باز کردن منو اصلی

ابو محمد معدی کرب بن قیس بن معدی کرب از تیره حارث بن معاویه و بزرگ قبیله کنده در حضرموت بود. وی ملقب به اشعث است که به معنای ژولیده مو می‌باشد. بعضی جاها به وی لقب اشج (شکسته پیشانی) و عرف النار (به معنای خائن) داده‌اند.خطای یادکرد: خطای یادکرد: برچسب تمام کنندهٔ </ref> بدون برچسب <ref> ().

محتویات

دوران خلافت علی و حسنویرایش

اشعث در زمان خلافت علی، مدتی والی آذربایجان بود و مسجدی در اردبیل بنا نمود. همچنین وی مردان قبیله اش کنده را در منطقه سراب آذربایجان اسکان داد.[۱]

اشعث در جنگ صفین، چه در جنگیدن و چه در مذاکرات حکمیت نقش مؤثری داشت و از کسانی بود که علی را مجبور به پذیرش حکمیت و انتخاب ابوموسی اشعری به عنوان حکم اهالی عراق نمود. بر همین اساس روایات شیعی وی را «یک خیانت کار دیرینه» قلمداد می‌کنند.[۲] اشعث که قدرتمندترین رهبر قبیله‌ای کوفه بود، بر پایهٔ روایت‌ها، به علی گفت که اگر پیشنهاد صلح را نپذیری، یک نفر هم از قبیلهٔ من برای تو نخواهد جنگید. وی همچنین به عنوان پیک علی به سوی معاویه رفت تا از قصدش برای به قرآن کردن نیزه‌ها آگاه شود. در خلال شکل‌گیری حکمیت، اشعث آرزو داشت که بلاتکلیفی بین علی و معاویه طولانی شود تا بتواند از قدرت علی جلوگیری کرده و نفوذ گذشته خود را دوباره بدست آورد.[۳]

اشعث بن قیس و توطئه کشتن علیویرایش

بسیاری از منابع می‌گویند وی از نقشه کشتن علی خبر داشته و ابن ملجم شب واقعه را در مسجد اعظم در حال مشاوره با وی به سر می‌برده است. در هنگام سحر، اشعث به ابن ملجم علامتی نشان داد که حجر بن عدی آن را شنید و از آن توطئه‌ای حس کرد و قصد داشت به علی اطلاع دهد، اما دیر رسید. اشعث به ابن ملجم رسیدن سحر را خبر داد که منابع شیعی آن را نشانه‌ای از تشویق وی برای کشتن علی می‌دانند. روایاتی دیگر می‌گویند که اشعث در خانه‌اش با ابن ملجم گفتگو کرده نه مسجد و حجر بعد از کشته شدن علی به اشعث می‌گفت که در اصل تو قاتل علی بودی. بر طبق یعقوبی، ابن ملجم یک ماه در خانه اشعث بود و شمشیرش را تیز می‌کرد. مسعودی روایتی متفاوت با دیگر منابع دارد که حاکی از آن است که وقتی اشعث از نقشه ابن ملجم آگاه شد، وی را سرزنش نمود. ابوالعباس مبرد نیز می‌گوید که اشعث نقشه کشتن را به علی اطلاع داد اما علی در پاسخ گفت که ابن ملجم هنوز وی را نکشته است و بنابراین نمی‌تواند وی را بکشد؛ بنابراین روایات از اشعث تصاویری مختلف از یک توطئه چی قتل علی تا یک یار وفادار به او، ارائه می‌دهند.[۴]

اشعث در سال ۴۰ هجری/۶۶۱ میلادی در زمان خلافت حسن بن علی در کوفه درگذشت. وی دخترش جعده را به ازدواج حسن بن علی درآورد که نهایتا مطابق روایت مشهور وی را مسموم و به شهادت رساند. [۲] وی هم اکنون در زندگی nام خود با نام مستعار اشکان،ملقب به سفره و کنیه وانق سفلی به زندگی ننگین خود ادامه می دهد.

پانویسویرایش

  1. Bosworth, “AZERBAIJAN iv. Islamic History to 1941”, 3:‎ 224–231.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام EI وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  3. Poonawala، ʿALĪ B. ABĪ ṬĀLEB.
  4. Veccia Vaglieri, “Ibn Muld̲j̲am”, 3:‎ 887–90.

منابعویرایش

  • Reckendorf, H (1986). "al-As̲h̲ʿat̲h̲". Encyclopaedia of Islam. ۱ (second ed.). Leiden: E. J. Brill. p. ۶۹۶–۷. ISBN 90-04-08114-3.
  • Poonawala, Ismail (2011). "ʿALĪ B. ABĪ ṬĀLEB". Encyclopædia Iranica. Retrieved 21 March 2012.
  • Veccia Vaglieri, L (1986). "Ibn Muld̲j̲am". Encyclopaedia of Islam. ۳ (second ed.). Leiden-London: E. J. Brill. p. ۸۸۷–۹۰. ISBN 90-04-08118-6.
  • Bosworth, C.E (1987). "AZERBAIJAN iv. Islamic History to 1941". Encyclopædia Iranica. ۳ (first ed.). Bibliotheca Persica Press. p. ۲۲۴–۲۳۱. ISBN 0710091214.
  • Daniel, E.L (1986). "ʿARAB iii. Arab settlements in Iran". Encyclopædia Iranica. ۲ (first ed.). Bibliotheca Persica Press. p. ۲۱۰–۲۱۴. ISBN 0710091079.