انسان‌محوری

انسان‌محوری[۱][۲] (به انگلیسی: Anthropocentrism) یا انسان‌مرکزی یا انسان‌مداری یا مردم‌میانگاهی، نوعی جهان‌بینی است که براساس آن انسان سرچشمهٔ تمام ارزش‌هاست، زیرا مفهوم ارزش ساختهٔ انسان است و برای طبیعت به‌صرف اینکه در خدمت انسان است ارزش قائل است. براساس این نگرش، انسان مرکز کائنات است.بر خلاف باور عمومی انسانمداری در تضاد با محیط زیست نبوده زیرا که در انسانمداری بر ویژگی های که انسان را از حیوان متمایز می کند مانند شعور و اخلاق تکید شده است.در انسان مداری بر جان و کرامت و توانایی انسان تکید زیادی شده است.[۳] ایرانیان باستان به این اندیشه متقعد و نقش زیادی در گسترش آن داشتند،اما با حمله اعراب به ایران این اندیشه در ایران سقوط کرد.

این اصطلاح می‌تواند برابر humanocentrism استفاده شود.انسانمداری همراه با انسانگرایی نقش زیادی در به وقوع پیوستن رنسانس داشت.با ظهور سرمایه داری انسان مداری در غرب رو به افول رفت و با گسترش سرمایه داری به سایر نقاط جهان انسانمداری در آن مناطق نیز افول کرد. مکتب انسانمداری اکنون در برخی از نقاط جهان این تفکر باقی مانده. اکنون افرادی در جهان سعی در بازسازی و گسترش این تفکر مانند کانون انسانمداران طبیعتگرا و حزب ایران آباد را دارند.[۴]انسانمداری با وجود افول میراث خود مانند اخلاق_شعور_همدلی و‌..... را در جوامع باقی گذاشته است. از جمله حامیان سرسخت این اندیشه در ایران می توان به ضیا شارو و کورش عرفانی اشاره کرد.[۵][۶]

مبداویرایش

بعضی از طرفداران استثنایی انسان به شواهدی از پیشرفت سریع غیرمعمول مغز و ظهور توانایی‌های استثنایی اشاره دارند. همان‌طور که یکی از مفسران آن را بیان می‌کند، «در طول تاریخ بشر، ما در پرورش توانمندی‌های ما موفق بوده‌ایم، شکل دادن به پیشرفت ما و تأثیر جهان بر جهان به صورت عمدی، کاملاً متفاوت از فرایندهای تکاملی»[۷]

جستارهای وابستهویرایش

پانویسویرایش

  1. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۹ نوامبر ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۷ آوریل ۲۰۱۳.
  2. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۹ اوت ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۷ آوریل ۲۰۱۳.
  3. «‫حزب ایران اباد‬». دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۸-۲۷.
  4. «‫حزب ایران اباد‬». دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۸-۲۷.
  5. «برگه نخست». تلویزیون دیدگاه | Didgah.tv. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۸-۲۷.
  6. «انسانمداری ابزاری برای رهایی جهان از سلطه سود و مذهب».
  7. «Anthropocentrism». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۰ سپتامبر ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۱۰ سپتامبر ۲۰۱۷.

منابعویرایش