امارت افغانستان

امارت افغانستان (پشتو: د افغانستان امارت؛ فارسی: امارت افغانستان) حکومتی پادشاهی بود که بین سال‌های ۱۸۲۳ تا ۱۹۲۶ میلادی بر منطقه‌ای بین آسیای مرکزی و جنوب آسیا حکمرانی می‌کرد که شامل افغانستان و قسمت‌هایی از پاکستان فعلی (پیش از ۱۸۹۳) می‌شد.

امارت افغانستان

د افغانستان امارت
افغانستان
۱۸۲۳–۱۸۳۹
۱۸۴۲–۱۹۲۶
پرچم افغانستان
پرچم (۱۹۱۹–۱۹۲۶)
نشان ملی (۱۹۱۹–۱۹۲۶) افغانستان
نشان ملی (۱۹۱۹–۱۹۲۶)
وضعیتدولت تحت الحمایه بریتانیا (۱۸۷۹–۱۹۱۹)[۱]
پایتختکابل
زبان(های) رایجفارسی زبان درباری و پشتو زبان مادری شاهان
دین(ها)
اسلام سنی
حکومتامارت
امیر 
• ۱۸۲۳–۱۸۳۹ (اولین)
دوست محمد خان
• ۱۹۱۹–۱۹۲۶ (آخرین)
امان‌الله خان
قوه مقننهلویه جرگه
دوره تاریخیقرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم
• بنیان‌گذاری
۱۴ مارس ۱۸۲۳؛ ۲۳ اسفند ۱۲۰۱
• فروپاشی
۹ ژوئن ۱۹۲۶؛ ۱۸ خرداد ۱۳۰۵
مساحت
۱۸۹۳۶۵۲٬۲۲۵ کیلومتر مربع (۲۵۱٬۸۲۵ مایل مربع)
واحد پولروپیه افغانی
کد ایزو ۳۱۶۶AF
پیشین
پسین
امپراتوری درانی
پادشاهی افغانستان
امروز بخشی ازافغانستان
پاکستان
تاریخ افغانستان
"Interior of the palace of Shauh Shujah Ool Moolk, Late King of Cabul"
مرتبط:
آریانا · خراسان
خلاصهٔ تاریخ افغانستان
عصر سنگ در مناطق شمالی هندوکش (صدهزار تا چهارهزار سال پیش از میلاد)
عصر برنز و فرهنگ نیا-ایلامی در نیمروز (۱۸۰۰-۳۳۰۰ پ.م.)
عصر برنز و تمدن دره سند در مُندیگک قندهار (۱۸۰۰-۳۲۰۰ پ.م.)
عصر برنز و تمدن آمودریا در شمال افغانستان (۱۸۰۰–۲۱۰۰ پ.م.)
عصر برنز جدید و عصر آهن و ورود اقوام ایرانی‌تبار (۷۰۰-۱۷۰۰ پ.م.)
مادها (۷۲۸-۵۵۰ پ.م.)
هخامنشیان (۵۵۰–۳۳۰ پ.م.)
سلوکیان (۳۳۰-۱۵۰ پ.م.)
مائوریا (۳۰۵-۱۸۰ پ.م.)
دولت یونانی باختر (۲۵۶-۱۲۵ پ.م.)
دولت یونانی هند (۱۸۰-۱۳۰ پ.م.)
اشکانیان (۱۶۰ پ.م.-۲۲۵ م.)
هندوسکاها (سکاها) (۲۰-۹۰ پ.م.)
پادشاهی سورن/پَهلَوها (۲۰ پ.م.-۷۵ میلادی)
کوشانیان (۱۳۵ پ.م.-۲۴۸ م.)
ساسانیان (۲۳۰–۵۶۵ م.)
ساسانیان کوشانی (۲۴۸–۴۱۰)
کیداریان (۳۲۰–۴۶۵)
هپتالیان (۴۱۰–۵۵۷)
کابل‌شاهان (۵۶۵–۸۷۹)
خلفای راشدین (۶۴۲–۶۴۱ میلادی)
امویان (۶۶۱–۷۵۰)
عباسیان (۷۵۰–۸۲۱)
طاهریان (۸۲۱–۸۷۳)
صفاریان (۸۶۳–۹۰۰))
سامانیان (۸۷۵–۹۹۹)
غزنویان (۹۶۳–۱۱۸۷)
سلجوقیان (۱۰۳۷–۱۱۹۴)
غوریان (۱۱۴۹–۱۲۱۲)
خوارزمشاهیان (۱۰۷۷–۱۲۳۱)
ایلخانان (۱۲۵۸–۱۳۵۳)
کرتیان (۱۲۴۵–۱۳۸۱)
خانات جغتای (۱۳۳۰-۱۳۸۱)
تیموریان (۱۳۷۰–۱۵۰۶)
گورکانیان (۱۵۰۱–۱۷۳۸)
صفویان (۱۵۱۰–۱۷۰۹)
هوتکیان (۱۷۰۹–۱۷۳۸)
سدوزایی‌ها (۱۷۱۶–۱۷۳۲)
افشاریان (۱۷۳۸–۱۷۴۷)

کتاب ·  رده:تاریخ افغانستان ·  درگاه

تاریخ این امارت از زمانی آغاز می‌شود که دوست محمد خان بارکزایی بر شهر کابل مسلط شد و دولتش را بر ویرانه‌های امپراتوری درانی بنا کرد. بخش اعظم عمر این امارت، در دوران موسوم به بازی بزرگ است. دورانی که روسیه تزاری و امپراتوری بریتانیا برای برتری در آسیای میانه با هم به رقابت می‌پرداختند. مشخصه مهم این دوران، نفوذ اروپایی‌ها در افغانستان است. امارت در آغاز عمر خود، به جنگ‌هایش با امپراتوری سیک، بر سر پیشاور ادامه می‌دهد. عملی که منجر به آغاز جنگ اول افغان و انگلیس، توسط نیروهای انگلیسی در هندوستان، شد. این جنگ سرانجام با عقب‌نشینی انگلستان[۲] و به سلطنت رسیدن مجدد دوست محمد خان اتمام یافت.[۲] اما در طول جنگ دوم افغان و انگلیس انگلیسی‌ها بر افغانها پیروز شدند و بخش‌هایی از خاک افغانستان (که امروزه شمال غربی پاکستان می‌شود) را اشغال و به خاک هند الحاق کردند. هم‌چنین کنترل امور خارجی افغانستان را تا سال ۱۹۱۹ به دست گرفتند. در نهایت امان‌الله خان، پس از اعلام استقلال افغانستان و جنگ سوم افغان و انگلیس و امضای پیمان راولپندی، استقلال افغانستان را به دست آورد.

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. Masato Toriya (2017). Afghanistan as a Buffer State between Regional Powers in the Late Nineteenth Century (PDF). Hokkaido Slavic-Eurasian Reserarch Center. pp. 49–62.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ Kohn, George Childs (2013). Dictionary of Wars. Revised Edition. London/New York: Routledge. p. 5. ISBN 978-1-135-95494-9.