تکیه تجریش

ساخت
(تغییرمسیر از تکیه بزرگ تجریش)

تکیهٔ بزرگ تجریش نام تکیه‌ای قدیمی در بازار تجریش، واقع در کنار میدان تجریش در منطقه ۱ شهرداری تهران است. تکیه بزرگ تجریش به همراه زیارتگاه امامزاده صالح و بازار تجریش از اماکن مهم این منطقه می باشند. این تکیه به «تکیه بالا» معروف بوده است و در برابر تکیه پایین که مسجد اعظم تجریش در آن قرار دارد، معرفی می‌شده است.

تکیه تجریش
TekkiyeTajrish.jpg
نامتکیه تجریش
کشورایران
استاناستان تهران
شهرستانشمیرانات
بخششمیران
اطلاعات اثر
کاربریتکیه
دیرینگیدوره قاجار
دورهٔ ساخت اثردوره قاجار
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت۱۱۲۱۵
تاریخ ثبت ملی۲۵ مهر ۱۳۸۳

تاریخچهویرایش

تکیهٔ بزرگ تجریش مربوط به دوره قاجار است و در تهران، میدان تجریش، ضلع شمالی آستان مقدس امامزاده صالح واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۵ مهر ۱۳۸۳ با شمارهٔ ثبت ۱۱۲۱۵ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.[۱]

همجواری امامزاده صالح و بازار سنتی تجریش با بنای تاریخی تکیه، آن را در یک محدودهٔ پرتردد و نیز هویت‌بخش این بازار قدیمی قرار داده‌است.

تکیهٔ تاریخی تجریش دارای پوشش شیروانی و پلان مستطیل شکل است. تکیهٔ تجریش در دو طبقه ساخته شده و طبقهٔ دوم آن بالکن‌هایی مشرف بر صحن طبقهٔ اول است. در طبقهٔ اول در قسمت‌های شمالی فضای میانی شش حجره، در قسمت جنوبی پنج حجره و در قسمت شرقی سه حجره قرار دارد و در قسمت غربی، شاه‌نشین واقع شده‌است. در طبقهٔ دوم نیز در قسمت شمالی چهار حجره و در قسمت‌های شرقی و جنوبی هر کدام شش حجره قرار دارد. این تکیه به دستور محمدعلی‌خان تجریشی توسط محمد مفیدی طراحی و ساخته شده. در حال حاضر در تکیهٔ تجریش حجره‌های پیرامون فضای میانی به لحاظ موقعیت‌شان در بازار تجریش کاربری اولیهٔ خود را از دست داده و عملکرد تجاری گرفته‌اند. البته در ماه محرم از این بنا برای برگزاری مراسم سوگواری استفاده می‌شود.

صحن وسط، سکویی به شکل مستطیل است که در گذشته به عنوان مکانی برای اجرای آیین شبیه‌خوانی مورد استفاده قرار می‌گرفت. هر کدام از غرفه‌های تکیهٔ تجریش در گذشته به نام یکی از اهالی قدیمی محل نامگذاری شده بودند. تکیهٔ تجریش، یکی از بناهای شاخص خشتی شمیران است که در اثر وقوع سیل ۱۳۶۶ تجریش به کلی تخریب شد و هویت و اصالت تاریخی خود را از دست داد ولی بعدها بازسازی شد. پس از سیل تجریش بسیاری از اشیای تاریخی و مذهبی که داخل تکیه بود توسط مردم جمع‌آوری و حفظ شد.[۲]

 
ورودی تکیه پایین تجریش

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. "مخزن مدرک‌ها. راهنما: نام تکیه را به‌طور کامل در "بخشی از عنوان مدرک" تایپ کنید و Enter را کلیک کنید". دانشنامهٔ تاریخ معماری ایران‌شهر. Archived from تجریش|view:10667_15946-booklet| the original on 26 October 2015. {{cite web}}: Check |url= value (help)
  2. شیرافکن, آمنه. "تکیه تجریش، پس از سال‌ها خاموشی جان می‌گیرد". خبرگزاری میراث فرهنگی. «میراث خبر». Archived from the original on 7 July 2015.