تیس روستایی از توابع شهرستان چابهار استان سیستان و بلوچستان ایران است که در منطقه کوهپایه‌ای در ۵ کیلومتری شمال غربی چابهار واقع شده‌است. پیشینهٔ باستانی این بندر به دوران هخامنشیان بازمی‌گردد و آثار تاریخی بسیاری در این شهر وجود دارد.

تیس (چابهار)
مسجد جامع تیس
مسجد جامع تیس
اطلاعات کلی
کشور ایران
استانسیستان و بلوچستان
شهرستانچابهار
بخشبخش مرکزی
مردم
جمعیت۶۳۴۸ نفر (سرشماری ۹۵)
کد آماری۱۹۱۶۰۹

پیشینهویرایش

تیس یکی از بنادر مهم ایران در دریای مکران در زمان هخامنشیان بوده است و پیشتر به آن تیز می‌گفته‌اند. در آن دوران کالاها از آسیای شرقی و هند به بندر تیس می‌آمده‌اند و به مناطق مختلف خاورمیانه، آسیای میانه و قفقاز فرستاده می‌شدند. تیس در سده‌های اولیهٔ اسلامی نیز بندری مهم بوده است از جمله مقدسی مورخ سده چهارم هجری از رونق این بندر سخن رانده است.[۱]

فردوسی از تیس(تیز) در شاهنامه یاد میکند. هنگامی که فرمانده جنگ با توران اشکش، همراه با قوم بلوچ به توران حمله میکند ودربرگشت به مکران می رود:

چو آگاه شد اشکش آمد براه/ ابا لشکری ساخته پیش شاه

همه تیز و مکران بیاراستنند/زهرجای رامشگران خواستند

جمعیتویرایش

این شهر در شهرستان چابهار قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۳٬۸۷۳ نفر (۷۷۶خانوار) بوده‌است.

طبیعتویرایش

رودخانه لاوری از میان شهر می‌گذرد و خلیج چابهار در غرب آن قرار گرفته‌است. بلندی‌های چندی مانند کوه‌های شهباز، پیلبند و لاوری، شهر تیس را احاطه کرده‌است. این شهر آب و هوای گرم و خشک دارد. شهر تیس از مراکز عمده سوزن‌دوزی است که بیشتر از سوی زنان شهر تولید می‌شود. این شهر دژی به نام قلعه پرتغالی‌ها دارد که از دیدگاه دیرینگی و نوع معماری شایان توجه‌است ولی هم‌اکنون ویرانه‌ای از آن به جای مانده‌است.

دیدنی‌های تیسویرایش

قلعه پرتغالی‌هاآرامگاه سید غلام رسولقلعه بلوچ گتقلعه پیروز گتغارهای بان مسیتیقلعه انوشیروانقلعه باتلسدهای تیسمسجد جامع تیس

منابعویرایش

  1. کتابچهٔ معرفی استان سیستان و بلوچستان (ص ۱۲)