باز کردن منو اصلی

نخستین انتخابات مجلس شورای ملی که در ۲۵ شهریور ۱۲۸۵ برگزار شد، نخستین انتخابات در تاریخ ایران است و در نتیجهٔ آن نمایندگان دورهٔ نخست مجلس شورای ملی انتخاب شدند. در این انتخابات علاوه بر کاستی‌های نظری قانون انتخابات و نواقص اجرای رای‌گیری، کارشکنی‌های مخالفان نهضت مشروطه نیز که مخالف برگزاری انتخابات بودند، از چالش‌های اصلی به‌شمار می‌رفتند.[۱]

انتخابات نخستین دورهٔ مجلس شورای ملی
ایران
۲۵ شهریور ۱۲۸۵
نمایندگان
← ۱۲۸۸
اعضا

۱۶۰ کرسی مجلس شورای ملی[الف]
مشارکت نامعلوم
  حزب نخست حزب دوم
  Behbahani.jpg Hassan Taghizadeh.jpg
رهبر سید عبدالله بهبهانی[۱] سید حسن تقی‌زاده[۱]
حزب اعتدالیون[۱] اجتماعیون عامیون[۱]
کرسی‌های به‌دست‌آمده ۳۵[۱] ۲۱[۱]

نخست‌وزیر پیش از انتخابات

نصرالله مشیرالدوله

نخست‌وزیر برگزیده

سلطانعلی وزیر افخم

محتویات

پیشینهویرایش

نظام‌نامهٔ انتخاباتی مجلس را مجلس عالی (شورای عالی دربار) تدوین کرده‌بود. در این شیوه‌نامه نظام انتخاباتی طبقاتی در نظر گرفته شده‌بود که بر خلاف نظام‌های مشروطهٔ جاهای دیگر دنیا بود.[۲]

نحوهٔ برگزاریویرایش

این انتخابات در تهران به صورت مستقیم و یک‌مرحله‌ای بود اما در شهرستان‌ها که دومرحله‌ای بود، هر یک از گروه‌های انتخاب‌کننده در شهرها پس از انتخاب نماینده خود، آن‌ها را راهی مرکز ایالت می‌کردند تا با برگزاری یک رأی‌گیری دیگر از میان خود نماینده‌ای انتخاب نمایند.[۱]

شرایط انتخاب‌کنندگان و انتخاب‌شوندگانویرایش

کسانی که دارای حق رای در انتخاب بودند ۶ دسته بودند:

  1. شاهزادگان قاجار
  2. اعیان و اشراف
  3. علما و طلاب
  4. ملاکین و فلاحین
  5. تجار
  6. اصناف

انتخاب شوندگان علاوه بر داشتن تابعیت ایران و معروفیت محلی، باید باسواد می‌بوده و حداقل ۳۰ و حداکثر ۷۰ سال سن می‌داشتند. برای رأی دهندگان نیز، داشتن مالکیت به ارزش حداقل ۱٬۰۰۰ تومان و برای اصناف نیز داشتن محل کسب از شرایط حق رأی بود.[۱]

یادداشتویرایش

منابعویرایش

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ ۱٫۵ ۱٫۶ ۱٫۷ ۱٫۸ ۱٫۹ آشنایی با تاریخ مجالس قانونگذاری در ایران: دوره اول تا دوره شانزدهم (۱۳۲۸–۱۲۸۵)، ۱۰.
  2. ملایی توانی، علیرضا (تابستان ۱۳۹۲). «مجلس عالی دربار حلقۀ گذار به نظام مشروطه». دوفصلنامه جستارهای تاریخی. علمی-پژوهشی. پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. ۴ (۱): ۱۲۱-۱۴۱. شاپا 2251-7766.


خطای یادکرد: خطای یادکرد: برچسب <ref> برای گروهی به نام «persian-alpha» وجود دارد، اما برچسب <references group="persian-alpha"/> متناظر پیدا نشد. ().