بویر احمدی

یکی از ایلات قوم بزرگ لُر

بویر احمدی نام بزرگترین ایل لر از شش ایل ساکن کهگیلویه و بویراحمد است، این ایل لر هستند.سکونت گاه این ایل منطقه‌ای حدود ۲۵۰۰ مایل مربع، از بهبهان تا کوه پایه‌های دنا را در بر می‌گیرد.[۳]

بویراحمد
کل جمعیت
حدود۱٬۰۰۰٬۰۰۰ نفر الی ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ نفر[۱]مجموع تقریبی جمعیت مناطق بویراحمدی نشین
مناطق با جمعیت قابل توجه
 ایران استان‌های کهگیلویه و بویراحمد، فارس، خوزستان و بوشهر[۲]
زبان‌ها
لری بویراحمدی
دین
شیعه
گروه‌های قومی مرتبط
دیگر اقوام ایرانی‌تبار

خاستگاهویرایش

ایل بویراحمدی از ترکیب اقوام گوناگونی که در طول تاریخ در نتیجه فتوحات، مهاجرت‌های اجباری و پناهندگی‌ها به این سرزمین آمده‌اند پدید آمده‌است، به خاطر رواج زبان لری (که از زبان‌های جنوب غربی ایرانی است) در میان بویراحمدی‌ها یکی از گمان‌ها این است که ایشان بازماندگان ایرانیان اولیه ساکن در فارس باشند، گمان دیگر این است که ریشه در جاکی‌هایی که از سوریه به این سرزمین آمده‌اند دارند، غیر از اینها بویراحمدی‌ها ممکن است عناصر ترکی را از افشارها (که در دوره صفویان به‌طور گسترده به این منطقه وارد شده‌اند) به خود جذب کرده باشند.[۴] دایرة المعارف اسلامی به نقل از حمدالله مستوفی ایل بویر احمدی و چند طایفه دیگر از لر بزرگ را مهاجرانی از جبل السماق شام (کردستان سوریه فعلی) و با اصالت کرد معرفی نموده‌است.[۵] براساس نظر مینورسکی، شرق‌شناس مشهور، این طوایف احتمالاً همان طوایف لری بوده‌اند که شهاب الدین العمری آن‌ها را ذکر کرده‌است. به گفته شهاب الدین العمری طوایفی از لرها در سوریه و مصر زندگی می‌کردند ،اما صلاح الدین ایوبی از چالاکی و زبردستی آنها در بالا رفتن از صخره‌های سرسخت به وحشت افتاد و دستور قتل‌عام آنها را صادر کرد. این روایت شاید علل برگشت این طوایف لر را به لرستان تا حدی روشن کند.[۶] سکندر امان الهی نیز ضمن تأیید نظر مینورسکی دلایل دیگری را نیز برای اشتباه بودن گفته حمدالله مستوفی ذکر کرده‌است. به گفته او زمان مهاجرتی که حمدالله مستوفی ذکر کرده با تاریخی که شهاب الدین العمری برای قتل‌عام لرها در سوریه و مصر آورده یکی است و طوایف مهاجر از سوریه احتمالاً همان لرهایی هستند که صلاح الدین ایوبی آنان را وادار به برگشت به لر بزرگ کرد.[۷]

تقسیماتویرایش

ایل بویراحمدی شامل بیست وسه طایفه ‌است، در گذشته ایل بویراحمد شامل دو بخش سیاسی بویراحمد گرمسیر و بویر احمد سردسیر بودند که بویراحمد سردسیر به دو بخش بویراحمد علیا و بویراحمد سفلی تقسیم می‌شوند. هر قسمت توسط یک خان و طوایف توسط کدخدایان که مقامی موروثی بود اداره می‌شد. مهمترین طایفه‌های بویر احمدی بر اساس جمعیت و اثر سیاسی شان در گذشته عبارتند از:تامرادی تیرتاجی ، قاید گیوی،گودرزی، عباسی طایفه آقایی شامل نرمابی، زنگوایی و بابکانی، دیلگونی و فارسی؛ اولاد علی مومن، مشایخ، طایفهعبداللهی، دشتموری شامل:طایفه بر آفتابی، اولاد میرزاعلی، جلیلیو تاس احمدی؛ و پانزده طایفه سید شامل سادات امام زاده علی، سادات محمودی و سادات رضا توفیق؛ غیر از این‌ها جلالی، و چهل طایفه کوچک دیگر نیز وجود دارند که دو سوم ایشان نامشان برپایه مکان سکونتشان است ؛مانند طایفه چیتابی که در روستای چیتاب زندگی می‌کنند و طایفه ی شرونی که در بندر گناوه استان بوشهر و در سیسخت منطقه ی شرونی سکونت دارند. هر طایفه بویراحمدی به چند تیره یا تَش تقسیم می‌شود، که بیشتر بر روابط قوم و خویشی استوارند.[۸]

پی‌نوشتویرایش

  1. http://www.joshuaproject.net/people-profile.php
  2. http://www.joshuaproject.net/people-profile.php
  3. Reinhold Loeffler, Gernot L. Windfuhr، دانشنامه ایرانیکا.
  4. Reinhold Loeffler, Gernot L. Windfuhr، دانشنامه ایرانیکا.
  5. https://www.cgie.org.ir/fa/publication/entryview/8119
  6. مینورسکی، ولادمیر (۱۳۶۲). رساله لرها و لرستان. ترجمهٔ سکندر امان‌اللهی بهاروند و لیلی بختیاری. تهران. ص. صفحه ۲۳.
  7. امان الهی بهاروند، سکندر (۱۳۷۰). قوم لر. تهران: انتشارات آگاه. ص. صفحه ۳۵.
  8. Reinhold Loeffler, Gernot L. Windfuhr، دانشنامه ایرانیکا.

منابعویرایش

  • Reinhold Loeffler, Gernot L. Windfuhr (December 15, 1989). "BOIR AḤMADĪ". [[دانشنامه ایرانیکا|Encyclopædia Iranica]]. IV. Bibliotheca Persica Press. ISBN 0710091109. Retrieved December 15, 1989. Check date values in: |تاریخ بازبینی= (help); URL–wikilink conflict (help)