تحریم‌های آمریکا علیه ایران

تحریم اعمال شده آمریکا در ۱۹۹۵ شرکت‌های هوانوردی را از فروش هواپیما و قطعات یدکی به خطوط هوایی ایرانی بازمی‌دارد.

تحریم‌های آمریکا علیه ایران به تحریم‌های اقتصادی، تجاری، علمی و نظامی علیه ایران که از سوی دولت ایالات متحده، یا تحت فشار ایالات متحده بر جامعه بین‌المللی از طریق شورای امنیت سازمان ملل اعمال شده اشاره دارد. در سال‌های پس از پیروزی انقلاب اسلامی و پس از ماجرای تسخیر سفارت آمریکا در سیزدهم آبان ۱۳۵۸، حمایت از جنبش‌های مسلح و برنامه هسته‌ای، ایران به‌طور رسمی با تحریم‌های تجاری و اقتصادی آمریکا و متحدان اروپایی آن مواجه شد؛ که البته با فراز و نشیب‌هایی همراه بود[۱] اما در ۲۷ دی ۱۳۹۴ بخشی از این تحریم‌ها برداشته شد.[۲][۳] بدنبال خروج آمریکا از برجام و بخصوص از ۱۴ آبان ۱۳۹۷ تحریم‌ها تشدید شده‌است.


دلایلویرایش

دولت‌های رفسنجانی و خاتمیویرایش

دوره ریاست جمهوری اکبر هاشمی رفسنجانی شاهد شماری از شدیدترین تحریم‌ها علیه ایران بود. رئیس‌جمهور بیل کلینتون در مارس ۱۹۹۵، با صدور فرمانی اجرایی تجارت آمریکا در صنعت نفت ایران را ممنوع کرد. در مه ۱۹۹۵ پرزیدنت کلینتون در فرمانی اجرایی هر گونه تجارت آمریکا با ایران را ممنوع کرد. تجارت ایران با آمریکا که از زمان پایان جنگ ایران و عراق در حال رشد بود، سریعاً خاتمه یافت.

 
دولت آمریکا در دسامبر ۲۰۰۸ خواستار ۴۰ درصد سهام ۶۵۰ خیابان پنجم در حاشیه مرکز راکفلر شد که گفته می‌شد بانک ملی یکی از مالکانش است.[۴]

در سال ۱۹۹۵ کنگره ایالات متحده آمریکا لایحهٔ تحریم ایران-لیبی را تصویب کرد. طبق این لایحه، تمامی شرکت‌های خارجی که بیش از ۲۰ میلیون دلار در توسعهٔ ایران سرمایه فراهم کنند دچار حداقل دو تا از هفت جریمهٔ ممکن از سوی ایالات متحده خواهند شد:[۵]

  • محرومیت از کمک بانک صادرات-واردات؛
  • محرومیت از صدور مجوز صادرات به شرکت خاطی؛
  • ممنوعیت وام یا اعتبار از نهادهای مالی آمریکایی بیش از ۱۰ میلیون دلار در هر بازهٔ ۱۲ ماهه؛
  • ممنوعیت تخصیص به عنوان شریک اصلی تجاری دولت آمریکا به منظور ابزارهای قرضه؛
  • ممنوعیت کار به عنوان مأمور آمریکا یا ذخیرهٔ منابع مالی دولت آمریکا؛
  • محرومیت از فرصت‌های تدارکاتی دولت آمریکا (سازگار با الزامات سازمان تجارت جهانی)؛ و
  • ممنوعیت بر تمام یا بخشی از واردات شرکت خاطی.

در پاسخ به انتخاب رئیس‌جمهور اصلاح‌طلب سید محمد خاتمی، پرزیدنت کلینتون تحریم‌های ایران را کاهش داد. بحثی در کنگره در خصوص منقضی کردن لایحهٔ تحریم‌ها درگرفت که در آن برخی تمدید آن را ضربه زننده به روابط دوجانبه و برخی انقضایش را همچون یک امتیاز می‌دانستند. نهایتاً بحث در ۵ اوت ۲۰۰۱ پایان یافت و کنگره تحریم‌ها را تمدید کرد و رئیس‌جمهور جرج دبلیو بوش آن را امضاء کرد.[۶]

دولت احمدی‌نژادویرایش

محمود احمدی‌نژاد پس از رسیدن به ریاست جمهوری در سال ۱۳۸۴، تعلیق غنی‌سازی اورانیوم را که در خصوص آن با سه کشور اروپایی توافق شده بود برداشت، آژانس بین‌المللی انرژی اتمی عدم پایبندی ایران به توافق را به شورای امنیت سازمان ملل متحد گزارش کرد. دولت آمریکا در آن زمان به سازمان ملل فشار آورد بر ایران به دلیل برنامهٔ هسته ایش تحریم اعمال کند.[۷]

شورای امنیت سازمان ملل متحد (UNSC) قطعنامه ۱۷۳۷ شورای امنیت را در دسامبر ۲۰۰۶ , قطعنامه ۱۷۴۷ شورای امنیت را در مارس ۲۰۰۷, قطعنامه ۱۸۰۳ شورای امنیت را در مارس ۲۰۰۸, و قطعنامه ۱۹۲۹ شورای امنیت را در ژوئن ۲۰۱۰ تصویب کرد.

در ژوئن ۲۰۰۶ پرزیدنت جرج دبلیو بوش فرمان اجرایی ۱۳۳۸۲ را صادر کرد که به موجب آن دارایی‌های افراد مرتبط با برنامهٔ هسته‌ای ایران توقیف می‌شد. در ژوئن ۲۰۰۷، ایالت فلوریدای آمریکا تحریمی علیه شرکت‌هایی که با ایران و سودان تجارت کنند اعمال کرد.[۸]

در ژوئن ۲۰۱۰، مجلس سنای ایالات متحده آمریکا و مجلس نمایندگان ایالات متحده آمریکا لایحه جامع تحریم‌ها، پاسخگویی و عدم سرمایه‌گذاری ایران ۲۰۱۰ (CISADA), را که پرزیدنت اوباما در ۱ ژوئیه ۲۰۱۰ امضا کرد، تصویب کردند. این لایحه محدودیت‌ها بر ایران را شدیداً افزایش داد. این محدودیت‌ها شامل فسخ مجوز واردات از ایران برای مواردی چون فرش، پسته و خاویار بود. در پاسخ، پرزیدنت اوباما در سپتامبر ۲۰۱۰ فرمان اجرایی ۱۳۵۵۳ در مه ۲۰۱۱ فرمان اجرایی ۱۳۵۷۴ و فرمان اجرایی ۱۳۵۹۰ را در نوامبر ۲۰۱۱ صادر کرد.

دولت روحانیویرایش

تحریم‌ها علیه شخص ثالثویرایش

تحریم‌ها بعد از خروج آمریکا از برجامویرایش

پس از اجرا شدن برجام در ۱۷ ژانویه ۲۰۱۶ تعدادی از تحریم‌های آمریکا از جمله فروش هواپیما برداشته شدند.[۲][۳] در پی تلاش آمریکا برای خروج از برجام، ایالات متحده در روز ۸ می ۲۰۱۸ (۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۷) رسماً از برجام خارج شد.[۱۶][۱۷]

  • آمریکا روز ۵ نوامبر ۲۰۱۸ (دوشنبه ۱۴ آبان ۱۳۹۷) رسماً دور جدید تحریم‌های جمهوری اسلامی ایران را اعلام کرد، پمپئو وزیر دفاع آمریکا گفت: «تحریم در زمینه‌های انرژی، بانکی، حمل و نقل و صنایع کشتی سازی می‌باشد. از زمان روی کار آمدن دولت ترامپ، ما دست به ۱۹ دور تحریم زده‌ایم که ۱۶۸ نهاد ایران را مورد هدف قرار داده‌اند. رژیم ایران میلیاردها دلار را از طریق بخش بانکی خود صرف سپاه پاسداران نموده‌است. تحریم‌های امروز ۵۰ بانک ایران، به‌علاوه فروع خارجی و داخلی وابسته به آنها را که همگام با حمایت رژیم ایران از تروریسم بین‌المللی و گسترش سلاحهای کشتار جمعی یا برآوردن زمینه‌های نقض حقوق بشر عمل می‌کنند، در بر می‌گیرند.» منوچین وزیر خزانه داری آمریکا نیز گفت: «از امروز صبح ما تحریم‌های کامل خود را علیه رژیم ایران آغاز می‌کنیم. این بخشی از ماکزیمم فشار اقتصادی بی‌سابقه‌ای است که ایالات متحده علیه بزرگترین کشور حامی تروریسم در جهان به راه انداخته‌است. تحریم‌های امروز بیش از ۷۰۰ نفر، مؤسسه، هواپیما و صنایع موشکی را شامل می‌شود، که در جای خود بخشی از بزرگ‌ترین اقداماتی است که وزارت خزانه‌داری در یک روز علیه ایران انجام داده‌است. بیش از ۳۰۰ مورد تحریم‌ها، اهداف جدیدی را در بر می‌گیرند، علاوه براین ۱۰۰ مورد دیگر نیز آنهایی هستند که قبلاً در لیست تحریمها بودند و بخاطر برجام از لیست خارج شده بودند و اکنون مجدداً در لیست قرار می‌گیرند. این تحریم‌های بسیار قدرتمند، همچنین سیستم بانکی، انرژی و کشتیرانی ایران را مستقیماً هدف قرار می‌دهد… اقدامات امروز ما همچنین شناسایی ۴۰۰ مورد، از جمله ۲۰۰ فرد و کشتی، در بخش انرژی و کشتیرانی ایران، ایران ایر، هواپیمایی ملی ایران، بیش از ۶۵ هواپیما و شناسایی حدود ۲۵۰ نفر در ارتباط با دارایی‌های بلوکه شده که در لیست ویژه ملی قرار دارند و سازمان انرژی اتمی ایران را در بر می‌گیرند. کشورهای چین، هند، ایتالیا، یونان، ژاپن، کره جنوبی، تایوان و ترکیه از معافیت موقت تحریم نفتی برخوردارند، و ایران از پول فروش نفت فقط برای داد و ستدهای انسان دوستانه و خرید کالاهایی که به‌طور دوجانبه تحت تحریم نباشند می‌تواند استفاده کند. رهبران ایران باید فوراً حمایت خود از تروریسم را متوقف کرده و به فعالیت‌های مخرب خود در منطقه پایان دهند. آنها اگر خواهان برداشتن تحریم‌ها هستند، بایستی تولید موشکهای بالستیک و مطامع هسته‌ای خود را خاتمه دهند.»[۱۸]
  • شبکه بانکی سوئیفت، ستون فقرات برای تبادلات مالی جهان، روز ۵ نوامبر ۲۰۱۸ (دوشنبه ۱۴ آبان ۱۳۹۷) گفت که خدمات بانکی خود را به چندین بانک ایران، بعد از اینکه آمریکا تحریمهای اتمی علیه تهران را تجدید کرد به حالت تعلیق درآورده است.[۱۹]استیون منوچین وزیر خزانه‌داری ایالات متحده آمریکا گفت سوئیفت دادن خدمات به بانک مرکزی ایران را قطع و نهادهای مالی ایران را لیست گذاری خواهد کرد.[۲۰]
  • شرکت امریکن اینترنشنال گروپ از فعالیت‌های تجاری خود در ایران که بایک شرکت تابعه به دست آورده بود خارج می‌شود، همچنین روز ۲ نوامبر۲۰۱۸، شرکت والیدوس هولدینگ یک شرکت بیمه در برمودا که شرکت امریکن اینترنشنال گروپ آن را به ارزش ۵٫۵۶ میلیارد دلار در ماه ژوئیه به دست آورده بود، پوشش بیمه خود را که برای شرکت‌های کشتیرانی که محموله‌ها به ایران و از ایران را تأمین می‌کردند کاهش داده‌است.[۲۱]
  • بدنبال اعلام تحریم‌های آمریکا هواپیماسازی کوماک چین روز چهارشنبه ۷ نوامبر ۲۰۱۸ فروش هواپیماهای مسافری به ایران را برای کمک به ناوگان هواپیمایی جمهوری اسلامی منتفی دانست.[۲۲]
  • روز ۸ نوامبر ۲۰۱۸ (پنجشنبه ۱۷ آبان ۱۳۹۷) دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا «فرمان اجرایی برقراری وضعیت اضطراری ملی در رابطه با ایران» را برای یکسال دیگر تمدید کرد. در متن اطلاعیه کاخ سفید آمده‌است که «روابط ما با ایران هنوز عادی نشده‌است و پروسه اجرای توافقات با ایران به تاریخ ۱۹ ژانویه ۱۹۸۱ ادامه دارد.» اشاره ترامپ به توافقنامه الجزایر است که ایران و آمریکا در پایان غائله گروگانگیری امضاء کرده بودند.[۲۳][۲۴]
  • آمریکا در آوریل سال ۲۰۱۹ کشورهایی را که همچنان به خرید نفت از ایران بعد از پایان فرصت شش‌ماهه، ادامه بدهند تهدید به تحریم کرد.[۲۵]
  • در روز چهارشنبه ۸ مه ۲۰۱۹ (۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۸) دونالد ترامپ، با صدور یک فرمان اجرایی صنایع فولاد، آهن، مس و آلومینیوم ایران را تحریم کرد. این فرمان به کشورهای دنیا هشدار می‌دهد که مجوز ورود فولاد و سایر فلزات ایرانی به بنادرشان «دیگر تحمل نمی‌شود.[۲۶]»
  • دفتر کنترل دارایی‌های خارجی وزارت خزانه‌داری آمریکا در روز جمعه ۱۷ خرداد ۱۳۹۸ طی بیانیه‌ای اعلام کرد که ایالات متحده آمریکا «شرکت صنایع پتروشیمی خلیج فارس» و ۳۹ زیرمجموعه و نمایندگی‌های فروش آن در خارج از ایران را در فهرست سیاه قرار داده‌است. به گفته «استیون منوشین»، وزیر خزانه‌داری آمریکا این شرکت متهم به به همکاری با سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و کمک‌رسانی مالی به این نهاد می‌باشد.[۲۷][۲۸]

در روز جمعه ۲۲ سپتامبر ۲۰۱۹ (۲۹ شهریور ۱۳۹۸) آمریکا تحریم‌های جدیدی علیه بانک مرکزی ایران، صندوق توسعه ملی ایران و شرکت اعتماد تجارت پارس وضع کرد.[۲۹] این در حالیست که تحریم علیه بانک مرکزی ایران از یک سال پیش شروع شده و این یک تحریم مجدد توسط آمریکا بود.[۳۰]

  • شرکت بهمن و صنایع وابسته نیز در۱۰ اکتبر ۲۰۱۹ به لیست تحریم‌های آمریکا اضافه شد[۳۱]
  • وزارت خزانه‌داری آمریکا نیز چند فرد و نهاد چینی را در ارتباط با تحریم‌های ایران در لیست تحریم‌های خود قرار داده‌است. به نقل از استیو منوچین: «خزانه داری آمریکا شرکت حمل و نقل «کاسکو» و شرکت نفت «کانکورد» که متعلق به چین هستند را تحت تحریم قرار داده‌است.»[۳۲]
  • در ۱۳ آبان ۱۳۹۸ همزمان با چهلمین سالگرد گروگان‌گیری سفارت آمریکا، ستاد کل نیروهای مسلح ایران به‌همراه ۹ شخص حقیقی شامل مجتبی خامنه‌ای، محمد محمدی گلپایگانی، ابراهیم رئیسی، علی‌اکبر ولایتی، غلامعلی حداد عادل، محمدحسین باقری، غلامعلی رشید، حسین دهقان و وحید حقانیان در فهرست تحریم‌های وزارت خزانه‌داری آمریکا قرار گرفتند.[۳۳][۳۴]
  • در ۱آذر ۱۳۹۸ محمد‌جواد‌‌ آذری جهرمی وزیر ارتباطات در فهرست تحریم‌های وزارت خزانه‌داری آمریکا قرار گرفت.[۳۵]
  • دفتر کنترل دارایی‌های خارجی وزارت خزانه‌داری آمریکا اعلام کرد یک فرد 5 نهاد و دو کشتی مرتبط با ایران را در فهرست تحریم‌ها قرار داده است[۳۶]
  • وزارت دادگستری آمریکا روز سه‌شنبه ۲۶ آذر یک تبعه و سه شرکت اهل اندونزی را به نقض تحریم‌های ایران متهم کرد.بر اساس بیانیه‌ای که در وبگاه وزارت دادگستری آمریکا منتشر شده، دادگاه منطقه کلمبیا «یونارکو کونتجورو» ۶۸ ساله و سه شرکت «پی‌تی ام‌اس آئرو ساپورت»، «پی‌تی کاندیاسا انرژی یوتاما» و «پی‌تی آنتاسنا کرسی» را به تلاش برای نقض قوانین ایالات متحده و نقض تحریم‌های ایران متهم کرده است.[۳۷]
  • وزارت خزانه‌داری آمریکا اعلام کرد صنايع آهن و فولاد و نیز «علی عبداللهی»، هماهنگ‌کننده ستاد کل نیروهای مسلح، «محمدرضا آشتیانی»؛ جانشین رئیس ستاد کل نیروهای مسلح؛ «محسن قمی»، معاون ارتباطات بین‌الملل دفتر رهبر ایران؛ «محسن رضایی»، دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام؛ «علی شمخانی»، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران و «غلامرضا سلیمانی»، رئیس سازمان بسیج مستضعفین افرادی هستند که در فهرست تحریم‌ها قرار گرفته‌اند.
  • روز ۲۸ دی ۱۳۹۸ وزارت خارجه آمریکا حسن شاهوارپور فرمانده قرارگاه ولی عصر سپاه پاسداران در استان خوزستان را به دلیل نقض عمده حقوق بشر در برخورد با معترضین آبان‌ماه تحت تحریم قرار داد.[۳۸]

مهلت دو ماهه آمریکا به شرکت‌ها برای قطع همکاری با شرکت چینی مرتبط با ایرانویرایش

اوفک به شرکت‌های جهان دو ماه فرصت داد تا مبادلات تجاری خود با شرکت کاسکو چین که به دلیل همکاری با ایران تحریم شده است را قطع کنند.این مدل از هشدار به شرکت های آسیایی کم سابقه است.بنا به اعلام این وزارتخانه آمریکایی شرکت‌ها نمی‌توانند در قالب این مهلت دو ماهه با شرکت کاسکو مبادله و یا همکاری داشته باشند.[۳۹]

مکانیسم حقوق بشری برای فروش دارو به ایرانویرایش

آمریکا در ۲۵ اکتبر ۲۰۱۹ یک کانال مالی برای نظات بیشتربر خرید و فروش دارو از ایران و جلوگیری از عملیات پوششی در قالب خرید موشک بالستیک ایجاد کرد.[۴۰]

برایان هوک گفت: «تحریم‌های ما علیه رژیم ایران، خوراک، دارو، و تجهیزات پزشکی را مستثنی کرده است تا این اقلام به دست مردم ایران برسند. مشکل، بانک‌ها هستند. ما با پدیدهٔ رعایتِ بیش از حدِ مقررات رو‌به‌رو هستیم و این پدیده، به میزان عمده‌ای ریشه در شفاف نبودن بخش مالی ایران دارد. بانک‌های بین‌المللی همچنین نسبت به همکاری با ایران بسیار محتاط هستند؛ زیرا رژیم جمهوری اسلامی پیشینه‌ای طولانی در تاسیس شرکت‌های صوری دارد؛ شرکت‌هایی که در ظاهر شبیه سازمان‌های نیکوکارانه هستند، اما محصولات پزشکی را دریافت می‌کنند، آنها را در بازار سیاه می‌فروشند، و از دسترس مردم ایران خارج می‌کنند.»[۴۱] وزارت خزانه داری آمریکا روز پنجشنبه ۱۰ بهمن ۱۳۹۸ اعلام کرد نخستین تراکنشهای مالی مربوط به بیماران ایرانی مبتلا به سرطان و نیازمند پیوند اعضا از طریق این کانال مالی درمانهای پزشکی دریافت کردند. وزارت خزانه داری آمریکا گفت کانال مالی سوئیس به شدت تحت نظارت قرار دارد تا «مانع سوءاستفاده رژیم ایران شود.»[۴۲]

تحریم قضات‌ایرانیویرایش

دفتر کنترل دارایی‌های خارجی وزارت خزانه‌داری آمریکا روز پنجشنبه ۲۸‌آذرماه تحریم‌های جدیدی علیه دو قاضی ایران به بهانه‌های حقوق بشری وضع کرد.وزارت خزانه‌داری آمریکا در بیانیه‌ای اعلان داده: این دو قاضی برای سال‌ها شهروندان ایران و شهروندان دو تابعیتی را «به دلیل ابراز عقیده» مجازات کرده‌اند.[۴۳]

تحریم سپاه پاسدارانویرایش

آمریکا در ۸ آوریل ۲۰۱۹ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و همهٔ افراد، سازمان‌ها و مراکزی که با آن در ارتباط هستند را تروریست معرفی کرد.[۴۴]

تحریم سازمان‌های فضاییویرایش

وزارت خزانه‌داری آمریکا روز سه شنبه ۱۲ شهریور ۱۳۹۸ در بیانیه‌ای اعلام کرد که نام سازمان فضایی، مرکز تحقیقات فضایی و پژوهشگاه فضایی ایران را به فهرست تحریم‌های دفتر کنترل سرمایه‌های خارجی (اوفک) از نهادهای زیرمجموعه این وزارتخانه افزوده است.[۴۵][۴۶]

تحریم بخش عمرانی ایرانویرایش

وزارت خارجه آمریکا تحریم‌های جدیدی علیه بخش عمران و مواد مرتبط با فعالیت‌های هسته‌ای، نظامی و موشک بالستیک ایران اعمال کرد.این وزارت‌خانه آمریکا در این راستا اعلام کرده است که در نتیجه این تحریم، فروش آهن، گرافیت، زغال‌سنگ ناخالص یا آماده و نرم‌افزار هماهنگ‌سازی اهداف صنعتی، در صورت به کار رفتن این مواد در بخش عمرانی ایران، قابل تحریم‌ خواهند بود.مایک پامپئو وزیر خارجه آمریکا نیز، بامداد یک نوامبر اعلام کرد که همزمان دو تصمیم برای اعمال تحریم‌های جدید علیه ایران گرفته شده است: نخست، معرفی بخش ساخت و ساز ایران به عنوان بخشی که به صورت مستقیم یا غرمستقیم تحت کنترل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران است و دوم، معرفی چهار «ماده راهبردی» به عنوان موادی که در برنامه‌های هسته‌ای، نظامی یا موشکی ایران به کار گرفته می‌شود.[۴۷]

تحریم ستاد نیرو های مسلحویرایش

خزانه‌داری آمریکا ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران را نیز به فهرست تحریم‌ها اضافه کرده است.[۴۸]

دوره‌های آموزشی تحریم شدهویرایش

به دلیل تحریم‌های ایالات متحده آمریکا بسیاری از وبگاه‌هایی که مطالب آموزشی عرضه می‌کنند به شهروندان ساکن ایران خدمات عرضه نمی‌کنند.[۴۹] این وبگاه‌ها عبارتند از:

  1. کورسرا[۵۰]
  2. سیسکو سیستمز[۵۱]
  3. مایکروسافت[۵۲]
  4. سیتریکس

تحریم تسلیحاتی ایرانویرایش

تحریم تسلیحاتی سازمان ملل بر ایران که طبق برنامه جمع مشترک باید در سال ۲۰۲۰ منقضی شود نگرانی اعضای ارشد کاخ سفید را همراه داشته است

«مایک پامپئو» وزیر امور خارجه ایالات متحده امروز (جمعه) از پایان زمان تحریم‌های تسلیحاتی سازمان ملل بر ایران در سال آینده شدیدا ابراز نگرانی کرد و در توویتی افزود:به‌خاطر توافق هسته‌ای معیوب ایران، تحریم تسلیحاتی سازمان ملل بر ایران سال آینده منقضی می‌شود. کشورهایی مانند روسیه و چین [از آن به بعد] می‌توانند به ایران تسلیحات پیچیده بفروشند. رژیم ایران نیز آزاد خواهد بود تا سلاح‌های پیچیده [خود را] به هرکسی بفروشند. این مسئله رقابت تسلیحاتی جدیدی را در خاورمیانه آغاز می‌کند».

وزیر خارجه آمریکا در توئیت دیگری که حاکی از وحشت و عصبانیت او از انقضای زمان تحریم‌های تسلیحاتی ایران بود، گفت: «اگر شما اکنون نسبت به رفتار ایران نگران هستید، تصور کنید ایران چه کارهایی که با موشک‌ها، پهپادها، تانک‌ها و جنگنده‌های پیشرفته انجام نخواهد داد»[۵۳].


تحریم شرکت های هوایی و کشتیرانیویرایش

وزارت خزانه‌داری آمریکا در بیانیه‌ای مدعی شده یک شبکه دخیل در انتقال تسلیحات از ایران به یمن را تحت تحریم قرار داده است.

در بیانیه‌وزارت خزانه‌داری آمریکا آقای «عبدالحسین خدری» به بهانه ارتباط با سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران در فهرست تحریم قرار گرفته است. آمریکا همچنین شرکت‌های «خدمات هوایی گیت‌ویک»، مستقر در امارات، «خدمات هوایی گومی»، مستقر در چین و شرکت «شرکت گردشگری و مسافرتی جهان دستینیشنز»، مستقر در دبی را به بهانه ارتباط با شرکت هواپیمایی «ماهان‌ایر» در فهرست تحریم قرار داده است.[۵۴]

پومپئو وزیر خارجه آمریکا در روز چهارشنبه ۲۰ آذر ۱۳۹۸ اعلام کرد شرکت‌های حمل و نقل راه ابریشم دریایی مستقر در مسقط عمان و دو شناور گناوه ۱ و گناوه ۲ و خدری جهان‌دریا را به اتهام و انتقال سلاح‌های کشتار جمعی مرتبط با ایران در ارتباط با سپاه پاسداران در لیست تحریم قرار داده است.هرچند شرکت خطوط کشتی‌رانی ایران پیش از این هم در فهرست تحریم‌ها قرار داشت، اما تحریم‌هایی که این هفته اعلام شد، از این منظر تازگی دارند که بر اساس فرمان اجرایی ۱۳۳۸۲ و دو برچسب «اشاعه تسلیحات کشتار جمعی» و «مقررات تحریم‌های مالی ایران» صادر شده‌اند.[۵۵][۵۶] وزارت خزانه‌داری آمریکا در توضیح خود در مورد آثار این تحریم‌ها، به صراحت عنوان کرده است که اقدام تازه این کشور ارسال دارو و اقلام انسانی به ایران را محدود می‌کند. در صفحه پرسش و پاسخ‌های خزانه‌داری آمریکا، در این رابطه آمده است: «ایالات متحده مجوزها و معافیت‌های گسترده‌ای ذیل تحریم‌ها دارد که اجازه فروش محصولات زراعی، غذا، دارو و تجهیزات پزشکی به ایران توسط افراد آمریکایی یا غیرآمریکایی را می‌دهد. اما این مجوزها و معافیت‌ها عموما تراکنش با افرادی که ذیل فرمان اجرایی ۱۳۳۸۲ تحریم شده‌اند را شامل نمی‌شودو علاوه بر این، افراد غیرآمریکایی هم که آگاهانه در تراکنش‌های مشخص با IRISL و E-Sail مشارکت داشته باشند، حتی برای فروش محصولات زراعی، غذا، دارو و تجهیزات پزشکی، خود را در معرض تحریم‌های دیگر قرار می‌دهند.» تنها راه‌حلی که آمریکا برای دور ماندن از تحریم‌ها به طرف‌های تجاری ایران ارائه کرده، این است که معاملات خود را تا پیش از زمان اجرایی شدن تحریم‌ها به پایان برسانند.[۵۷]

تحریم صنایع فولاد و آهنویرایش

وزارت خارجه آمریکا روز ۲۶ آذر ماه با صدور بیانیه‌ای به نهادها و افراد در سطح جهان هشدار داده است که در صورت انتقال یا صادرات دو ماده مهم به ایران که در صنایع فولادسازی کاربرد دارند، با تحریم مواجه خواهند شد. با‌اعلام «وبگاه وزارت خارجه آمریکا»، «کک سوزنی» و «الکترود گرافیتی» در صنایع فولادسازی کاربرد دارند و اشخاصی که این مواد را به ایران انتقال داده یا صادر می‌کنند، تحریم خواهند شد. الکترود گرافیتی، برای انتقال جریان بالای الکتریسیته به کوره‌های قوس الکتریکی جهت ذوب شارژ فلزی استفاده می‌شود و در کارخانه‌های فولاد سازی کاربرد دارد. کک سوزنی ماده‌ای جهت ساخت الکترود گرافیتی است.[۵۸]

در بیانیه وزارت خارجه آمریکا در این زمینه اذعان شده است که واشینگتن سخت در تلاش است تا ایران را از درآمد صنایع فولاد محروم کند.

وزارت خارجه آمریکا در بیانیه خود به خطوط کشتیرانی، صاحبان این خطوط و بنادری که ممکن است در این زمینه مورد استفاده قرار گیرند نیز هشدار داده است.

استیو منوچین روز جمعه ۲۰ دی در نشستی همراه با وزیر خارجه آمریکا اظهار داشت: « ۱۷ تحریم جدید علیه صنایع فولاد و آهن ایران اعمال خواهد شد. همچنین هشت نفر از مقام‌های ایرانی را که در حمله اخیر موشکی به پایگاه آمریکا دخالت داشتند تحریم می‌کنیم.» بر اساس اطلاعیه وزارت خزانه‌داری آمریکا، این مقامات عبارتند از علی شمخانی دبیر شورای عالی امنیت ملی، سرتیپ غلامرضا سلیمانی رئیس سازمان بسیج، محسن رضایی دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام، محمدرضا نقدی معاون هماهنگی سپاه، محمدرضا آشتیانی جانشین رئيس ستاد کل نیروهای مسلح، علی عبداللهی معاون هماهنگ کننده ستاد کل نیروهای مسلح، علی اصغر حجازی معاون اجرایی دفتر آیت‌الله خامنه‌ای و محسن قمی معاون امور بین‌الملل دفتر آیت‌الله خامنه‌ای‎.[۵۹]

اقدامات ایرانویرایش

در تاریخ ۱۸ اردیبهشت سال ۱۳۹۸ روحانی رئیس جمهور ایران در اقدامی اعلام کرد که در صورت بد عهدی اروپا و آمریکا در اجرای تعهدات خود، ایران سه گام اساسی در جهت کاهش تعهدات برجامی خود خواهد برداشت.[۶۰][۶۱] در این بیانیه روحانی رئیس شورای عالی امنیت ملی به سران 5+1 اعلام کرد: به کشورهای باقیمانده در برجام ۶۰ روز برای اجرای تعهدات خود بویژه در حوزه های بانکی و نفتی فرصت داده شده، و تاکید شده است: "در هر زمان که خواسته های ما تامین شود؛ ما نیز به همان میزان اجرای مجدد تعهدات متوقف شده را از سر خواهیم گرفت، اما در غیر این صورت، جمهوری اسلامی ایران مرحله به مرحله تعهدات دیگری را متوقف خواهد کرد" این برنامه شامل سه گام اساسی میباشد.

  • گام اول: در گام اول کاهش تعهدات برجامی، توقف فروش آب سنگین و اورانیوم غنی شده و نیز عدم تعهد به تولید و نگه داری اورانیوم غنی شده ۳.۶۷ درصد تا سقف ۳۰۰ کیلوگرم و آب سنگین تا سقف ۱۳۰ تن را در دستور کار قرار می دهد.در صورت عدم اقدام از طرف مقابل پس از ۶۰ روز ایران وارد گام دوم خواهد شد.[۶۲]
  • گام دوم: توقف رعایت محدودیت‌های مربوط به سطح غنی‌سازی اورانیوم بیش از ۳.۶۷ درصد و مدرن‌سازی رآکتور آب سنگین اراک به منظور بازگشت به حالت رآکتور پیشین این مرکز، رئیس جمهور اعلام کرد که بعد از یک فرصت ۶۰ روزه دیگر در صورت عدم اجرای تعهد، ایران وارد گام سوم خواهد شد. [۶۳]
  • گام سوم:همه محدودیت‌ها درباره تحقیق و توسعه برداشته شود و سازمان انرژی اتمی تحقیق و توسعه را گسترش داده و بر روی انواع سانتریفیوژهای جدید کار کند.[۶۴][۶۵]
  • گام چهارم: رونمایی از زنجیره 30تایی سانتریفیوژ IR6 🔻راه‌اندازی قسمت ثانویه رآکتور آب سنگین اراک 🔻نصب ماشین جابه‌جایی سوخت راکتور اراک[۶۶]عدم تحرک اروپا در راستای اجرای تعهداتش،موجب شد که ایران گام چهارم کاهش تعهدات برجامی را بردارد.[۶۷]

در تاریخ ۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۸ ایران گام نخست در کاهش تعهدات برجامی خود برداشته،[۶۸] در تاریخ ۱۶ تیر نیز گام دوم[۶۹] در ۱۴ شهریور گام سوم را عملیاتی کرده[۶۴] و در 14 آبان گام چهارم عملیاتی شد.[۷۰]

رئیس جمهوری ایران نیز اعلام کرده در راستای کاهش تعهدات برجامی در گام چهارم از فردا چهارشنبه تزریق گاز به سانتریفیوژها در فردو آغاز خواهد شد.ویدرباره بازگشت پذیر بودن اقدامات نیز اشاره کرده در یک گفتگویی که انجام می‌دهیم؛ معیار را از اول ژانویه ۲۰۱۷ گذاشتیم گفتیم آنها به اول ژانویه ۲۰۱۷ برگردند؛ ما هم که از اول ژانویه ۲۰۱۷ برمی‌گردیم، بنابراین این گام هم گامی قابل بازگشت مثل گام های قبلی هست که آنها هم قابل بازگشت است.[۷۱]

گروه «اتحاد علیه ایران هسته‌ای» و اثرات بر تحریمویرایش

  • گروه موسوم به «اتحاد علیه ایران هسته‌ای» یوآنی به عنوان یک سازمان لابی‌گر مستقر در آمریکا کارزاری مخفیانه برای نفوذ به نمایشگاه‌های تجاری در ایران و آشکار کردن نام شرکت‌هایی کرده که در حال ادامه تجارت با ایران هستند.
یوآنی توانسته شرکت بیمه پارتنر ری (PartnerRe) مستقر در «برمودا»، گروه بانکداری چند ملیتی «سانتاندر»، مستقر در اسپانیا، شرکت پتروشیمی «دالیم» در کره جنوبی، شرکت :حمل و نقل دریایی «یانگ مینگ» در تایوان، و شرکت کشتی‌رانی «سی‌ام‌ای سی‌جی‌ام» در فرانسه را از مراوده با ایران منصرف کرده است.
  • اسناد داخلی «یوآنی» نشان می‌دهند سال ۲۰۱۸ که ۶۰۰ شرکت از ۳۸ کشور خارجی برای شرکت در نمایشگاه بین‌المللی صنعت نفت ایران ثبت نام کرده بودند، این سازمان اقدام به گردآوری اطلاعات از این شرکت‌ها کرده است اما ماه مه ۲۰۱۹ (اردیبهشت سال جاری) که این نمایشگاه دوباره برگزار شد فقط ۴۴ شرکت در آن حضور پیدا کردند که معادل ۹۰ درصد کاهش بوده است.
  • یوآنی با ارسال نامه به مدیران شرکت‌ها یا چاپ تبلیغات تمام‌صفحه در روزنامه‌ها به آنها هشدار می‌دهد تعاملات آنها با ایران را زیر نظر دارد.
شرکت‌هایی که در اروپا مستقر هستند از جمله شرکت آلمانی «زیمنس» و چندین شرکت دیگر در هلند، روسیه و فرانسه توسط گروه «اتحاد علیه ایران هسته‌ای» تهدید شده‌اند. فری‌بیکن :مدعی شده که این گروه موفقیت‌های مشابهی در اهدافش در سراسر اروپا داشته است.[۷۲]

واکنش‌هاویرایش

  • در ۳۱ مرداد ۱۳۹۷ ادریس جزایری گزارشگر ویژه سازمان ملل در حوزه «تأثیر منفی اقدامات یک‌جانبه قهری» در بیانیه‌ای گفت که تحریم‌های ایالات متحده علیه ایران «ناعادلانه و زیان‌آور» هستند و به مردم عادی آسیب می‌زنند.[۷۳] وی با بیان اینکه «تحریم‌های بین‌المللی باید دارای اهداف قانونی و متناسب بوده و به شهروندان عادی آسیبی وارد نکند»، وضع دوباره تحریم‌ها پس از خروج یکجانبه آمریکا از توافق هسته ای را «غیرقانونی» خواند و گفت که «هیچ‌یک از معیارهای مذکور (در خصوص تحریم‌ها علیه ایران) رعایت نشده‌است.[۷۳][۷۴]
  • اعمال تحریم‌های جدید و واکنش‌های آمریکا باعث تنش میان ایران و آمریکا شد.در تاریخ ۵ می ۲۰۱۹ کاخ سفیداعلام کرد به دنبال "نشانه ها و هشدارهای نگران کننده و تشدید کننده" وابسته به ایران، یک ناو هواپیمابر، بمب افکن‌های B-52، آتش‌بار ضد موشکی به خاورمیانه فرستاد[۷۵].جان بولتون گفت هدف از این عمل ارسال یک پیام روشن به جمهوری اسلامی ایران که هرگونه حمله به منافع آمریکا و متحدان ما با پاسخ قاطع آمریکا مواجه خواهد شد[۷۶] ترامپ در روز یکشنبه ۱۹ می ۲۰۱۹ در توییتی ایران را تهدید مستقیم کرد.[۷۷]

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. خبرگزاری فارس. «سیر تاریخی تحریم‌های آمریکا علیه جهان و ایران».
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ایرنا. «37 سال انتظار برای پایان تحریم‌ها؛ تیتر انتخابی رسانه‌های کره‌ای برای اجرای برجام».
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ عصر ایران. «تحریم‌ها برداشته شد؛ برجام اجرایی شد».
  4. Kessler, Glenn (18 December 2008). "U.S. Links Iranian Bank To Fifth Avenue Building". Washington Post. Retrieved 26 May 2010.
  5. Wright, Steven. The United States and Persian Gulf Security: The Foundations of the War on Terror, Ithaca Press, 2007 ISBN 978-0-86372-321-6
  6. ILSA - CRS Report for Congress
  7. "Iraq prime minister to visit Iran". Al Jazeera. 9 September 2006. Archived from the original on 18 April 2010. Retrieved 19 January 2016.
  8. "New Jersey mulls banning Iran investments". The Jerusalem Post. Associated Press. 14 June 2007.[پیوند مرده]
  9. «Wanted: Li Fangwei, Alias Karl Lee. Reward: $5 Million». time. ۳۰ آوریل ۲۰۱۴.
  10. «جریمه بی‌سابقه بزرگ‌ترین بانک فرانسه به دلیل نقض تحریم‌های آمریکا». بی‌بی‌سی. ۲ می ۲۰۱۵.
  11. «یک بانک فرانسوی به دلیل نقض تحریمها علیه ایران، یک میلیارد دلار جریمه خواهد شد». اراف ای. ۱۰ سپتامبر ۲۰۱۵.
  12. «French bank fined for violating US sanctions». ۲۰ اکتبر ۲۰۱۵.
  13. «دویچه بانک بیش از هفت میلیارد دلار جریمه و غرامت به آمریکا می‌پردازد». بی‌بی‌سی. ۲۳ دسامبر ۲۰۱۶.
  14. «U.S. Fines Deutsche Bank $258 Million for Violating Sanctions». ۵ نوامبر ۲۰۱۵.
  15. «واشینگتن به بانک‌ها و شرکت‌های اروپایی دربارهٔ اینستکس و معامله با ایران هشدار داد». euronews. ۸ مه ۲۰۱۹.
  16. "Trump Withdraws U.S. From 'One-Sided' Iran Nuclear Deal". The New York Times. Retrieved 8 May 2018.
  17. "Trump pulls US out of Iran deal". BBC News. 2018-05-08. Retrieved 2018-05-08.
  18. Press Availability With Secretary of Treasury Steven T. MnuchinShare
  19. US sanctions: SWIFT network suspends Iran banks
  20. SWIFT to Disconnect From Central Bank of Iran as Renewed Sanctions Kick In
  21. AIG Unit to Exit Iran-Related Insurance-Filing
  22. China won't sell jetliners to Iran: state aero executive
  23. Text of a Notice on the Continuation of the National Emergency With Respect To Iran
  24. تمدید فرمان ریاست جمهوری آمریکا در مورد وضعیت «اضطراری ملی در قبال ایران»
  25. «U.S. to end all waivers on imports of Iranian oil, crude price jumps». Reuters. ۲۱ آوریل ۲۰۱۹.
  26. «ترامپ صنایع فولاد، آهن، مس و آلومینیوم ایران را تحریم کرد». یورونیوز. ۸ مه ۲۰۱۹.
  27. «تحریم جدید خزانه‌داری آمریکا علیه پتروشیمی ایران». دنیای اقتصاد. ۱۷ خرداد ۱۳۹۸.
  28. «آمریکا تحریم‌های جدیدی علیه بخش پتروشیمی ایران اعمال کرد». ایرنا. ۱۷ خرداد ۱۳۹۸.
  29. «U.S. sanctions Iran's central bank, fund after Saudi oil attack». رویترز. ۲۹ شهریور ۱۳۹۸.
  30. «تحریم‌های جدید ترامپ علیه ایران یا مجلس ترحیم تحریم؟». خبرگزاری تسنیم. ۳۰ شهریور ۱۳۹۸.
  31. «تحریم صنایع خودرور سازی».
  32. «تحریم نهادهای چینی». 3مهر 1398. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  33. «تحریم دفاعی». ۱۳۹۸-۰۸-۱۳.
  34. «آمریکا مجتبی خامنه‌ای و حلقه اطراف رهبر ایران را تحریم کرد». radiofarda.com. رادیو فردا. دریافت‌شده در ۱۳ آبان ۱۳۹۸.
  35. «تحریم جهرمی». اوفک. ۱۳۹۸-۰۹-۰۱.
  36. https://www.treasury.gov/resource-center/sanctions/OFAC-Enforcement/Pages/20191211.aspx
  37. https://www.justice.gov/opa/pr/indonesian-citizen-and-three-indonesian-companies-charged-violating-us-export-laws-and
  38. «مورگان اورتگاس: تحریم فرمانده سپاه خوزستان به دلیل نقض حقوق بشر و در حمایت از مردم ایران صورت گرفت». صدای آمریکا. ۲۹ دی ۱۳۹۸.
  39. «تحریمcosco» (PDF). اکتبر ۲۹, ۲۰۱۹.
  40. «کانال مالی دارو» (PDF). ۲۵ اکتبر ۲۰۱۹.
  41. هفده عضو کنگره ایالات متحده از دولت پرزیدنت ترامپ خواستند با تعدیل تحریم‌‌ها اجازه دهد داروهای بیشتری به ایران وارد شود صدای آمریکا
  42. خزانه داری آمریکا: نخستین تراکنش‌های مالی بشردوستانه با ایران از طریق سوئیس انجام شد صدای آمریکا
  43. https://www.treasury.gov/resource-center/sanctions/OFAC-Enforcement/Pages/20191219.aspx
  44. «Trump Designates Iran's Revolutionary Guards a Foreign Terrorist Group». The New York Times. ۸ آوریل ۲۰۱۹.
  45. «آمریکا سازمان‌های فضایی ایران را تحریم کرد». ایرنا. ۱۲ شهریور ۱۳۹۸.
  46. «آمریکا ۳ مرکز فضایی ایران را تحریم کرد». خبرگزاری تسنیم. ۱۲ شهریور ۱۳۹۸.
  47. «تحریم عمرانی». نوامبر ۲۰۱۹.
  48. «تحریم جدید». ۱۳۹۸-۰۸-۱۳.
  49. «تحریم چند جانبه آموزش الکترونیکی توسط آمریکایی‌ها مصداق نقض حقوق بشر است».
  50. Charlie Osborne. «Coursera regrets: Students from Cuba, Iran, Sudan banned due to U.S. law».
  51. «Certification Exam Policies».
  52. «Microsoft responds to MCSE ban stories».
  53. «تحریم تسلیحاتی». ۱۳۹۸-۰۷-۲۶.
  54. https://www.treasury.gov/resource-center/sanctions/OFAC-Enforcement/Pages/20191211.aspx
  55. «تحریم جدید علیه رژیم ایران؛ پمپئو: فشار حداکثری تا تغییر رفتار شرورانه جمهوری اسلامی ادامه دارد». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۲-۱۱.
  56. «آمریکا چند شرکت حمل‌ونقل وابسته به ایران را تحریم کرد». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۲-۱۱.
  57. https://www.treasury.gov/resource-center/faqs/Sanctions/Pages/faq_iran.aspx#810
  58. https://www.state.gov/state-department-advisory-on-the-export-of-metals-products-to-iran/
  59. «تحریم آهن». دریافت‌شده در ۱۰ ژانویه ۲۰۲۰.
  60. «ایران تعهدات خود به برجام را رسما کاهش داد». ۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۸.
  61. «قدم قاطع ایران در برجام». ۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۸.
  62. «بازی دولت با راهبرد کاهش تعهدات برجامی». ۱۴ شهریور ۱۳۹۸.
  63. «گام دوم کاهش تعهدات برجامی ایران قطعاً انجام می‌شود/ احتمال تغییر یکی از اقدامات در گام دوم». ۱۰ تیر ۱۳۹۸.
  64. ۶۴٫۰ ۶۴٫۱ «'گام سوم' کاهش تعهدات ایران در برجام چیست و آیا بعد از این گام، برجامی باقی مانده؟». بی بی سی. ۱۶ شهریور ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۱۸ ژانویه ۲۰۱۳.
  65. «مفهوم گام سوم ایران در کاهش تعهدات برجامی چیست؟». ۱۴ شهریور ۱۳۹۸.
  66. «گام چهارم». سپتامبر ۲, ۲۰۱۹.
  67. «گام چهارم». ۱۳۹۸-۰۸-۱۳.
  68. «گزارش گام اول کاهش تعهدات برجامی». ۲۷ خرداد ۱۳۹۸.
  69. «فردا (16 تیر)، گام دوم کاهش تعهدات برجامی ایران». ۱۵ تیر ۱۳۹۸.
  70. «عملیاتی شدن گام چهارم». ۱۳۹۸-۰۸-۱۴.
  71. «بازگشت پذیری تعهدات». ۱۳۹۸-۰۸-۱۴.
  72. https://freebeacon.com/national-security/meet-the-organization-naming-and-shaming-irans-international-business-allies/
  73. ۷۳٫۰ ۷۳٫۱ «گزارشگر سازمان ملل: تحریم‌های ایران ناعادلانه و زیان‌آور هستند». رادیو فردا. ۱ شهریور ۱۳۹۷. دریافت‌شده در ۶ شهریور ۱۳۹۷.
  74. «گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل: تحریم‌های ضد ایرانی آمریکا نامشروع است». ایسنا. ۳۰ مرداد ۱۳۹۷. دریافت‌شده در ۳۰ شهریور ۱۳۹۷.
  75. «Citing Iranian Threat, U.S. Sends Carrier Group and Bombers to Persian Gulf». نیویورک تایمز. ۵ مه ۲۰۱۹.
  76. «US sends aircraft carrier and bomber task force to 'warn Iran'». BBC. ۶ مه ۲۰۱۹.
  77. «Trump threatens Iran's 'end' if it seeks fight with the US». Algiers. ۲۰ مه ۲۰۱۹.