باز کردن منو اصلی

بنای شمس‌العماره بندرانزلی

یک بنای تاریخی مخروبه در شهر انزلی

بنای شمس‌العماره بندرانزلی بنای کلاه فرنگی پنج طبقه و منحصربفردی بود که در مرکز شهر انزلی در گیلان جای داشت.

شمس‌العماره بندرانزلی
Bandar-e-anzali-shamsolemareh-01.jpg
نامشمس‌العماره بندرانزلی
کشور ایران
استانگیلان
شهرستانانزلی
اطلاعات اثر
سال‌های مرمتتخریب شده
دیرینگیقاجار
دورهٔ ساخت اثرناصرالدین‌شاه
اطلاعات ثبتی
تاریخ ثبت ملیپیش از ثبت تخریب شد

پیشینهویرایش

در سال‌های میانی سده نوزدهم میلادی ناصرالدین شاه فرمان ساخت کاخی در مرکز شهر را می‌دهد که پس‌ترها این کاخ به نام «شمس‌العماره» شناخته و مشهور می‌شود. ساختمان شمس‌العماره از پرآوازه‌ترین و بلندترین ساختمان‌های شهری در ایران دوره قاجار و نیز انزلی بوده است که در بلوار فوقانی کنونی در ۵ طبقه ساخته شده بود. ناصرالدین شاه در سفرنامه بازگشت از اروپای خود می‌نویسد: ۴ ساعت به غروب مانده وارد انزلی می‌شویم. منزل ما در برجی است که به حکم ما، وزیر خارجه در زمان حکومت خود در گیلان بنا نهاده است. بعد توسط میرزا محمد حسین به اتمام رسید و اندک کار باقی‌مانده آن توسط معتمدالملک به اتمام خواهد رسید. معتمدالملک مسئول نگهداری شهر و گماره والی گیلان بوده است و با توجه به زمان سفر ناصرالدین‌شاه به اروپا، سال ۱۲۴۹ شمسی، سال ساخت شمس‌العماره بوده است. این تاریخ در کتاب ولایات دارالمرز ایران نوشته رابینو که تاریخ ساخت شمس‌العماره را ۱۲۸۸ هجری قمری بیان کرده سازگاری دارد.[نیازمند منبع]

معماریویرایش

این برج ۵ طبقه و سراسر از سنگ و آجر بوده است و ایوان‌های ان از جنس چوب منقش بوده است. ساختمان چشم‌انداز بسیار زیبایی به دریا و جنگل‌های پیرامونی شهر داشته، به گونه‌ای که ناصرالدین شاه در سفرنامه بازگشت از اروپا می‌نویسد[۱]: «در هیچ کجای اروپا چنین منظره زیبایی را ندیده‌ام»

ویرانیویرایش

پس از ناصرالدین شاه این ساختمان یکبار در سال ۱۲۸۶ شمسی به کوشش مردم شهر بازسازی می‌شود. اما در نهایت بخش‌های گچبری شده و لوازم داخل آن توسط موسیو هانسیس مسئول مالیه گیلان در اواخر دهه ۱۲۹۰ از کاخ به بیرون برده و از کشور خارج می‌گردد.[۲] این بنا پس ار احداث ساختمان شهرداری در سال ۱۳۰۶ به طور کامل ویران شده و در سال ۱۳۱۱ به جای آن حوضی به مساحت ۲۱۴ متر مربع ساخته شد.[۱]

نگارخانهویرایش

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ شمس‌العماره انزلی 1
  2. فریدون نوزاد نشریه نقش قلم