بی‌فک‌ماهی

بی‌فک‌ماهی
Pacific hagfish Myxine.jpg
بی‌فک‌ماهی اقیانوس آرام
آرایه‌شناسی
فرمانرو: جانوران
شاخه: طنابداران
رده: Myxini
راسته: Myxiniformes
تیره: Myxinidae

بی‌فک‌ماهی یا خانواده مخاطی‌واران (نام علمی: Myxinidae) نام یک تیره از superclass بی‌آروارگان است.

بدن این جاندارویرایش

بدن این مارماهی با غدد ویژه‌ای پوشانده شده‌است که می‌تواند گل و لجن‌های چسبنده‌ای منتشر کند. در واقع یک مارماهی دهان گرد، به تنهایی می‌تواند لجنهای زیادی را در یک زمان تولید کند و حیات مارماهی‌های دهان گرد هم کاملاً با این مواد چسبناک تولیدی در ارتباط می‌باشد. بعضی از انواع بی‌فک‌ماهی‌ها پولک دارند. مارماهی دهان گرد جمجمه ناقصی دارد و در کل فاقد ستون فقرات است. اسکلت آن‌ها به‌طور کامل از غضروف ساخته شده‌است. چشم‌های این موجود ضعیف هستند و در واقع قدرت بینایی خوبی ندارند؛ اما از حس بویایی قوی ای برخوردارند و این حس شامه قوی به آن‌ها در پیدا کردن غذا در تاریکی دریای عمیق کمک می‌کند. مارماهی دهان گرد در اعماق اقیانوس اطلس و تا حد اکثر ۵۶۰۰ فوت (حدود ۱۸۰۰ متر) زندگی می‌کنند.

مواجهه با شکارچیانویرایش

جالب است بدانید که مارماهی دهان‌گرد زمانی که با شکارچیان مواجه می‌شود با استفاده از این لجن و ماده چسبناک از خود محافظت می‌کند؛ و بعد از اینکه خطر را از خود دور کرد ترفند جالبی را برای پاک کردن این لجن‌ها از بدن خود اجرا می‌کند؛ به این صورت که مارماهی خود را گره می‌زند و بعد تلاش می‌کند به وسیلهٔ پیچ و تابی که به بدن خود می‌دهد گره را باز کرده و گل و لجن و مواد چسبناک را از بدن خود پاک کند.

مشخصات فیزیکیویرایش

ویژگی های بدنویرایش

بی‌ فک ‌ماهی به طور معمول حدود 50 سانتی متر (19.7 اینچ) طول دارد. بزرگترین گونه شناخته شده Eptatretus goliath است که 127 سانتی متر (4 فوت 2 اینچ) برای آن به ثبت رسیده است، در حالی که Myxine kuoi و Myxine pequenoi به نظر می رسد حداکثر به 18 سانتی متر (7.1 اینچ) طول برسند. دیده شده است که بعضی از آنها به اندازه 4 سانتی متر (1.6 اینچ) هستند.

بی‌ فک ‌ماهی ها بدنهای کشیده یا مارماهی مانندی داشته و دمهای پارویی دارند. پوست برهنه است و مانند یک جوراب کاملاً گشاد بدن را می پوشاند. آنها دارای جمجمه های غضروفی هستند (اگرچه قسمت اطراف مغز در درجه اول از غلاف رشته ای تشکیل شده است) و ساختارهایی مانند دندان از کراتین تشکیل شده است. رنگ آنها به گونه هایشان بستگی دارد، از صورتی تا آبی-خاکستری متغیر هستند و ممکن است لکه ها یا خال های سیاه یا سفید داشته باشند. چشم ها یک نقطه چشمی ساده بوده، نه چشمی که بتواند تصاویر را تحلیل کند. بی‌ فک ‌ماهی ها فاقد باله واقعی هستند و دارای شش یا هشت زایده ی ریش مانند در اطراف دهان بوده و یک سوراخ بینی دارد. به جای اینکه فکها را به صورت عمودی، مانند ناثوستوماتا (مهره داران دارای فک) حرکت کنند، فک آنها به صورت افقی حرکت کرده و فک آنها دارای برآمدگی های دندان مانندی است که برای بیرون کشیدن غذا به کار می رود. دهان بی‌ فک ‌ماهی ها دارای دو جفت دندان شاخی و شانه ای شکل روی صفحه غضروفی است که کشیده و جمع می شود.[۱]

چشم هاویرایش

چشم بی‌ فک ‌ماهی ها فاقد لنز، عضلات خارج از چشم و سه عصب حرکتی (III ، IV و VI) بوده. وجود اندام های مذکور برای تکامل چشم های پیچیده تر قابل توجه است. یک چشم جداری و اندام پاراپین نیز در بی‌ فک ‌ماهی های موجود وجود ندارد. چشم بی‌ فک ‌ماهی ها در صورت وجود می توانند نور را تشخیص دهند، اما تا آنجا که مشخص است هیچ یک نمی توانند تصاویر را به شکل دقیق ببینند.

عملکرد قلب، گردش خون و تعادل مایعات

شناخته شده است که بی‌ فک ‌ماهی ها دارای یکی از کمترین فشار خون ها در بین مهره داران هستند. یکی از ابتدایی ترین انواع تعادل مایعات موجود در میان این موجودات است، هر زمان که افزایش مایعات خارج سلول رخ می دهد فشار خون بالا می رود و این به نوبه خود توسط کلیه احساس می شود، بنابراین مایع اضافی را دفع می کند.[۲]

استفاده تجاریویرایش

به عنوان غذاویرایش

اغلب در بیشتر دنیا بی‌ فک ‌ماهی ها مصرف خوراکی ندارند. در کره، بی‌ فک ‌ماهی ها یک غذای با ارزش محسوب می شوند، جایی که به طور کلی پوست آن را کنده، آن را در سس تند می غلطانند و روی ذغال کباب یا سرخ می کنند. این غذا به ویژه در شهرهای بندری جنوبی شبه جزیره مانند بوسان محبوب است. بی‌ فک ‌ماهی های ساحلی که در شمال غربی اقیانوس آرام یافت می شود، در ژاپن خورده می شود. از آنجایی که بی‌ فک ‌ماهی ها مقدار زیادی مایعات را حتی در دمای پایین در خود نگه داشته، به عنوان یک گزینه به صرفه در مصرف انرژی برای تولید توفو که به گرمایش نیازی نیست، محسوب می شود.[۳]

پوست آنهاویرایش

پوست بی‌ فک ‌ماهی ها در زیورآلات و پوشاک کار می رود و از آن به عنوان "پوست مارماهی" یاد می شود. از پوست آنها نوعی چرم که دارای مقاومت بالاست تولید می کنند که مخصوصا برای کمربند و کیف پول مناسب می باشد.

منابعویرایش

  1. Hyperotreti. Tree of Life
  2. "Snotties at Southern Encounter". Southern Encounter Aquarium and Kiwi House. 2007-10-30. Archived from the original on June 7, 2013. Retrieved 2008-10-30.
  3. Yong, Ed (2019-01-23). "No One Is Prepared for Hagfish Slime". The Atlantic. Retrieved 2019-01-26.

پیوند به بیرونویرایش