برون‌بر (نظریه رسته‌ها)

در شاخه ای از ریاضیات به نام نظریه رسته‌ها، یک بُرون‌بَر (به انگلیسی: Pushout) (به آن هم‌ضرب تاری، جمع تاری، مربع هم‌کارتزین یا جمع ملغمه‌ای (جمع مخلوط) هم گفته می شود) هم‌حد نموداری شامل دو ریخت و با دامنه مشترک می باشد. برون‌بر شامل شیئی چون به همراه دو ریخت و بوده که همه این چهار ریخت و اشیاء مربوطه تشکیل یک مربع جابجایی می دهند. در حقیقت، تعریف خاصیت جهانی یک برون‌بر (که در ادامه ارائه خواهد شد) اساساً بیان می‌دارد که برون‌بر "عام ترین" راه برای تکمیل این مربع است. نمادهای رایج برای برون بر و می باشند.

برون‌بر دوگان رسته ای عقب‌بر است.

یادداشت‌هاویرایش

منابعویرایش

  • May, J. P. A concise course in algebraic topology. University of Chicago Press, 1999.
    An introduction to categorical approaches to algebraic topology: the focus is on the algebra, and assumes a topological background.
  • Ronald Brown "Topology and Groupoids" pdf available Gives an account of some categorical methods in topology, and is the only book to use the fundamental groupoid on a set of base points to give a generalisation of the Seifert-van Kampen Theorem that computes the fundamental group of unions of non connected spaces, such as the circle.
  • Philip J. Higgins, "Categories and Groupoids" free download Explains some uses of groupoids in group theory and topology.