بتا-کاتنین

بتا-کاتنین (انگلیسی: β-catenin‎) نام یک پروتئین است که در انسان توسط ژن «CTNNB1» کُد می‌شود.[۱][۲] بتا-کاتنین یک پروتئین دوکاره است که در تنظیم و هماهنگی چسبندگی سلول‌به‌سلول و همچنین رونویسی ژن‌ها نقش دارد.

catenin beta 1
معین‌کننده‌ها
نام‌های دیگرcatenin beta-1catenin (cadherin-associated protein)beta 188kDaBeta-cateninCTNNB1
شناسه‌های بیرونیGeneCards: [۱]
هم‌ساخت‌شناسی
گونه‌هاانسانموش
Entrez
آنسامبل
یونی‌پروت
RefSeq (mRNA)

n/a

n/a

RefSeq (پروتئین)

n/a

n/a

موقعیت (UCSC)n/an/a
جستجوی PubMedn/an/a
ویکی‌داده
مشاهده/ویرایش Human
تصویر ساده‌شده‌ای از ساختارِ بتا-کاتنین.

هومولوگ این پروتئین در مگس سرکه، «آرمادیلو» نامیده می‌شود. بتا-کاتنین یکی از زیرواحدهای کمپلکس پروتئینی کادهرین است و به‌عنوان یک فرستندهٔ سیگنال درون سلولی در «مسیر سیگنال‌دهی Wnt» عمل می‌کند.[۳][۴][۵]

بتا-کاتنین در بسیاری از بافت‌های بدن تولید می‌شود.

جهش و افزایش بیان ژنی این پروتئین با سرطان‌های گوناگونی مرتبط است، از جمله کارسینوم هپاتوسلولار (کبد)، سرطان پستان، سرطان روده بزرگ، سرطان ریه، سرطان تخمدان و سرطان مخاط رحم.[۶]

همچنین تغییرات بیان ژنی این پروتئین با بسیاری از بیماری قلبی-عروقی از جمله «کاردیومیوپاتی گشادشده» (DCM).

بتا-کاتنین توسط «کمپلکس تخریب بتا-کاتنین» و همچنین پروتئین «APC» کنترل و تخریب می‌شود. در نتیجه هرگونه جهش در ژن «APC»، ارتباط نزدیکی با بروز برخی سرطان‌ها، به‌ویژه «سرطان روده بزرگ» و «پولیپوز آدنوماتوز خانوادگی» دارد.

منابعویرایش

  1. Kraus C, Liehr T, Hülsken J, Behrens J, Birchmeier W, Grzeschik KH, Ballhausen WG (September 1994). "Localization of the human beta-catenin gene (CTNNB1) to 3p21: a region implicated in tumor development". Genomics. 23 (1): 272–4. doi:10.1006/geno.1994.1493. PMID 7829088.
  2. MacDonald BT, Tamai K, He X (July 2009). "Wnt/beta-catenin signaling: components, mechanisms, and diseases". Developmental Cell. 17 (1): 9–26. doi:10.1016/j.devcel.2009.06.016. PMC 2861485. PMID 19619488.
  3. Peifer M, Rauskolb C, Williams M, Riggleman B, Wieschaus E (April 1991). "The segment polarity gene armadillo interacts with the wingless signaling pathway in both embryonic and adult pattern formation". Development. 111 (4): 1029–43. PMID 1879348.
  4. Noordermeer J, Klingensmith J, Perrimon N, Nusse R (January 1994). "dishevelled and armadillo act in the wingless signalling pathway in Drosophila". Nature. 367 (6458): 80–3. doi:10.1038/367080a0. PMID 7906389.
  5. Peifer M, Berg S, Reynolds AB (March 1994). "A repeating amino acid motif shared by proteins with diverse cellular roles". Cell. 76 (5): 789–91. doi:10.1016/0092-8674(94)90353-0. PMID 7907279.
  6. Morin PJ (December 1999). "beta-catenin signaling and cancer". BioEssays. 21 (12): 1021–30. doi:10.1002/(SICI)1521-1878(199912)22:1<1021::AID-BIES6>3.0.CO;2-P. PMID 10580987.

پیوند به بیرونویرایش