بمباران شیمیایی سردشت

بمباران بسیار غمگین سردشت

بمباران شیمیایی سردشت یک جنایت جنگی و بمبارانی بود که نیروی هوایی عراق در روز ۷ تیر۱۳۶۶ با استفاده از بمب‌های شیمیایی خریداری شده از کشورهای اروپایی در چهار نقطه ی پرازدحام شهر سردشت (از توابع استان آذربایجان غربی) انجام داد. در این حمله ۱۱۰ نفر از ساکنان غیرنظامی شهر کشته شده و ۸۰۰۰ تن دیگر نیز در معرض گازهای سمی قرار گرفتند و مسموم شدند.[۱]

بمباران شیمیایی سردشت
بخشی از جنگ ایران و عراق
Sardashtchemic.jpg
تصویری از قربانیان بمباران شیمیایی سردشت
زمان ۷ تیر ۱۳۶۶
مکان سردشت، آذربایجان غربی، ایران
نتیجه کشته شدن ۱۱۰ غیرنظامی
جنگندگان
Flag of Iran.svg ایران
Flag of Iraq.svg عراق

فیلم سینمایی درخت گردو با الهام از این واقعه ساخته شده است.

فیلم مستند "سپیده دمی که بوی لیمو می داد" ساخته آزاده بی زار گیتی نیز به این موضوع می پردازد.

کشتار غیرنظامیان

در کتاب «حقوق مخاصمات مسلحانه» نوشتهٔ «شارل روسو» آمده‌است: «جنگ به هیچ وجه رابطهٔ انسان با انسان نیست، بلکه رابطهٔ دولت با دولت است که در این رابطه افراد خصوصی به گونه‌ای اتّفاقی دشمنِ یکدیگر شده‌اند و این نه به عنوان دو انسان بلکه به عنوان شهروند، نه به عنوان اعضاء یک میهن بلکه به عنوان مدافع»[۲]

در جریان جنگ غیرنظامیان در آن دخالتی ندارند و بنابراین آثار جنگ هم نباید دامنگیر آنان شود. طبق مقرّرات وضع شده در سال ۱۸۷۴ (کنفرانس بروکسل) و سالهای ۱۸۹۹ و ۱۹۰۷ (کنفرانس لاهه) کشورهای متخاصم ملزم شده‌اند که از سرایت جنگ به افراد غیرنظامی خودداری کرده و افراد غیرنظامی را از صحنهٔ درگیری خارج نمایند. علاوه بر آن از گسترش جبهه‌های جنگ به مناطق مسکونی منع شده‌اند.

واکنش‌ها

بمباران شیمیایی شهر مرزی سردشت فجیع‌ترین تهاجم شیمیایی بود که آثار و مشکلات منفی بسیاری به وجود آورد. جمهوری اسلامی ایران، این تهاجم را غیرانسانی اعلام داشت و شهر سردشت را نخستین شهر قربانی جنگ‌افزارهای شیمیایی در جهان پس از بمباران هسته‌ای هیروشیما نامید. مجامع جهانی به دلیل نفوذ پشتیبانان صدام حسین، قادر به انجام اقدام قابل توجهی نبودند.کشورهای اروپایی و امریکایی هم که به نوعی با فروش سلاح به صدام بانی این فاجعه بوده‌اند سعی کردند این اتفاق را نادیده بگیرند، و واکنش خاصی انجام ندادند و حتی در صدد انکار آن بر آمدند. در فروردین سال ۱۳۶۵ (۱۹۸۶ میلادی) سرانجام اعضای شورای امنیت سازمان ملل متحد در واکنش به جنایات جنگی آشکار صدام حسین، مصوبه‌ای را در محکومیت به کارگیری سلاح شیمیایی توسط او گذراندند که با وتوی آمریکا بی‌اثر شد.[نیازمند منبع]

روز مبارزه با سلاح‌های شیمیایی و میکروبی

با پیشنهاد و پیگیری گروهی از مردم سردشت با نام "انجمن دفاع از قربانیان شیمیایی سردشت" سالروز حمله شیمیایی به سردشت بعنوان روز مبارزه با سلاح‌های شیمیایی و میکروبی نام گذاری شده است. این روز ار سال 1382 هر سال در سردشت و در رسانه های داخلی گرامی داشته می شود. [۱]

تاسیس سازمان منع سلاح‌های شیمیایی

پس از رویداد هولناک حلبچه و سردشت، معاهده ای شکل گرفت که در نهایت به کنوانسیون بین‌المللی منع جنگ‌افزارهای شیمیایی منجر شد با اجرایی شدن این کنوانسیون سازمان منع سلاح‌های شیمیایی برای هدایت امور محوله و اجرای مقررات لازم بنیانگذاری شد که مقر آن در لاهه می باشد

 
OPCW.Sardasht victims
 
خبری که با تاخیر مخابره شد 1987

در نخستین همایش بازنگری کنوانسیون منـــع سلاحهای شیمیایی، که از 10 تا 20 اردیبهشت 1382 در لاهه مقر سازمان برگزار شد برای نخستین‌بار نمایشگاه عکس و آثار و فجایع بمباران شیمیایی سردشت در معرض دید نمایندگان کشورها و رسانه های جهانی قرار گرفت و بازتاب گسترده ای یافت. نمایشگاهی از عوارض دیررس گاز خردل با حضور تعدادی از قربانیان سردشت برگزار شد و دبیرکل سازمان منع سلاح‌های شیمیایی، و شماری از سفرا و هیئتهای نمایندگی کشورها از آن بازدید کردند.اجلاس بازنگری میزبان هیئت‌های عالی رتبه 190 کشور جهان بود. علاوه بر دولت‌های عضو سازمان منع سلاح‌های شیمیایی، نمایندگان بیش از 50 سازمان غیردولتی در این اجلاس حضور فعال داشتند. [۲]. [۳] [۴]

سردشت و هیروشیما

در تاریخ 07/04/84 همزمان با برگزاری یادواره شهدای بمباران شیمیایی سردشت و سالروز مبارزه با سلاحهای شیمیایی و میکروبی یکی از خیابان های شهر سردشت با نام هیروشیما نامگذاری شد. دراین مراسم یک هیئت ژاپنی از شهرهای ناکازاکی و هیروشیما انجام شد 111 کبوتر سفید رنک به مناسب شهادت این تعداد از شهروندان سردشتی در محل شهادت آنان به آسمان رها شدند. در شهر هیروشیما نیز خیابانی به نام سردشت نام گذاری شده و هر سال شهردار هیروشیما به مناسبت 7 تیرماه پیامی می فرستد و گروهی از انجمن های وابسته به مسائل خلع سلاح شیمیایی برای شرکت در سالگرد بمباران هیروشیما به ژاپن سفر می کنند. انجمن‌های ایرانی با برپایی سالانه نمایشگاه در لاهه هلند، ارتباط گیری با انجمن‌های مصدومین سلاح های کشتار جمعی سایر کشورها، ایجاد موزه صلح با تمرکز بر آثار سلاح های شیمیایی، عضویت در شبکه بین المللی موزه‌های صلح، شرکت در سالگرد حادثه هیروشیما و ناگازاکی در ژاپن و غیره، نقش بی بدیلی در تقویت هنجار ممنوعیت سلاح شیمیایی و نیز انعکاس مظلومیت قربانیان شیمیایی ایرانی داشته اند. با این وجود، ظرفیت بالای سمن­ های ایرانی در سطح ملی و بین ­المللی کاملا مورد بهره برداری قرار نگرفته . [۵][۶]

جستارهای وابسته

پیوند به بیرون

« خاطرات سوخته » خاطرات یک جانباز شیمیایی

پانویس

  1. عراق در جنگ تحمیلی ۳ هزار و ۵۰۰ بار ایران را بمباران شیمیایی کرد بایگانی‌شده در ۳ دسامبر ۲۰۰۹ توسط Wayback Machine پایگاه اطلاع‌رسانی قربانیان سلاح‌های شیمیایی
  2. شارل روسو، حقوق مخاصمات مسلحانه، ترجمهٔ سید علی هنجنی، نشر خدمات حقوق بین‌الملل ایران، چاپ اول، زمستان ۱۳۷۰، تهران، ص ۱۰. (به نقل از ژان ژاک روسو در کتاب قرارداد اجتماعی)

منابع