تراجنسیتی[۱] یا ترنس‌جندر (به انگلیسی: Transgender) به افرادی گفته می‌شود که جنس و جنسیت آن‌ها با جنسیتی که به هنگام تولد به آن‌ها نسبت داده شده، متفاوت است.[۲] [۳] به‌طور مثال، کسی که در هنگام تولد با توجه به دستگاه جنسی‌اش به او جنسیت مرد را نسبت داده‌اند اما او یک زن ترنس است و جنسیت حقیقی او زن است؛ هرچند که عمل یا هورمون تراپی نکرده باشد. در سال‌های اخیر، استفاده از واژه زن ترنس و مرد ترنس به عنوان واژه های پذیرفته‌ و صحیح از سوی منابع معتبر به جای واژگان توهین آمیزی چون MTF و FTM پیشنهاد و توصیه شده است. [۱] زنان ترنس در واقع، زن و مردان ترنس، مرد هستند، حتی اگر آلت‌های تناسلی منتسب به جنسیت واقعی خود را نداشته باشند و واژه ترنس در این دو واژه به عنوان صفتی برای مرد بودن یا زن بودن می‌آید و به معنی این است که جنسیتی که به آن فرد هنگام تولد نسبت داده شده با جنسیت واقعی‌اش متفاوت بوده. همچنین دسته‌ای از افراد ترنس که در اقلیت هستند، خود را نه زن و نه مرد می‌دانند که به آن‌ها نان باینری یا جندرکوییر گفته می‌شود.

ترنسجندر یک گرایش جنسی نیست. یک ترنسجندر به عنوان یک فرد می‌تواند یک دگرجنس‌گرا، همجنس‌گرا، دوجنس‌گرا، همه‌جنس‌گرا، چندجنس‌گرا، یا بی‌جنس‌گرا باشد.

واژه‌شناسیویرایش

تراجنسیتی از دو بخش ترا و جنسیت تشکیل شده‌است. اصطلاح تراجنسیتی در سال ۱۹۷۰ میلادی رایج شد (البته در دهه ۶۰ ساخته شد) و به افرادی اطلاق می‌شد که جنسیت خود با آنچه که به هنگام تولد به آن‌ها نسبت داده شده بود، متفاوت بود.[۲]

بی‌قراری جنسیتیویرایش

بی‌قراری جنسیتی یا دیسفوریا شامل عدم رضایت از جنسیتی که به هنگام تولد به شخص انتساب شده و تمایل شدید به شناخته شدن با جنسیتی دیگر می‌شود که می‌تواند نمودهای فیزیکی از جمله نارضایتی از بدن، اجتماعی از جمله نارضایتی از آقا/خانم خطاب شدن، و نمودهای جنسی، از جمله نارضایتی از بدن خود در هنگام رابطه جنسی داشته باشد که البته دیسفوریا در میان افراد ترنس میتواند شدت متفاوتی داشته و یا فرد ترنسی آن را تجربه نکند[۴] . [۳] در سال‌های اخیر اما، بحث‌های زیادی بر سر این که تعریف دقیق بی‌قراری جنسیتی چیست و چه افرادی را می‌توان ترنس نامید به‌وجود آمده و بسیاری از افراد و منابع روانشناسی بی‌قراری جنسیتی را دیگر از ملزومات ترنس بودن نمی‌دانند بلکه تنها شرط ترنس بودن را تمایل شدید به شناخته شدن با جنسیتی متفاوت با جنسیتی که به هنگام تولد به آن‌ها نسبت داده شده، می‌دانند.[۵]

جنسیت‌های نان باینریویرایش

برخلاف اکثریت افراد ترنس که خود را یا زن می‌دانند (اگر در شناسنامه هنگام تولدشان پسر شناخته شده باشند) یا خود را مرد می‌دانند (اگر در شناسنامه هنگام تولدشان دختر شناخته شده باشند)، بعضی از افراد ترنس، خود را خارج از دو جنسیت زن و مرد می‌دانند و خود را در دسته جنسیت‌های نان باینری یا جنسیت کوییر می‌دانند.

افراد ترنس‌ در فضاهای زنانه و مردانهویرایش

زنان ترنس که به هنگام تولد جنسیت پسر به آن‌ها منتسب شده اما جنس و جنسیت آن‌ها زن است[۶]، فارغ از این که عمل تطبیق و بازتایید جنسیت را انجام داده باشند یا خیر، در سال‌های گذشته توسط بخش بزرگی از مردم و همچنین مجامع رسمی و دولت‌ها جنسیت آن‌ها به عنوان یک زن پذیرفته شده و مردان ترنس به هنگام تولد جنسیت دختر به آن‌ها منتسب شده اما جنس و جنسیت آن‌ها مرد است[۷] نیز مرد شناخته شده‌اند. به همین سبب، زنان ترنس، وارد فضاهای مختص زنان و مردان ترنس وارد فضاهای مختص مردان شده‌اند.[۴] یکی از بحث برانگیزترین پیامدهای این ورود، ورزش زنان است که برخی معتقدند با ورود زنان ترنس به بخش زنان، زنان سیس‌جندر از موفقیت کمتری در برابر زنان ترنس برخوردار خواهند بود. مخالفان این دسته اما معتقدند زنان ترنس، زن هستند و حق استفاده از تمامی فضاهای زنانه از جمله ورزش زنان را دارا می‌باشند. با اینحال، با این که دو دهه از اجازه ورود زنان ترنس به ورزش زنان در المپیک صادر شده، هنوز هیچ زن ترنسی به موفقیت در مسابقات دست نیافته. همچنین پژوهش‌های زیادی نشان می‌دهند زنان ترنسی که هورمون مصرف کرده‌اند، برتری خاصی نسبت به زنان سیس‌جندر در قابلیت‌های فیزیکی ندارند.[۵]

پرچم افراد ترنس‌جندرویرایش

 
پرچم ترنسجندرها

پرچم تراجنسیتی‌ها توسط مونیکا هلمز در سال ۱۹۹۹ و از ۳ رنگ تشکیل شده‌است. آبی در بالاترین و پایین‌ترین قسمت پرچم و نمادی برای مردان، صورتی که پس از رنگ آبی در بالا و پایین است و نماد زنان و رنگ سفید در وسط که نماد افراد نان باینری است.[۸]

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. «تراجنسیتی» [علوم سلامت] هم‌ارزِ «transgender, transgenderism»؛ منبع: گروه واژه‌گزینی. جواد میرشکاری، ویراستار. دفتر سیزدهم. فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان. تهران: انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی (ذیل سرواژهٔ تراجنسیتی)
  2. راد، سوده (۲۰۲۰-۰۲-۱۷). «'تراجنسیتی' یعنی چه؟». BBC News فارسی. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۲-۱۸.
  3. https://journals.sagepub.com/doi/full/10.1177/1536504217696082
  4. https://helptranscenter.org/2020/10/19/1274/
  5. "Do You Need Gender Dysphoria to Be Trans?". www.advocate.com. 2019-01-18. Retrieved 2019-08-16.
  6. https://journals.sagepub.com/doi/full/10.1177/1536504217696082
  7. https://journals.sagepub.com/doi/full/10.1177/1536504217696082
  8. «GLT " Mother courage: portrait of a transgender mom». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۱ مارس ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۱۰ ژوئن ۲۰۱۲.

پیوند به بیرونویرایش