بوستان جمشیدیه

مختصات: ۳۵°۴۹′۳۳٫۹۴″ شمالی ۵۱°۲۷′۵۵٫۳۳″ شرقی / ۳۵٫۸۲۶۰۹۴۴°شمالی ۵۱٫۴۶۵۳۶۹۴°شرقی / 35.8260944; 51.4653694

بوستان جمشیدیه یا پارک سنگی جمشیدیه یکی از بوستان‌های تهران است که در ناحیه ۴ و منطقه ۱ شهرداری تهران و در بخشی از اراضی باغ‌های دولو قرار دارد. این پارک روزگاری متعلق به خاندان دولو بود که در دوره قاجار می‌زیستند. بوستانی که امروزه به آن «پارک جمشیدیه» می‌گویند، در واقع متعلق به فردی به نام جمشید دولو قاجار بوده‌است. املاک زیادی در تهران به نام طایفه دولو از مشهورترین خانواده‌های وابسته به قاجار، سند خورده بود، در شناسنامه تاریخی پارک جمشیدیه هم نام جمشید دولو قاجار به عنوان مالک زمین این بوستان ثبت شده‌است، مالکی که ملک ۶۹ هزار مترمربعی خود را به فرح پهلوی بخشید.

بوستان جمشیدیه علیفر
پارک سنگی جمشیدیه
پارک جمشیدیه
مکاناز شرق به خیابان جمشیدیه، از جنوب به باغ دولو، از غرب به جاده کلک‌چال و از شمال به کوه کُلَک‌چال
مختصات۳۵°۴۹′۳۶٫۶۵″ شمالی ۵۱°۲۷′۵۳٫۵۴″ شرقی / ۳۵٫۸۲۶۸۴۷۲°شمالی ۵۱٫۴۶۴۸۷۲۲°شرقی / 35.8268472; 51.4648722
بازدیدآزاد برای همگان
نمایی از درون بوستان جمشیدیه

در ابتدا قرار بود که بنای یک سرای سالمندان در آن طرح‌ریزی شود؛ اما این تصمیم هرگز به اجرا در نیامد و به سود احداث پارک عمومی و استفاده همگانی از صحنه کنار رفت و سال ۱۳۵۶ این منطقه شمایل یک پارک عمومی را پیدا کرد و به یکی از جاذبه‌های گردشگری و جاهای دیدنی تهران تبدیل شد.

بوستان جمشیدیه از بدو تأسیس، ۲ بار بازسازی شده‌است، اما طراحی اصلی آن را کامران طباطبایی دیبا انجام داده‌است؛ وی در ۱۴ اسفند ۱۳۱۵ در تهران متولد شد و در سال ۱۳۳۵، تحصیل در رشته معماری در دانشگاه هاروارد را در شهر واشینگتن دی. سی آغاز کرد، او نقاش، شهرساز و معمار نوگرا و صاحب سبک ایرانی است که بناهای زیبا و ماندگاری همچون موزه هنرهای معاصر تهران، فرهنگسرای نیاوران و فرهنگسرای دانشجو، پارک شفق و… را در کارنامه خود دارد.

در سال ۱۳۷۴، ۱۶ هکتار به وسعت پارک جمشیدیه افزوده شد که قسمت الحاقی به پاس ۳۰ سال رنج شاعر نامدار در سرایش شاهنامه، به نام «فردوسی» مزین شد؛ بوستان سنگی فردوسی با ابتکاراتی که برای احداث آن به کار رفته، از نظر جذب توریست با پارک اصلی در رقابت است.

این پارک با مساحتی حدود ۱۰ هکتار در محله جمشیدیه و در شمال خیابان نیاوران قرار دارد. پارک جمشیدیه از شمال به کوه کلک‌چال، از جنوب به باغ دولو، از شرق به خیابان جمشیدیه و از غرب به جاده کلک‌چال محدود است.

از ویژگی‌های این پارک، دریاچه، آبشار مجاور و نیز آب‌نماهای سنگی است که جلوه‌ای خاص دارند. این پارک در ابتدای مسیر اصلی صعود به پناهگاه کُلَک‌چال قرار دارد وکوهنوردان بسیاری از این مسیر برای صعود به آن استفاده کنند.

پارک جمشیدیه دارای چهار در ورودی است که ارتفاع در ورودی اول از سطح دریا ۱۸۲۰ متر و بالاتر از آن ۲۱۰۰ متر می باشد.[۱]

بر پایهٔ نظرسنجی انجام شده مرکز تحقیقات و مطالعات رسانه‌ای همشهری، بوستان جمشیدیه پس از بوستان ملت دومین پارکی است که یک شهروند تهرانی به یک میهمان غیر تهرانی معرفی می‌کند.[۲]

از طراحان دیگر بوستان جمشیدیه از غلامرضا پاسبان حضرت، روح‌الله نیک خصال و محمد برقعی بمیتوان نام برد.[۳]

برخی از مجسمه‌های سنگی موجود در این پارک توسط ناصر هوشمند وزیری مجسمه‌ساز بزرگ ایرانی ساخته شده‌است.

باغ فردوسیویرایش

ساخت باغ فردوسی در سال ۱۳۷۵، انجام گرفت. این بوستان در راستای گسترش بوستان جمشیدیه است. مساحت پارک نزدیک به ۱۳۲٬۷۰۰ متر مربع است. آمیزش دو عنصر سنگ و گیاه در این پارک کوهستانی زیبایی خاصی را نمایان می‌سازد. مساحت گلکاری در این پارک ۶٬۳۱۷ متر مربع می‌باشد. در این پارک رستوران‌های گوناگونی وجود دارد که هر یک از آن‌ها نمادی از زیبایی و آداب و رسوم قوم‌های ایرانی را به نمایش می‌گذارند.[۴]

در سال ۲۰۰۱ جایزه بنیاد آقاخان به این باغ تعلق گرفت. طراح این باغ، غلامرضا پاسبان حضرت و فرهاد ابوضیا می‌باشند.[۵]

امکانات رفاهیویرایش

از امکانات این بوستان می‌توان به آمفی تئاتر، رستوران، آب‌نما، مبلمان پارک (نیمک، سطل زباله، آبخوری، پایه چراغ)؛ فضای سبز (گیاهان پوششی، جنگلکاری، رز و درختچه، گل و گل‌کاری) نام برد. از دیگر امکانات رفاهی این پارک سرویس‌های بهداشتی و روشنایی در شب با به‌کارگیری از ۱۷۵ تیر روشنایی است.[۴]

جستارهای وابستهویرایش

نگارخانهویرایش

پانویسویرایش

  1. «کتاب اول». بایگانی‌شده از اصلی در ۶ ژوئن ۲۰۱۱.
  2. نظرسنجی تلفنی از مردم تهران درباره نمادهای هویتی شهر تهران- مرکز تحقیقات و مطالعات رسانه‌ای همشهری
  3. کتاب طراحی در طبیعت (در مورد باغ فردوسی، باغ جمشیدیه، طراحی محیطی دره‌های کلکچال - تهران)، تألیف غلامرضا پاسبان حضرت، چاپ 1388، انتشارات گنج هنر. صفحه 222
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ پارک ابوالقاسم فردوسی[پیوند مرده]- کتاب اول
  5. کتاب طراحی در طبیعت (در مورد باغ فردوسی، باغ جمشیدیه، طراحی محیطی دره‌های کلکچال - تهران)، تألیف غلامرضا پاسبان حضرت، چاپ 1388، انتشارات گنج هنر. صفحه 147

منابعویرایش