واژهٔ اَوَتار (به خط دوناگری:अवतार) به معنی «حلول [ــِــ رَبّ‌النوع]» در آیین هندو عبارت است از تجسد مادّی ناشی از هُبوط «ایزدان هندو» از آسمان به زمین است.

در تعریف عمومی نیز کلمه آواتار به معنای حلول خداوند در قالب انسانی و تجسّم «عامل الهی» می‌باشد. در بسیاری فرهنگهای دینی و معنوی دیگر هم، معادل همین مفهوم وجود دارد. آواتار، قطب الهی و استاد اعظم مفاهیمی مشابه یکدیگر هستند و به فردی اطلاق می‌شود که در رأس نظام «استادان حق» قرار دارد. از دیدگاه «استادان حق»، آواتار (قطب الهی) در عصر کنونی در دسترس مردم قرار ندارد و این احتمال وجود دارد که هیچ‌یک از افرادی که با عنوان آواتار در ملاءعام ظاهر شده‌اند و با این عنوان فعالیت می‌کنند، آواتار نباشند و تنها انعکاسی برای تداوم فعالیت‌های آواتار اصلی باشند. شاید به دلیل وجود همین شایعات دربارهٔ افراد احتمالی، این عنوان مطرح شده‌است که به قطب الهی در سطح جهان، ماهاآواتار (برترین و بزرگترین آواتار) گفته می‌شود.[۱]

در هندوئیسم، یک آواتار (انگلیسی: /ˈæv. ə.tɑ:r/، از سانسکریت avatāra، अवतार در متن Devanagari با معنی "نزول") تبار عمدی یک خدای خاکی به زمین یا «تبار متعال» است (یعنی، ویشنو برای Vaishnavites) و بیشتر به انگلیسی به عنوان "تجسّم"، اما دقیق تر به عنوان "ظاهر" یا "تجلّی" ترجمه می‌شود. [۱] [۲]

این اصطلاح اغلب با ویشنو همراه است، اگرچه با سایر خدایان نیز همراه بوده‌است. [۳] لیست‌های متغیر از آواتارهای ویشنو در متن هندو ظاهر می‌شود، از جمله «ده داشاواتارا» از گارودا پورانا و «بیست و دو آواتار» در باگاواتا پورانا، اگرچه دومی اضافه می‌کند که تجسم‌های ویشنو بیشمار است. [۴] آواتارهای ویشنو یکی از مؤلفه‌های اصلی ویشنوویسم است. مرجع ابتدایی آواتار و آموزه آواتار، در گیتا بهاگاواد است. [۵]

شیوا و گانشه نیز به صورت «آواتار نزولی» توصیف می‌شوند. مظاهر مختلف Devi (مادر «مادر الهی» در هندوئیسم) توسط برخی از دانشمندان و پیروان شاکتیسم نیز به عنوان آواتار یا تجسم توصیف شده‌است. [۵] [۶] آواتارهای ویشنو نسبت به سایر خدایان دارای برجستگی کلامی بیشتری هستند، که برخی دانشمندان تصور می‌کنند از لیست آواتار ویشنو تقلید می‌کنند.

پانویس

  1. برگرفته از کتاب نظام اساتید باطنی- جلد اول

منابع