باز کردن منو اصلی

اعتراضات اکتبر ۲۰۱۹ عراق (انگلیسی: October 2019 Iraqi protests) که با نام انقلاب تشرین نیز نامیده می‌شود مجموعه اعتراضاتی است که از تظاهرات، پیاده‌روی، تحصن و اعتصاب تشکیل شده‌است. این اعتراضات از ۱ اکتبر ۲۰۱۹ آغاز شده‌است. زمان شروع اعتراضات توسط فعالان مدنی در رسانه‌های اجتماعی معین شده و در استان‌های مرکزی و جنوبی عراق منتشر شده‌است. هدف آن اعتراض به ۱۶ سال فساد، بیکاری و خدمات عمومی ناکافی بوده‌است که بعداً به فراخوان برای براندازی حکومت و توقف مداخله ایران در عراق انجامیده‌است. حکومت عراق متهم است که از گلوله، تک تیرانداز، آب داغ و گاز اشک آور علیه اعتراض کنندگان استفاده کرده‌است.[۱۳] اعتراضات در ۸ اکتبر متوقف و از ۲۴ اکتبر بازسرگرفته شد. طبق گفته بی‌بی‌سی آنها خواهان خاتمه نظام سیاسی مبتنی بر تقسیمات طائفی هستند که از زمان حمله آمریکا و متحدانش به عراق در سال ۲۰۰۳ ایجاد شده‌است.[۱۴] در نتیجه این اعتراضات، مجلس عراق در ۲۸ اکتبر طرح بازنگری در بخش‌هایی از قانون اساسی عراق طی حداکثر چهار ماه را مصوب کرد.[۱۵]

اعتراضات ۲۰۱۹ عراق
بخشی از اعتراضات عربی ۲۰۱۸–۱۹
ساحة-التجرير.png
میدان تحریر، بغداد در ۲۵ اکتبر ۲۰۱۹
تاریخ۱ اکتبر ۲۰۱۹ (۲۰۱۹-10-۰۱)تاکنون
(۲ ماه و ۱ هفته)
مکانعراق
علت‌ها
روش‌هاتظاهرات، تحصن، شورش، نافرمانی مدنی، کنشگری اینترنتی
وضعیتدرجریان
طرف‌های درگیری مدنی
چهره‌های شاخص
تلفات
کشته(ها)+۳۱۹[۱۱]
زخمی‌هانزدیک به ۱۵٬۰۰۰[۱۱]
حبس‌شده۱۶۰
Casualties are correct as of 1۰ نوامبر ۲۰۱۹ (per IHCHR)[۱۲]

۲۸ نوامبر ۲۰۱۹ نیروهای امنیتی عراق سرکوب خونینی در شهرهای نجف و ناصریه براه انداختند و به روی مردم معترض آتش گشوده و ۴۴ نفر را کشتند. بعد از این حادثه و با پیام آیت الله سیستانی، عادل عبدالمهدی نخست‌وزیر عراق تصمیم به استعفا گرفت.[۱۶]

۳۰ نوامبر ۲۰۱۹ اعتراضات با وجود استعفای عادل عبدالمهدی ادامه داشت و مردم با بستن راه‌ها و ایجاد تجمعات در بغداد و چند شهر دیگر تاکید کردند که تا سقوط کامل رژیم، اعتراضات ادامه خواهد داشت و شعار آنها «کنار رفتن و محاکمه همه افراد فاسد» بود.[۱۷] در همین روز در نجف و جنوب عراق دست‌کم ۳ نفر کشته و ۵۸ نفر مجروح شدند. مردم معترض عراق درب ورودی آرامگاه محمدباقر حکیم را به آتش کشیدند.[۱۸]

در همبستگی با تظاهرات ضد حکومتی در عراق، مسیحیان عراقی جشن‌ کریسمس امسال را  لغو کردند. کشیش کلیسای کاتولیک چالدیان از بزرگترین جوامع مسیحی در عراق گفت: «هیچ درخت کریسمس تزئین شده‌ای در کلیساها یا خیابانها نخواهد بود. هم‌چنین هیچ مراسم جشنی در کلیساها نخواهیم داشت». [۱۹]

در روز جمعه ۶ دسامبر افراد مسلح وابسته به شبه نظامیان اهل حق با لباس غیرنظامی به معترضان در میدان خلانی بغداد آتش گشودند و ۱۹ نفر از معترضان را کشته و تعدادی را مجروح کردند. آنها پل‌های احرار و سنک در بغداد را تصرف کردند.[۲۰][۲۱]

در تاریخ ۶ دسامبر وزارت خزانه‌داری آمریکا رهبران شبه نظامی مورد حمایت ایران، قیس خزعلی دبیرکل عصائب اهل الحق از جریان‌های اصلی حشد شعبی، برادرش لیث خزعلی و حسین فالح اللامی، از فرماندهان حشد الشعبی، عزیز اللامی را که مردم بی گناه را به قتل رسانده‌اند مورد تحریم قرار داد.[۲۲][۲۳]


هدف قرار گرفتن کنسولگری ایران در کربلاویرایش

خبرگزاری‌های ایرانی گزارش دادند معترضان در کربلا پرچم ایران را از فراز کنسول‌گری ایران پایین کشیدند و پرچم عراق جای‌اش نشاندند.[۲۴]
در بغداد نیز معترضان کوشیدند از پل سنک به‌سوی منطقه‌سبز، منطقه ساختمان‌های دولتی و دیپلماتیک بغداد، بگذرند اما نیروهای امنیتی اجازه ندادند.

دونالد ترامپ نیز در بامداد شب حادثه گزارش رسانه‌های عربی را بازنشر نمود.[۲۵] سخنگوی وزارت امور خارجه ایران در واکنش به این مسئله و در خصوص اقدامات وزارت خارجه در ارتباط با حفظ امنیت کنسولگری‌ها در عراق، ضمن محکومیت این اقدام خواستار حفظ امنیت سفارتها مطابق قوانین بین‌المللی شد.[۲۶]

  • ۵ نوامبر ۲۰۱۹: دستگیری یکی عوامل حمله به کنسولگری ایران در کربلا، صدور حکم بازداشت برای۲۱ عضو شورای استانداری دیوانیه در سایه تداوم نافرمانی مدنی در این استان، ممانعت از به آتش کشیده شدن استانداری‌های بصره و کربلا، تعطیلی یک شرکت نفتی در ذی‌قار، تعطیلی دو بانک مهم در پایتخت عراق و … از جدیدترین تحولات عراق بوده‌است[۲۷]
  • ۲۳ نوامبر ۲۰۱۹: اطلاعات دریافتی شبکه نت بلاکس نشان می دهد شبکه های اجتماعی بعد از نزدیک به ۵۰ روز به صورت جزيی در دسترس قرار گرفتند.[۲۸]

حمله به کنسولگری جمهوری اسلامی در نجفویرایش

  • روز چهارشنبه ۲۷ نوامبر ۲۰۱۹ معترضان عراقی در نجف به کنسولگری جمهوری اسلامی در این شهر حمله کرده و آنرا به آتش کشیدند. ماموران و کارکنان کنسولگری قبل از ورود معترضان به داخل از درب پشت ساختمان فرار کرده بودند. نیروهای امنیتی و پلیس عراق سعی کردند با شلیک گلوله و گاز اشک‌آور مانع مردم معترض شوند که در این درگیری ۲ نفر از معترضان کشته و بیش از ۳۳ نفر زخمی شدند

۱۳آبان، هم برخی معترضان عراقی کوشیده‌بودند، کنسو‌ل‌گری ایران  در کربلا را اشغال کنند که نتوانستند و سه‌نفرشان هم کشته‌شدند.

معترضان عراقی به فساد و  ناکارآمدی در دولت این کشور معترض‌اند..[۲۹][۳۰]

  • شب یکشنبه ۱ سپتامبر ۲۰۱۹ برای دومین بار طی هفته اخیر مردم معترض در نجف کنسولگری جمهوری اسلامی را به آتش کشیدند.[۳۱][۳۲]


برکناری فرماندهان نظامیویرایش

در ۲۸ نوامبر، ۲۹ معترض در ناصریه کشته‌شدند، معترضان روی یکی‌ از پل‌‌ های ناصریه بست نشسته بودند اما گویا نظامیان به روی‌ ایشان گاز اشک‌آور و  گلوله شلیک‌کرده‌اند. عادل‌عبدالمهدی، نخست‌وزیر، جمیل شِمری، از فرماندهان نظامی این شهر را برکنار کرد. [۳۳] دادگاه عالی قضایی در استان ذی‌قار حکم بازداشت جمیل شمری را روز یکشنبه ۱ دسامبر به‌عنوان مسئول قتل تظاهر‌کنندگان معترض در شهر الناصریه صادر کرد.

دادگاه عالی قضایی در استان ذی‌قار حکم بازداشت جمیل شمری را روز یکشنبه ۱ دسامبر ۲۰۱۹ به‌عنوان مسئول قتل تظاهر‌کنندگان معترض در شهر الناصریه صادر کرد.[۳۴]

واکنش‌هاویرایش

بین‌المللیویرایش

پاپ فرانسیس سرکوب مردم معترض عراق را محکوم کرد و از کشته و زخمی و دستگیر شدن آنها ابراز نگرانی کرد.[۳۵]

نخست وزیر اسرائیل که برای دیدار با مایک پمپئو خود را به لیسبون رسانده بود اظهار داشت:ولین موضوعی که قصد دارم در این دیدار به آن بپردازم ایران است، دومین موضوع ایران است، و سومین موضوع هم ایران است.» بنیامین نتانیاهو گفت، جمهوری اسلامی سعی دارد از داخل خود ایران، از عراق، از سوریه، از لبنان، و از غزه و یمن، علیه ما و منطقه بسترسازی کند، اما ما فعالانه در حال مقابله با آن هستیم. پمپيو همچنین اعلام میکند: نحوه برقراری ثبات در خاورمیانه، جایی که اعتراضات در بغداد و بیروت علیه ایران در جریان است، و این که همه ما می‌دانیم در داخل ایران چه می‌گذرد، از محورهای اصلی مذاکرات پرزیدنت ترامپ در لندن بود.[۳۶]

به استعفای عادل عبدالمهدیویرایش

وزارت خارجه ایالات متحده در نخستین واکنش به اعلام کناره‌گیری نخست وزیر عراق، از رهبران این کشور خواست به «گلایه‌های مشروع» معترضان، از جمله شکایت آنها از وجود فساد در کشور، رسیدگی کنند.

خبرگزاری فرانسه روز جمعه هشتم آذر ماه در گزارشی از قول یکی از سخنگویان وزارت خارجه آمریکا، که هویت او را مشخص نکرده است، نوشت: «ما در نگرانی‌های مشروع معترضان [عراقی] سهیم هستیم.»

وی در گفت‌وگو با خبرنگاران گفت: «ایالات متحده همچنان از دولت عراق می‌خواهد اصلاحات درخواستی مردم، از جمله در مورد بی‌کاری، فساد، و اصلاح نظام انتخاباتی، را اعمال کنند.»

این اظهارات مقام وزارت خارجه آمریکا ساعاتی پس از آن بیان می‌شود که پس از هفته‌ها اعتراضات مردمی، عادل عبدالمهدی نخست وزیر عراق، اعلام کرد از مقام خود کنار می‌رود.[۳۷]

کشته و زخمیویرایش

سی ان ان در گزاشی تعداد کشته ها را بالای ۳۰۰ و مجروحین را بالغ بر ۱۵۰۰۰ نفر گزارش کرد[۳۸]

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ https://news.yahoo.com/iraqs-moqtada-sadr-cleric-kingmaker-111609672.html
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ https://www.sabah.com.tr/dunya/2019/11/18/sadrdan-isyan-manifestosu
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ https://www.thebaghdadpost.com/en/Story/44685/US-will-not-hesitate-to-sanction-Iraqi-officials-White-House
  4. https://news.antiwar.com/2019/11/17/us-threatens-to-sanction-iraqi-officials-over-protest-crack-down/
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ "Netanyahu Confirms Israel Acting Against Iran in Iraq".
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ "AMERICAN OFFICIALS CONFIRM ISRAEL BEHIND STRIKES IN IRAQ – REPORT".
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ "قنبلة غاز فی الرأس.. فیدیو صادم خلال قمع مظاهرات العراق". Al-Hurra (به Arabic). 25 October 2019.
  8. https://en.radiofarda.com/a/iraq-protests-boosted-by-sistani-s-support-on-eve-of-iran-unrest/30276555.html
  9. https://www.albawaba.com/news/al-sistani-favors-sacking-al-mahdis-cabinet-iraq-1321861
  10. Al-Janabi, Abdul-Qadir (20 October 2019). "من هو أبوزینب اللامی.. ولماذا یتهم بتصفیة متظاهری العراق؟". Al-Arabiya (به Arabic).
  11. ۱۱٫۰ ۱۱٫۱ "Iraq protests death toll rises to 319 with nearly 15,000 injured—CNN". Retrieved 2019-11-15.
  12. "حقوق الإنسان النیابیة: 319 قتیلاً خلال المظاهرات منذ تشرین الأول الماضی". Rudaw (به Arabic). 10 November 2019.
  13. Iraq: HRW denounces lethal force against protesters, urges probe
  14. "Iraq protests: What's behind the anger? - BBS News". BBC News. 7 October 2019. Retrieved 27 October 2019.
  15. عراق| حمایت حشد شعبی از خواسته‌های مردم و مبارزه با فساد/ مقررات منع آمد و شد در بغداد
  16. «دولت عراق سقوط کرد». ار.اف.ای - RFI. ۲۰۱۹-۱۱-۲۹. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۱-۳۰.
  17. «برای مردم عراق «تا سقوط کامل رژیم، جنبش ادامه دارد»». ار.اف.ای - RFI. ۲۰۱۹-۱۱-۳۰. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۱-۳۰.
  18. «ادامه اعتراضات در عراق پس از استعفای نخست وزیر؛ آتش زدن آرامگاه محمدباقر حکیم». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۲-۰۲.
  19. Jansen, Michael. "Christmas celebrations cancelled in Iraq in solidarity with protesters". The Irish Times. Retrieved 2019-12-05.
  20. نت، العربية (۲۰۱۹-۱۲-۰۶). «بغداد.. 19 قتيلا في هجوم لميليشيات تابعة لإيران على المتظاهرين». العربية نت (به عربی). دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۲-۰۷.
  21. «حمله افراد مسلح به معترضان در بغداد «۱۹ کشته» برجای گذاشت». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۲-۰۷.
  22. «Treasury Sanctions Iran-Backed Militia Leaders Who Killed Innocent Demonstrators in Iraq | U.S. Department of the Treasury». home.treasury.gov. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۲-۰۷.
  23. «آمریکا سه رهبر شبه نظامی مورد حمایت ایران در عراق را تحریم کرد». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۲-۰۷.
  24. «اعتراضات در کربلا». ۱۳۹۸-۰۸-۱۳.
  25. «توییت ترامپ». ۱۳۹۸-۰۸-۱۳.
  26. «واکنش وزارت خارجه». ۱۳۹۸-۰۸-۱۴.
  27. «تدواوم اعتراضات». ۱۳۹۸-۰۸-۱۵.
  28. نت بلاکس (۱۳۹۸-۰۹-۰۲). «بازگشایی دیتا».
  29. Kullab, Samya; AP, Murtada Faraj |. "Officials: Iraq protesters burn down Iran consulate in Najaf". Washington Post. Retrieved 2019-11-28.
  30. «معترضان کنسولگری ایران در نجف را به آتش کشیدند». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۱-۲۸.
  31. «معترضان عراقی برای دومین بار کنسولگری ایران در نجف را به آتش کشیدند». ار.اف.ای - RFI. ۲۰۱۹-۱۲-۰۱. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۲-۰۱.
  32. «معترضان عراقی برای دومین بار ظرف یک هفته کنسولگری ایران در نجف را به آتش کشیدند». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۲-۰۱.
  33. «دست‌کم ۴۵ نفر در اعتراضات پنج‌شنبه در عراق کشته شده‌اند». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۱-۳۰.
  34. نت، العربية (۲۰۱۹-۱۲-۰۱). «دادگاه عالی عراق حکم بازداشت جمیل الشمری مسئول قتل معترضان در الناصریه را صادر کرد». العربية نت. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۲-۰۳.
  35. "Pope condemns Iraq's 'harsh' crackdown on protesters". 2019-12-01. Retrieved 2019-12-03.
  36. https://ir.voanews.com/a/us-iran/5193559.html
  37. «استعفای المهدی». ۱۳۹۸-۰۹-۰۸.
  38. «امار مجروحین». ۱۳۹۸-۰۹-۱۰.