تحصن دانشگاه زنجان در خرداد ۱۳۸۷

اعتصاب دانشجویی در دانشگاه زنجان (۱۳۸۷)
(تغییرمسیر از تحصن دانشگاه زنجان)

اعتصاب دانشجویان دانشگاه زنجان در خرداد ۱۳۸۷ به دلیل تلاش حسن مددی معاون دانشجویی و رئیس کمیتۀ انضباطی این دانشگاه برای سوءاستفاده جنسی از یکی از دانشجویان دختر دانشگاه آغاز شد. این دانشجو با کمک دوستان دانشجوی خود و در یک اقدام شبه‌پلیسی مسئول دانشگاه را غافلگیر کردند و به فیلمبرداری و افشای سوءاستفادهٔ این مسئول دانشگاه از موقعیت خود دست زدند. پس از آن، صدها تن از دانشجویان دانشگاه زنجان به تحصن گسترده چند روزه‌ای در دانشگاه دست زدند.[۱] با این‌حال چند روز بعد دانشجوی قربانی که شاکی پرونده بود بازداشت شد[۲] دادستان زنجان اتهام این دانشجو را داشتن رابطۀ نامشروع اعلام کرده[۳] و دانشجویان معترض را نیز تهدید به دستگیری کرد.[۳] همچنین با مددی برخورد شد.[۴][۵]

سخنرانی نصیری نمایندۀ شهر زنجان در مجلس شورای اسلامی در جمع دانشجویان

ماجراویرایش

به گفته دانشجوی درگیر در این ماجرا، حسن مددی معاون دانشجویی دانشگاه زنجان، رئیس کمیتۀ انضباطی دانشگاه و استاد ادبیات فارسی، پس از فراخواندن این دانشجو به کمیتۀ انضباطی او را برای برقراری رابطه جنسی تحت فشار قرار می‌دهد. دانشجوی مذکور مسئله را با گروهی از دانشجویان مطرح کرده و طرحی را برای افشای فساد جنسی مددی پی‌ریزی و به مرحلۀ اجرا درمی‌آورند.

ساعت هفت بعدازظهر روز شنبه ۲۵ خرداد ۱۳۸۷ این دانشجوی دختر در حالیکه یک ضبط صوت نیز با خود به همراه داشت، با معاون دانشجویی در دفتر وی قرار گذاشته و هنگامی که معاون دانشگاه در حال درآوردن پیراهنش بود دانشجویان با شکستن درهای قفل شده به دفتر وی یورش برده، از صحنه حادثه فیلمبرداری کرده و پس از آن اقدام به برگزاری تجمع اعتراضی نمودند[۶]

 
شکسته‌شدن شیشۀ درب ورودی ساختمان ریاست دانشگاه توسط متحصنان

در تجمع شب وقوع حادثه بیش از ۳٬۰۰۰ نفر از دانشجویان خواستار استعفای معاونت دانشجویی که به حراست دانشگاه تحویل داده شده بود و نداف اسکویی رئیس دانشگاه زنجان می‌شوند. شماری از دانشجویان تمام شب را در سالن ورزش دانشگاه سپری کردند.[۷]

فردای آن روز رئیس دانشگاه زنجان نداف اسکویی نیز در جمع دانشجویان متحصن حاضر شده، از آنان عذرخواهی[۲][۸] و اعلام کرد که: «مسئول متخلف از شغل خود برکنار شد و با انتقاد از دانشجویانی که به گفتۀ او «با توسل به زور از ورود کارمندان و اعضای هیئت علمی جلوگیری کردند و مانع از برگزاری امتحانات شدند.» از دانشجویان خواست تا آرامش خود را حفظ کرده و مطالبات خود را از شیوه‌های قانونی پیگیری کنند، زیرا برخی دانشجویان در این میان به دنبال اهداف سیاسی خود هستند.[۹]

اهمیتویرایش

یکی از نکات مهم این واقعه آن بود که رفتارهای غیر متعارف مسئولان دانشگاه مانند تجاوز و سوءاستفاده جنسی پیش از این نیز وجود داشته، اما به دلیل هراس دانشجویان از اخراج و رسوایی اخلاقی پنهان می‌مانده‌است. حال با تحصن چند هزار نفری در دانشگاه زنجان توجه زیادی به این مسئله جلب شد.[۳] همچنین، در این پرونده مدرکی وجود دارد که به دلیل قرار گرفتن بر اینترنت، قابل سانسور نیست.[۱۰]

در چند سال اخیر سایر دانشگاه‌های ایران هم گهگاه مسائلی از این دست را به خود دیده‌اند، مثلاً ناپدید شدن یک دختر دانشجوی دانشکدۀ ادبیات دانشگاه علامه طباطبایی پس از آنکه توسط حراست این دانشگاه تحت فشار قرار گرفته بود و پیدا شدن جسد او پس از چند ماه به افشای جنایت‌های این مسئول از سوی دختران دانشگاه[۱۱] و برکناری او انجامید.[۱۲] یا مسئول حراست دانشگاه کرمانشاه دانشجوی دختری را تهدید کرده بود بود که دوستی او با یک دانشجوی پسر را افشا کرده، اخراجش می‌کند و به خانواده‌اش اطلاع می‌دهد. اما این مورد علی‌رغم گفتۀ نهادهای امنیتی پی‌گیری نشد. فقط آن دانشجو انصراف داد و برای همیشه از آن دانشگاه رفت[۳] و مسئول روابط عمومی دفتر تحکیم و خبرنگار ایلنا به خاطر گزارش موضوع محاکمه شد.[۳]

از دیگر نکات مهم این تحصن و موارد همزمان، همسویی خواسته‌های صنفی دانشجویان با خواسته‌های سیاسی و اجتماعی جامعه است. چرا که به عقیدۀ فعالان دانشجویی، در سال‌های اخیر کسانی به مسئولیت دانشگاه‌ها منصوب شده‌اند که صلاحیت آن را ندارند.[۲]

تحصن در دانشگاهویرایش

 
دانشجویان خسته دانشگاه مشغول استراحت

مطالبات دانشجویان عبارت بود از: استعفای هیئت رئیسه دانشگاه زنجان و تعلیق دو روزه امتحانات دانشگاه،[۸] برکناری و محاکمه قضایی معاون دانشجویی دانشگاه زنجان، عدم برخورد با تحصن کنندگان، پی‌گیری پاسخ وزیر علوم در مجلس.

یکشنبه ۲۶ خرداد امتحانات دانشگاه زنجان برگزار نشد و علیرضا نداف اسکویی، رئیس دانشگاه زنجان در جمع دانشجویان اعتصاب‌کننده حضور یافت و از آنان بابت «هتک حرمت دانشگاه و دانشجو» عذرخواهی کرد.[۲][۸]

واکنش‌هاویرایش

مدیر کل روابط عمومی وزارت علوم نیز گفت مجموعه وزارت علوم مسئله را با حساسیت دنبال می‌کند ولی تغییر رئیس دانشگاه را رد کرد.[۹]

شادی صدر (در روزنامه اعتماد ملی[۱۰] شیرین عبادی و … به این واقعه اعتراض کرد. همچنین شیرین عبادی دستگیری دانشجوی شاکی را غیرقانونی دانست.[۳]

نماینده ولی فقیه و امام جمعه زنجان با تقبیح ماجرای دانشگاه زنجان و مسائل به وجود آمده پس از آن را مایه تاسف خواند.[۱۳]

برخورد قضاییویرایش

حسن مددی، معاون دانشجویی دانشگاه زنجان اندکی پس از انتقال پرونده به تهران آزاد شد.[۴] در پی این رخداد با رأی هیئت بدوی انتظامی رسیدگی به تخلفات اساتید حسن مددی از دانشگاه زنجان اخراج شد.[۱۴]

همچنین چند روز بعد دانشجوی قربانی که شاکی پرونده بود بازداشت شد[۲] دادستان زنجان اتهام این دانشجو را داشتن رابطه نامشروع اعلام کرده[۳] و دانشجویان معترض را نیز تهدید به دستگیری کرد.[۳]

حکم دادگاهویرایش

دادگاه طی حکمی در بهمن ۱۳۸۷ معاون دانشگاه (متهم به تجاوز) را به سی ضربه شلاق تعزیزی و ۳۰ ضربه شلاق تعلیقی و دانشجوی دختر را نیز به ۳۰ ضربه شلاق محکوم کرده‌است. رهبران دانشجویان معترض نیز همچنان تحت پیگرد قضایی هستند. دفتر تحکیم وحدت ضمن بیانیه‌ای ضمن محکوم کردن اقدام دادگاه زنجان از وزارت علوم خواست سیاست حمایتی خود از متجاوزان به دختران دانشجو را پایان دهد.[۱۵]

منابعویرایش

  1. «اعتراض به «رسوایی اخلاقی» در دانشگاه زنجان». رادیوفردا. ۲۶ خرداد ۱۳۸۷. دریافت‌شده در ۲۸ ژوئیۀ ۲۰۰۸. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید= را بررسی کنید (کمک)
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ ۲٫۴ «تحصن دانشگاه زنجان و الگوی جدید اعتراضات دانشجویی». رادیوفردا. ۳۱ خرداد ۱۳۸۷. دریافت‌شده در ۲۷ ژوئن ۲۰۰۸.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ ۳٫۴ ۳٫۵ ۳٫۶ ۳٫۷ ««دستگیری شاکی حادثۀ زنجان، غیرقانونی است»، دانشگاه زنجان در گفت‌وگو با شیرین عبادی و زینب پیغمبرزاده، مریم محمدی». رادیو زمانه. ۵ تیر ۱۳۸۷. دریافت‌شده در ۲۷ ژوئن ۲۰۰۸. خطای یادکرد: برچسب <ref> نامعتبر؛ نام «zamaneh» چندین بار با محتوای متفاوت تعریف شده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). خطای یادکرد: برچسب <ref> نامعتبر؛ نام «zamaneh» چندین بار با محتوای متفاوت تعریف شده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). خطای یادکرد: برچسب <ref> نامعتبر؛ نام «zamaneh» چندین بار با محتوای متفاوت تعریف شده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). خطای یادکرد: برچسب <ref> نامعتبر؛ نام «zamaneh» چندین بار با محتوای متفاوت تعریف شده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). خطای یادکرد: برچسب <ref> نامعتبر؛ نام «zamaneh» چندین بار با محتوای متفاوت تعریف شده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). خطای یادکرد: برچسب <ref> نامعتبر؛ نام «zamaneh» چندین بار با محتوای متفاوت تعریف شده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). خطای یادکرد: برچسب <ref> نامعتبر؛ نام «zamaneh» چندین بار با محتوای متفاوت تعریف شده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ حسن مددی، معاون دانشجویی دانشگاه زنجان، آزاد شد! بایگانی‌شده در ۱۵ اوت ۲۰۱۴ توسط Wayback Machine (خبرنامۀ امیر کبیر، ۱مرداد۱۳۸۷)
  5. «مدیر روابط عمومی دانشگاه زنجان خبر داد: اخراج معاون سابق دانشجویی توسط هیئت رسیدگی به تخلفات اساتید با طراحان سناریوی حوادث اخیر دانشگاه، شدیداً برخورد خواهد شد». وب‌گاه ایسنا. دریافت‌شده در ۲۲ مرداد ۱۳۸۷.
  6. «تلاش معاون دانشجویی دانشگاه زنجان برای تعرض به یک دختر دانشجو؛ دفتر تحکیم وحدت خواستار عذر خواهی و استعفای وزیر علوم شد». خبرنامه امیرکبیر. ۲۶ خرداد ۱۳۸۷. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۸ ژوئن ۲۰۰۸. دریافت‌شده در ۲۷ ژوئن ۲۰۰۸.
  7. «گزارش تصویری تجمع دانشجویان زنجان در اعتراض به هتک حرمت یک دختر دانشجو». خبرنامه امیرکبیر. ۲۶ خرداد ۱۳۸۷. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۵ ژوئن ۲۰۰۸. دریافت‌شده در ۲۷ ژوئن ۲۰۰۸.
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ ۸٫۲ «تجمع دانشجویان دانشگاه زنجان در اعتراض به تعرض به‌شان و منزلت دانشجویی». ایسنا. ۲۶ خرداد ۱۳۸۷. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۰ ژوئن ۲۰۰۸. دریافت‌شده در ۲۷ ژوئن ۲۰۰۸.
  9. ۹٫۰ ۹٫۱ ««رئیس دانشگاه زنجان: مسؤول متخلف تعلیق شد»». خبرگزاری دانشجویان ایران. ۵ تیر ۱۳۸۷. بایگانی‌شده از اصلی در ۱ ژوئیه ۲۰۰۸. دریافت‌شده در ۲۷ ژوئن ۲۰۰۸.
  10. ۱۰٫۰ ۱۰٫۱ «لاپوشانی؟!، شادی صدر». روزنامه اعتماد ملی و وب‌گاه میدان زنان. ۳۱ خرداد ۱۳۸۷. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۰ ژوئیه ۲۰۰۸. دریافت‌شده در ۲۷ ژوئن ۲۰۰۸.
  11. «رئیس حراست یا سردسته جانیان، دردنامه یک دانشجوی دانشگاه علامه طباطبایی». خبرنامه امیرکبیر. ۱۲ اردیبهشت ۱۳۸۵. بایگانی‌شده از اصلی در ۳ نوامبر ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۲۷ ژوئن ۲۰۰۸.
  12. «تجمع اعضای انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه علامه در مقابل خانه فرهنگ دانشگاه». خبرنامه امیرکبیر. ۱۲ اردیبهشت ۱۳۸۵. بایگانی‌شده از اصلی در ۳ نوامبر ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۲۷ ژوئن ۲۰۰۸.
  13. اظهارات امام جمعه زنجان درباره حادثه دانشگاه
  14. «مدیر روابط عمومی دانشگاه زنجان خبر داد: اخراج معاون سابق دانشجویی توسط هیئت رسیدگی به تخلفات اساتیدبا طراحان سناریوی حوادث اخیر دانشگاه، شدیداً برخورد خواهد شد». وب‌گاه ایسنا. دریافت‌شده در ۲۲ مرداد ۱۳۸۷.
  15. «حکم متهمان دانشگاه زنجان صادر شد». رادیو زمانه. ۱۹ بهمن ۱۳۸۷.