مختصات: ۲۷°۰۵′۱۲″ شمالی ۵۴°۲۹′۲۶″ شرقی / ۲۷.۰۸۶۶۷° شمالی ۵۴.۴۹۰۵۶° شرقی / 27.08667; 54.49056

بخش کوخرد هرنگ[۱] یکی از بخش‌های شهرستان بستک در استان هرمزگان در جنوب ایران است که از سال ۱۳۸۳ با عنوان بخش کوخرد ارتقاء یافته بود، و در در پایان سال ۱۳۹۱ با تغییراتی به عنوان بخش کوخرد هرنگ درآمد که بین اهالی بخاطر این تغییرات اعتراضاتی نیز وجود داشته است.[۲][۳]

بخش کوخردهرنگ
کشور  ایران
استان هرمزگان
شهرستان بستک
نام(های) دیگر بخش کوخرد

بر اساس اصلاحیه هیئت دولت در مورد مصوبه بخش کوخرد در تاریخ ۱۴ اسفند ۱۳۹۱ به بخش کوخرد هرنگ تغییر یافت. همچنین بر اساس این اصلاحیه دو روستای کوخرد و هرنگ نیز با هم ادغام شده‌اند و به شهر کوخرد هرنگ تبدیل شده‌اند. بخش کوخرد هرنگ به مرکزیت شهر کوخردهرنگ ایجاد شده است. این بخش در مورخه ۱۰ تیر ۱۳۹۲ توسط فرماندار شهرستان بستک اجرا گردید و آقای حمید قسوریان جهرمی به سمت اولین بخشدار بخش کوخرد هرنگ منصوب شد.[۴][۵]

بخش کوخرد با وسعتی در حدود ۱۵۸۰ کیلومتر مربع در قسمت جنوب شرقی شهرستان بستک واقع است.[۶][۷][۸][۹][۱۰][۱۱][۱۲]

نام رسمی: بخش کوخرد
کشور: ایران
استان: هرمزگان
شهرستان : بستک
زبان‌های گفتاری: (کوخردی محلی)
مذهب: اسلام (سنی)
جمعیت ۱۳٬۲۰۱

این بخش از شمال به رشته‌کوه‌های ناخ و بخش مرکزی شهرستان بستک و کوه لاور، از جنوب به دین و کوه سفید و بخش مرکزی شهرستان بندر لنگه، از غرب به صحرای خلوص و بخش جناح و از سمت مشرق به دهستان لمزان و پدل و بخش خمیر محدود می‌شود. این بخش شامل دو دهستان و بیش از ۳۰ روستای بزرگ و کوچک است.[۱۱]«بخش کوخرد، در جلسه مورخ ۲۸ / ۶/ ۱۳۸۳ هیئت دولت: وزرای عضو کمیسیون سیاسی - دفاعی هیئت دولت در جلسه مورخ ۲۹ / ۶/ ۱۳۸۳ بنا به پیشنهاد شمارهٔ ۵۲۵۰۳/۴۲/۴/۱ مورخ ۲۶ / ۵ /۱۳۸۳ وزارت کشور و به استناد ماده (۱۳) قانون تعاریف و ضوابط تقسیمات کشوری- مصوب ۱۳۶۲- با رعایت تصویب‌نامه شماره ۵۸۵۳۸/ت۲۶۱۱۸هـ مورخ ۲۲ /۱۲ /۱۳۸۰تغییرات و اصلاحات تقسیماتی زیر را در استان هرمزگان تصویب نمودند.»[۱۳]

محتویات

جمعیتویرایش

جمعیت بخش کوخرد طبق سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۸۵، برابر با ۱۳٬۲۰۱ نفر بوده‌است...[۱۸][۱۹][۲۰][۲۱]

دهستان‌هاویرایش

روستاهای تابع بخش کوخردویرایش

دهستان کوخرد به مرکزیت روستای کوخرد مشتمل بر روستاها، کشتزارها و مکان‌های گوناگون است.

وضعیت زبانی بخش کوخردویرایش

فارسی و گویش‌های آنویرایش

زبان اهالی منطقه کوخرد همچون مردم شهر بستک و بخش‌های جناح و مرکزی کلاً فارسی با گویش محلی است. تفاوت گویش فارسی این محل با فارسی معیار چندان نیست که قابل فهم نباشد و دیگر فارسی زبانان هر چند با سختی قادر به درک موضوع در این گویش خواهند بود. البته جوان‌ها فارسی معیار را نیز بلد هستند. حتی در روستاها هم که با گویش محلی صحبت می‌کنند ممکن است میان یک روستا تا روستای دیگر اختلاف در لهجه وجود داشته باشد ولی باز هم مفهوم است. برای نمونه اختلافات چندی در لهجه‌های گوده‌ای و فرامرزی وجود دارد ولی مانع درک مطلب نیست. میان گویش لارستانی و گویش اهالی گوده و صحرای باغ نیز اختلافات کوچکی وجود دارد، گویش گوده‌ای و صحرای باغی را در اصطلاح محلی گویش «اَچومی» می‌نامند...[۱۱][۲۲]

نمونه‌های از فارسی محلیویرایش

تفاوت‌های گویش‌های محلی با فارسی معیار:

  • نمونه فارسی: می‌آید
  • گویش بستکی: اَ تَندای / اَ انُدای
  • گویش کوخردی: کَر انُدهُ
  • فارسی: می‌کند
  • بستکی: اَ کُردای
  • کوخردی: کَر کِردُه
  • فارسی: کجا می‌روید
  • جناحی: کُه کَهِش توُش
  • کوخردی: کُه کَرفَتُش
  • فارسی: نیامده
  • بستکی: نَندهُ
  • جناحی: نِندهِ
  • فارسی: چرا این کار را می‌کنید.
  • گوده‌ای: چرا مِهنهِ اَکِرداش
  • بستکی: چرا مِندهِ اَکُرداش
  • کوخردی: چرا اِندهِ کَر کِردُش.[۱۹]

زبان‌های دیگرویرایش

دو روستا نیز در منطقه وجود دارد که ساکنان آن به زبان هندی و یا سندی صحبت می‌کنند. این دو روستا عبارت‌اند از:

نوشتار اصلی: خلوص

خُلوص روستای کوچکی است از توابع بخش کوخرد شهرستان بستک در غرب استان هرمزگان در جنوب ایران واقع شده‌است. روستای خلوص در ۱۸ کیلومتری شهر جناح واقع است. محدوده خلوص: از شمال کوه گچ بستک و رشته کوه ناخ، از جنوب صحرای خلوص و رودخانه مهران، از مغرب گتاو و کاشنو، و از مشرق به هرنگ محدود می‌گردد.

نوشتار اصلی: گتاو

گُتاو روستای کوچکی است از توابع بخش کوخرد شهرستان بستک در غرب استان هرمزگان در جنوب ایران واقع شده‌است. . این روستا در ۱۶ کیلومتری جنوب غربی شهر بستک واقع شده‌است. محدوده گُتاو:از شمال کوه بستک، از جنوب صحرای خلوص، از مغرب رودخانه شور، و از سمت مشرق به روستای خلوص محدود می‌گردد.

مردمان خلوص از نژاد هندی یا هندوستانی هستند و به زبان هندی صحبت می‌کنند.[۲۳] این اقوام سالهای دور از هندوستان به این منطقه مهاجرت کرده‌اند و در خلوص سکونت گزیده‌اند. گُتاو دومین روستایی است که به زبان «هندی» ویا «سندی» صحبت می‌کنند. روایت است که این اقوام در زمان پیش از اسلام به این منطقه مهاجرت کرده‌اند و بعد از ورود دین اسلام به اقلیم فارس مانند سایر مردم منطقه دین اسلام پذیرفته‌اند. با وجودی که بسیاری از کلمات فارسی و بستکی جای کلمات هندی و یا سندی را گرفته‌است، اما هنوز زبان مادری خودرا حفظ کرده‌اند و با همدیگر با یکی از لهجه‌های زبان هندی و یا سندی صحبت می‌کنند. وکسی از حرف زدن آنها سر درنمی‌آورد؛ و همچنین این زبان را به کودکان خودشان نیز می‌آموزند تا اینکه با مُردن بزرگسالان زبان اصلی شان منقرض نشود. اما آداب و رسوم ایشان با اهالی دیگر منطقه هیچ فرقی نمی‌کند. مردمانی خوب و مهربان و مهمان نواز هستند. از اهل سنت و شافعی مذهب هستند. البته ساکنین این دو روستا زبان فارسی با لهجه محلی نیز بلد هستند و با دیگران صحبت می‌کنند. در این مناطق نیز کسانی هستند که به زبان عربی نیز صحبت می‌کنند؛ و همچنین اشخاص معدودی نیز وجود دارند که به زبان انگلیسی صحبت می‌کنند.[۱۲]

مذهب در بخش کوخردویرایش

کلیه ساکنان شهرستان بستک و بخش‌های آن یعنی کوخرد، جناح و مرکزی مسلمان و اهل سنت از شاخه شافعی هستند.

دین مردم منطقه پیش از ورود اسلام دین زرتشتی بوده و آثار زیادی از آن زمان بجای مانده‌است ولی امروزه تمامی مردم این شهرستان سنی و مسلمانند.[۲۴]

آداب و رسوم در بخش کوخردویرایش

  • رسم است که هرگاه مسافری بعد از مدتها از سفر برگردد یا یکی از نزدیکان شخصی، از حج مراجعت نماید ویا فرزند کسی سربازی را به پایان برساند و به خانه مراجعه نماید بالای منزل خود و کلیه اقوام و خیشان به مدت یک هفته یک پرچم سبز افراشته و بدین وسیله خوشحالی خودرا به همه مردم اعلام می‌دارند.
  • رسم است که در زیر گهواره بچه اسفند دود می‌کنند به این اعتقاد که چشم حسود کور شود و مرض به بچه نزدیک نشده و از او دور گردد.

خرافات در بخش کوخردویرایش

  • به هم زدن کلید باعث دعوا می‌شود.
  • نگهداری کبوتر درخانه نحس است.
  • شب چهارشنبه به مهمانی رفتن درست نیست.
  • دمپایی به عکس افتادن نحس است.
  • اگر به طرف زیارت دست دراز کنی باید انگشتانت را گاز بگیری
  • اول شب جارو زدن کار نادرستی است.

اصطلاحات کوخردیویرایش

  • زَندَکاتُم اُش بُرد :مرا ترساند
  • نَمُوَلِش :امنیت نداری
  • پَلکَن بِبُش :برو گم شو
  • هیز :مکار (حیله گر)
  • خِل تاس :خفه
  • تَپَتاس :گیچ
  • بالَک :طاقچه
  • کَلواز (کَل آواز) :فریاد زدند

نگاره‌های تاریخی بخش کوخردویرایش

جستارهای وابستهویرایش

پانویسویرایش

  1. «تصویب‌نامه درخصوص تقسیمات کشوری در استان هرمزگان». روزنامه رسمی کشور، ۲۳ اسفند ۱۳۹۱. بازبینی‌شده در ۳۰ مرداد ۱۳۹۲. 
  2. «تاسیس یک بخش جدید در شهرستان بستک/ کوخرد و هرنگ ارتقا یافتند». صحبت نو. بازبینی‌شده در ۱۳ آوریل ۲۰۱۴. 
  3. «درگیری مردم کوخرد و هرنگ +تصاویر و ویدیو». لنگه‌نیوز. بازبینی‌شده در ۱۳ آوریل ۲۰۱۴. 
  4. تصویبنامه در خصوص استان هرمزگان روزنامه رسمی ج‌اا
  5. بخشداران«جناح» و«کوخرد-هرنگ» و معاون فرمانداری بستک معارفه شدند خبرفارسی ایسنا
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ تصویب‌نامه بخش کوخرد
  7. الکوخردی، محمد، بن یوسف، (کُوخِرد حَاضِرَة اِسلامِیةَ عَلی ضِفافِ نَهر مِهران Kookherd, an Islamic District on the bank of Mehran River) الطبعة الثالثة، دبی: سنة ۱۹۹۷ للمیلاد.
  8. اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران [Atlas Gitashenasi Ostanhai Iran] (Gitashenasi Province Atlas of Iran)
  9. ذکرت کوخرد فی واحد من اهم المراجع الاجنبیة التاریخیة عن ایران فی سنة ۱۶۴۹ للمیلاد، وهو کتاب: (کامبریدج عن تاریخ ایران)، فی المجلد السادس.
  10. بختیاری، سعید، «اتواطلس ایران»، “ مؤسسه جغرافیایی وکارتگرافی گیتاشناسی، بهار ۱۳۸۴ خورشیدی.
  11. ۱۱٫۰ ۱۱٫۱ ۱۱٫۲ محمدیان، کوخردی، محمد، (شهرستان بستک و بخش کوخرد)، ج۱. چاپ اول، دبی: سال انتشار ۲۰۰۵ میلادی.
  12. ۱۲٫۰ ۱۲٫۱ Peter Jackson and Lawrence Lockhart (Ed) (1986), Vol. 6th, The Cambridge History of Iran: Cambridge University Press
  13. تصویب‌نامه بخش کوخرد.
  14. تصویر دفترچهٔ کنکور سراسری
  15. Human Anthropology in Persia
  16. دکتر:القاسمی، سلطان، بن محمد، «(سرد الذّاتْ)»، المؤسسة العربیة للدراسات والنشر ۲۰۰۹ میلادی.
  17. محمد، صدیق، عبدالرزاق، «صهوة الفارس فی تاریخ عرب فارس»، چاپ اول، شارجه: چاپ خانه المعارف، ۱۹۹۳ میلادی.
  18. «نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۸۵، جمعیت تا سطح آبادی بر حسب سواد»(فارسی)‎. وب‌گاه رسمی مرکز آمار ایران. بازبینی‌شده در دی ۱۳۸۷. 
  19. ۱۹٫۰ ۱۹٫۱ محمدیان، کوخردی، محمد، “ (به یاد کوخرد) “، ج۱. ج۲. چاپ اول، دبی: سال انتشار ۲۰۰۳ میلادی.
  20. جامعة اوکسفورد عام ۲۰۰۱ للمیلاد.
  21. القاسمی، کامله، بنت شیخ عبدالله، (تاریخ لنجة) مکتبة دبی للتوزیع، الامارات: الطبعة الثانیة عام ۱۹۹۳ للمیلاد.
  22. نشریه سلام کوخرد، شماره أول، سال أول، بهمن ماه ۱۳۷۵ خورشیدی.
  23. مهندس:، حاتم، محمد، غریب“ «تَاریخْ عَرَب الّهْولَة Huwala Arab History» “، دولة الکویت، ج۱. چاپ سوم، القاهرة، مصر، دارالأمین للطباعة والنشر والتوزیع، ۸ شارع أبوالمعالی، سال انتشار ۱۹۹۷ میلادی، Engineer: Mohammed gharhb Hatem , third edition: Egypt (Cairo),1997 & 2013.
  24. الکوخردی، محمد، بن یوسف، (کُوخِرد حَاضِرَة اِسلامِیةَ عَلی ضِفافِ نَهر مِهران Kookherd, an Islamic District on the bank of Mehran River) الطبعة الثالثة، دبی: سنة ۱۹۹۷ للمیلاد.

فهرست منابع و مآخذویرایش

  • محمدیان، کوخردی، محمد، “ (به یاد کوخرد) “، ج۱. ج۲. چاپ اول، دبی: سال انتشار ۲۰۰۳ میلادی.
  • بختیاری، سعید، «اتواطلس ایران» ، “ مؤسسه جغرافیایی وکارتگرافی گیتاشناسی، بهار ۱۳۸۴ خورشیدی.
  • محمدیان، کوخردی، محمد، (شهرستان بستک و بخش کوخرد) ، ج۱. چاپ اول، دبی: سال انتشار ۲۰۰۵ میلادی.
  • دکتر: رحمه، عبدالله، بن عبدالرحمن، “ (الامارات فی ذاکرة ابنائها) “، ج۳. سال انتشار ۱۹۹۰ میلادی به (عربی).
  • سلامی، بستکی، احمد. (بستک در گذرگاه تاریخ) جلد دوم چاپ اول، ۱۳۷۲ خورشیدی.
  • عباسی، قلی، مصطفی، «بستک وجهانگیریه»، چاپ اول، تهران: ناشر: شرکت انتشارات جهان معاصر، سال ۱۳۷۲ خورشیدی.
  • بنی عباسیان، بستکی، محمد اعظم، «تاریخ جهانگیریه» چاپ تهران، سال ۱۳۳۹ خورشیدی.
  • نشریه فرهنگ کوخرد، شماره پنجم، سال سوم، فروردین ۱۳۸۸ خورشیدی.
  • محمدیان، کوخردی، محمد، (مشایخ مدنی) ، چاپ دوم، دبی: سال انتشار ۲۰۰۲ میلادی.
  • محمدیان، کوخردی، محمد، (پَرندگان کوخرد) ، ج۱. چاپ اول،: سال انتشار ۲۰۰۹ میلادی.
  • حبیبی، احمد. (دُّر دری در کناره‌های خلیج فارس) ناشر همسایه قم، انتشار سال ۱۳۷۵ خورشیدی.
  • مهندس: موحد، جمیل. (بستک و خلیج فارس) چاپ اول، تهران: سال انتشار ۱۳۴۳ خورشیدی.
  • بالود، محمد. (فرهنگ عامه در منطقه بستک) ناشر همسایه، چاپ زیتون، انتشار سال ۱۳۸۴ خورشیدی.
  • الکوخردی، محمد، بن یوسف، (کُوخِرد حَاضِرَة اِسلامِیةَ عَلی ضِفافِ نَهر مِهران Kookherd, an Islamic District on the bank of Mehran River) الطبعة الثالثة، دبی: سنة ۱۹۹۷ للمیلاد.
  • Human Anthropology in Persia
  • دکتر:القاسمی، سلطان، بن محمد، «(سرد الذّاتْ)» ، المؤسسة العربیة للدراسات والنشر ۲۰۰۹ میلادی.
  • تصویب‌نامه بخش کوخرد
  • Peter Jackson and Lawrence Lockhart (Ed) (1986), Vol. 6th, The Cambridge History of Iran: Cambridge University Press
  • القاسمی، کامله، بنت شیخ عبدالله، (تاریخ لنجة) مکتبة دبی للتوزیع، الامارات: الطبعة الثانیة عام ۱۹۹۳ للمیلاد
  • الوحیدی الخنجی، حسین بن علی بن احمد، «تاریخ لنجه»، الطبعة الثانیة دبی: دارالأمة للنشر والتوزیع، ۱۹۸۸ للمیلاد
  • اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران [Atlas Gitashenasi Ostanhai Iran] (Gitashenasi Province Atlas of Iran)
  • محمد، صدیق، عبدالرزاق، «صهوة الفارس فی تاریخ عرب فارس»، چاپ اول، شارجه: چاپ خانه المعارف، ۱۹۹۳ میلادی.
  • العصیمی، محمد بن دخیل، (عرب فارس)، چاپ اول، دمام (عربستان سعودی): انتشاراتی الشاطیء الحدیثة، ۱۴۱۸ هجری قمری.
  • حاتم، محمد بن غریب، تاریخ عرب الهولة، چاپ اول، قاهره: دارالعرب للطباعة والنشر والتوزیع، ۱۹۹۷ میلادی.
  • محمدیان، کوخردی، محمد. (وصف کوخرد) ج۱. چاپ دوم، دبی: سال انتشار ۱۹۹۸ میلادی.
  • ذکرت کوخرد فی واحد من اهم المراجع الاجنبیة التاریخیة عن ایران فی سنة ۱۶۴۹ للمیلاد، وهو کتاب: (کامبریدج عن تاریخ ایران)، فی المجلد السادس.
  • Peter Jackson and Lawrence Lockhart (Ed) (1986), Vol. 6th, The Cambridge History of Iran: Cambridge University Press
  • جامعة اوکسفورد عام ۲۰۰۱ للمیلاد.
  • تصویر دفترچهٔ کنکور سراسری
  • دکتر: اقتداری، لارستانی، احمد. (لارستان کهن) ج۱. چاپ دوم، شرکت انتشارات جهان معاصر، تهران چاپ دوم، سال ۱۳۷۱ خورشیدی.
  • بردال، حسن، و عباسی، داریوش. (هرمزگان) ناشر:اداره کل فرهنگ وارشاد اسلامی استان هرمزگان، چاپ: مبینا، بندر عباس، سال ۱۳۸۸ خورشیدی.
  • مهندس:، حاتم، محمد، غریب“ «تَاریخْ عَرَب الّهْولَة Huwala Arab History» “، دولة الکویت، ج۱. چاپ سوم، القاهرة، مصر، دارالأمین للطباعة والنشر والتوزیع، ۸ شارع أبوالمعالی، سال انتشار ۱۹۹۷ میلادی، Engineer: Mohammed gharhb Hatem , third edition: Egypt (Cairo),1997 & ۲۰۱۳
  • محمد، صدیق «تارخ فارس» صفحه‌های (۵۰–۵۱)، چاپ سال ۱۹۹۳ میلادی.

پیوند به بیرونویرایش