باز کردن منو اصلی

اکی‌والان یا هم‌ارز (به انگلیسی: Equivalent) یکایی از بار الکتریکی است که در شیمی (بیشتر تجزیه) و زیست‌شناسی مورد استفاده قرار می‌گیرد. این واحد را گاهی هم‌ارزی مولی یا اکی والان مولی نیز می‌نامند.

اکی‌والان در تعریف برابر است با تعداد مول‌های یک یون در یک محلول ضرب در مقدار مطلق بار آن. برای نمونه یک مول +Na برابر یک اکی‌والان و یک مول 2+Ca برابر دو اکی‌والان است. هر مقدار از یون‌های تک‌ظرفیتی، برابر همان مقدار اکی‌والان می‌دهند؛ درحالی‌که همان مقدار یون دوظرفیتی به میزان دوبرابر اکی‌والان می‌دهد.

اکی‌والان را (اختصاری eq) نشان می‌دهند. باتوجه به اینکه در مقیاس آزمایشگاهی، مقادیر مورد استفاده از مواد قابل‌توجه نیست، استفاده از میلی اکی‌والان (اختصاری mEq) که یک‌هزارم یک اکی‌والان به‌شمار می‌رود، مرسوم‌تر است. برای حلال‌ها بیشتر از واحد میلی‌اکی‌والان بر لیتر حلال (یا به عبارتی میلی‌نرمال برای تک‌ظرفیتی‌ها) استفاده می‌گردد. استفاده از میلی‌اکی‌والان بر لیتر در اندازه‌گیری ترکیبات سیال زیستی (نظیر مقدار پتاسیم مجاز در خون انسان که مابین ۳٫۵ تا ۵ میلی‌اکی‌والان بر لیتر تعریف می‌شود) معمول‌تر است. تعریف اکی والان اوز گرم: تعداد اوزهای یک گرم از محلول را اکی والان اوز بر واحد گرم آن محلول گویند.

یکای سیستم بین‌المللیویرایش

اکی‌والان برای تبدیل شدن به کولن که یکای بار الکتریکی در دستگاه بین‌المللی یکاها است باید در ثابت فارادی ضرب شود.

ماهیت در شیمیویرایش

اکی‌والان یک ماده، برابر با مقدار مول آن ماده ضرب در ظرفیت آن ماده است. جرم یک اکی‌والان از ماده، وزن اکی‌والانی خوانده می‌شود.

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش