011.
  3. Moradian, Azad. Domestic Violence against Single and Married Women in Iranian Society. Tolerancy International. September 2009. Retrieved 16 Nov. 2011.
  4. سیره ابن هشام ج ۱ ص ۱۸۹
  5. تاریخ الخدوری ص ۱۸۰
  6. سید محمد جواد غروی، مبانی حقوق در اسلام، 1373، نشر جهاد دانشگاهی، اصفهان، فصل پنجم:بیعت پیامبر با زنان، صفحه 267
  7. «مشاهده و تدبر آیه 34 سوره نساء به همراه لیست ترجمه ها». tadabbor.org. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۱-۲۵.
  8. Laleh Bakhtiar, The Sublime Quran, 2007 translation
  9. "The Holy Quran: Text, Translation and Commentary", Abdullah Yusuf Ali, Amana Corporation, Brentwood, MD, 1989. ISBN 0-915957-03-5, passage was quoted from commentary on 4:34 – Abdullah Yusuf Ali
  10. Ammar, Nawal H. (May 2007). "Wife Battery in Islam: A Comprehensive Understanding of Interpretations". Violence Against Women 13 (5): 519–23
  11. «مشاهده و تدبر آیه 34 سوره نساء به همراه لیست ترجمه ها». tadabbor.org. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۱۱-۰۴.
  12. تفسیر ابن کثیر، ج1، ص 504
  13. تفسیر الکبیر، ج10، ص 87
  14. «Hadith - Book of Marriage (Kitab Al-Nikah) - Sunan Abi Dawud - Sunnah.com - Sayings and Teachings of Prophet Muhammad (صلی الله علیه و سلم)». sunnah.com. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۱-۲۵.