ایالت آزاد دانتسیگ

ایالت آزاد دانتسیگ (به لهستانی: Wolne Miasto Gdańsk)، (به آلمانی: Freie Stadt Danzig) دولت‌شهری نیمه خودمختار در اروپای مرکزی بود که بین سال‌های ۱۹۲۰ تا ۱۹۳۹ میلادی وجود داشت که شامل بندر دانتسیگ در دریای بالتیک (امروزه، گدانسک، لهستان) و ۲۰۰ شهرک محاط در این محدوده می‌شد. این منطقه در ۱۵ نوامبر ۱۹۲۰ و بر اساس ماده ۱۰۰ (بخش XI، بند III) پیمان ورسای در پایان جنگ جهانی اول ایجاد شد.

ایالت آزاد دانتسیگ

Freie Stadt Danzig  (زبان آلمانی)
Wolne Miasto Gdańsk  (زبان لهستانی)
دانتسیگ
۱۹۲۰–۱۹۳۹
پرچم دانتسیگ
پرچم
نشان ملی دانتسیگ
نشان ملی
دانتسیگ، احاطه شده توسط آلمان و لهستان.
دانتسیگ، احاطه شده توسط آلمان و لهستان.
مکان ایالت آزاد دانتسیگ در اروپای ۱۹۳۰.
مکان ایالت آزاد دانتسیگ در اروپای ۱۹۳۰.
وضعیتدولت‌شهر تحت‌الحمایه جامعه ملل
پایتختگدانسک
۵۴°۲۱′ شمالی ۱۸°۴۰′ شرقی / ۵۴٫۳۵۰°شمالی ۱۸٫۶۶۷°شرقی / 54.350; 18.667
زبان(های) رایجزبان آلمانی
زبان لهستانی
دین(ها)
۶۴٫۶٪ لوتریانیسم
۳۲٫۲٪ کلیسای کاتولیک (۱۹۳۸)[نیازمند منبع]
حکومتRepublic
کمیسر عالی 
• ۱۹۱۹–۱۹۲۰
رجینالد تاور
• ۱۹۳۷–۱۹۳۹
کارل بورکهارت
رئیس سنا 
• ۱۹۲۰–۱۹۳۱
هاینریش سام
• ۱۹۳۴–۱۹۳۹
آرتور گریزر
قوه مقننهولکستاگ
دوره تاریخیدوره بین دو جنگ
• تأسیس‌شده
۱۵ نوامبر ۱۹۲۰
• ضمیمه شده به دست آلمان نازی
۲ سپتامبر ۱۹۳۹
مساحت
۱۹۲۳۱٬۹۶۶ کیلومترمربع (۷۵۹ مایل‌مربع)
جمعیت
• ۱۹۲۳
۳۶۶۷۳۰
واحد پولپاپیرمارک آلمان (پیش از ۱۹۲۳)
گولدن دانتسیگ (از ۱۹۲۳)
پیشین
پسین
پروس غربی
Reichsgau Danzig-West Prussia
امروز بخشی از لهستان

ایالت آزاد شامل شهر دانتسیگ و شهرک‌های مجاور، روستاها و شهرکی که در ابتدا آلمانی‌تبارها در آن ساکن بودند، می‌شد. این منطقه پس از جنگ جهانی اول از آلمان (جمهوری وایمار) جدا شده و سپس از جمهوری دوم لهستان مستقل شد. با این‌همه، ایالتی کاملاً مستقل نبوده و تحت‌الحمایه جامعه ملل بود.

در ۱۹۳۳، حزب نازی محلی، که از سوی اقلیت دموکرات حمایت می‌شد، اداره دولت شهر را به دست گرفت. بنابر یهودستیزی، بسیاری از یهودیان منطقه را ترک گفتند. پس از اشغال لهستان در ۱۹۳۹، منطقه را به آلمان ضمیمه کرده و با نام ریشگائوی دانتسیگ-پروس شرقی، شناختند. نازی‌ها، لهستانی‌ها و یهودیان را به اردوگاه‌های کار اجباری آلمان نازی از جمله اردوگاه مرگ اشتوتهوف در لهستان منتقل کردند.

پس از اشغال ایالت به دست ارتش سرخ در ۱۹۴۵، بسیاری از شهروندان، گریخته یا کشته شدند. پس از جنگ، هنگامی که لهستانی‌ها شروع به بازگشت به شهر کردند، آلمانی‌تبارها به غرب فرستاده شدند. ایالت، بر اساس توافق پوتسدام جزئی از لهستان شد و آلمانی‌تبارها از شهر اخراج شدند.

پانویسویرایش

منابعویرایش