تئودور سودبرگ

شیمی‌دان سوئدی

تئودور سودبرگ (سوئدی: Theodor H. E. ("The") Svedberg زاده ۳۰ اوت ۱۸۸۴ – درگذشته ۲۵ فوریه ۱۹۷۱) شیمیدان سوئدی بود که در دانشگاه آپسالا کار می کرد و برنده جایزه نوبل شیمی شد.

تئودور سودبرگ
The-svedberg-1.jpg
زادروز۳۰ اوت ۱۸۸۴
والبو، شهرستان یولبوری، سوئد
درگذشت۲۵ فوریهٔ ۱۹۷۱ (۸۶ سال)
کوپاربری، سوئد
ملیتسوئدی
محل تحصیلدانشگاه اوپسالا
شناخته‌شده برایکلوئیدو اولتراسانتریفیوژ
جایزه(ها)Nobel prize medal.svg جایزه نوبل شیمی (۱۹۲۶)
مدال فرانکلین (۱۹۴۹)
همکار انجمن سلطنتی (۱۹۴۴)
جایزه بیورکنسکا (۱۹۱۳) ، (۱۹۲۳) ، (۱۹۲۶) ،
سابقه علمی
رشته(های) فعالیتزیست‌شیمی
محل کاردانشگاه اوپسالا ، انستیتو گوستاو ورنر
راهنمایان دانشگاهیکارل بندیکس، اسکار ویدمن
دانشجویان دکتری ویآرنه تیسلیوس

زندگیویرایش

تئودور سوِدبرگ در ۳۰ اوت ۱۸۸۴ در یَولبوری سوئد بدنیا آمد. پدر وی الیاس سودبرگ و مادرش آگوستا آلسترمارک بود. وی در سال ۱۹۰۵ دوره کارشناسی و در سال ۱۹۰۷ دوره کارشناسی ارشد و در سال ۱۹۰۸ دوره دکترایش را به پایان رسانید.[۱]

تحقیقاتویرایش

کار سودبرگ روی کلوئیدها از تئوری های حرکت براونی که توسط آلبرت انشتین و ژئوفیزیکدان لهستانی، ماریان اسمولوخوفسکی مطرح شده بود، پشتیبانی می کرد. وی در طول این کار، تکنیک اولتراسانتریفیوژ تحلیلی را توسعه داد و توانایی آن را در تمایز پروتئین‌های خالص از یکدیگر نشان داد.

جوایز و افتخاراتویرایش

واحد سودبرگ (با نماد S)، واحد زمان معادل ۱۳-۱۰ ثانیه یا ۱۰۰ fs ، که در محاسبات زمان ته‌نشینی کلوئیدها کاربرد دارد، به نام وی نام‌گذاری شده‌است. همچنین آزمایشگاه سودبرگ در اوپسالا به نام وی نامگذاری شده است.[۲]

وی همچنین برنده چندین جایزه از جمله جایزه نوبل شیمی (۱۹۲۶)، مدال فرانکلین (۱۹۴۹)، همکار انجمن سلطنتی (۱۹۴۴)، و سه بار جایزه بیورکنسکا در سال‌های ۱۹۱۳ و ۱۹۲۳ و ۱۹۲۶ شده‌است.

نامزدی سودبرگ برای انجمن سلطنتی چنین اعلام شد: "برجستگی به خاطر کار خود در شیمی فیزیک کلوئیدی و توسعه اولتراسانتریفوژ"[۳]

منابعویرایش

  1. «The Nobel Prize in Chemistry 1926». NobelPrize.org (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۴-۱۶.
  2. Pettersson, Mikael. "Start - IFA-TSL, The Svedberg-laboratoriet - Uppsala universitet". www.tsl.uu.se (به سوئدی). Retrieved 2020-04-16.
  3. "Proposal for Foreign Membership". The Royal Society. 2020-04-16.