باز کردن منو اصلی
برداشت و اقتباسی تخیلی از پاپ گریگوریِ هفتم در حالِ تکفیرِ امپراتور هاینریش چهارم

تکفیر در ادیان به کُنشِ رسمی و سازمان‌یافته با دستمایه‌های انتقادِ مذهبی و برای محروم ساختن، تعلیق یا محدود کردنِ برخی حقوق و عضویتِ یک فرد یا گروه در یک جامعهٔ مذهبی گفته می‌شود.

واژه‌شناسیِ تکفیر در اسلامویرایش

تکفیر در علم کلام و فقه به معنای نسبتِ کفر و شرک دادن به مسلمان است. تکفیر در اصل، به معنای پوشاندن است، ولی در عربی و فارسی به معانی گوناگونی به کار رفته‌است.

نمونه‌های اسلامیِ تکفیرویرایش

از نمونه‌های برجستهٔ تکفیر می‌توان به تکفیر سلمان رشدی توسط روح‌الله خمینی طی یک فتوا به خاطرِ نوشتنِ کتابِ آیات شیطانی اشاره کرد.[۱]

گروه های تکفیریویرایش

اصطلاحا به گروه‌های تندرو سلفی که وابسته به وهابیت هستند، و برای مخالفان خود حکم تکفیر صادر می‌کنند، اطلاق می‌شود. نمونه گروه‌های تکفیری گروه داعش [۲][۳][۴] است.

کلیساویرایش

کلیسای لاتینویرایش

در کلیسای کاتولیکِ لاتین تکفیر به ندرت استفاده می‌شود.[۵] به‌گفتهٔ اسقف توماس جی پاپروشکی، فرد با تکفیر از کلیسای کاتولیک اخراج نمی‌شود، اما به سادگی از وارد شدن در فعالیت‌های خاص محروم خواهد شد.[۶]

لوتریانیسمویرایش

در کلیسای لوتری نیز تکفیر وجود دارد و برپایهٔ برداشت‌های مارتین لوتر از بابِ هجدهمِ انجیل متی تعریف می‌شود. عقیدهٔ او بر این است که:

«ایمان، فقط ایمان برای نجاتِ انسان کافی است.»

لوتر از هفت اصل عبادتی در کلیسای کاتولیک فقط دو اصل آن یعنی غسل تعمید و عشای ربانی را قبول داشت. وی به کشیش بودنِ همهٔ مؤمنان اعتقاد داشت و روحانیان را طبقهٔ مستقلی نمی‌دانست.

بوداویرایش

هیچ برابرِ مستقیمی از تکفیر در مکتبِ بودا وجود ندارد. با این حال، در ترواده می‌توان راهبانِ جامعهٔ رهبانی را برای ارتداد یا کنش‌های مهیب از گروه اخراج کرد.

یهودویرایش

چِرِم بالاترین سرزنشِ دینی در یهودیت است. این محرومیت شاملِ طردِ یک فرد از جامعهٔ یهودی است. به جز در جامعهٔ حریدی که پس از عصر روشنگری و ادغام در جوامعِ دیگر، چِرِم را از دایرهٔ محرومیت‌های خود حذف کرد.

پانویسویرایش

  1. Susanne Olsson, "Apostasy in Egypt: contemporary cases of hisbah" i The Muslim World, Volym 98:1, 2008.
  2. ایندیپندنت
  3. دویچه‌وله
  4. مدورلدنیوز
  5. Campbell, Francis (2013-07-12). "Father Alexander Lucie-Smith, "Getting excommunicated is much harder than you think" in ''Catholic Herald'' (12 July 2013)". Catholicherald.co.uk. Retrieved 2014-07-29.
  6. Peters, 2014, (Foreward)

پیوند به بیرونویرایش