جعفرخان زند

هفتمین فرمانروای دودمان زند ایران

جعفر خان زند (درگذشته ۲۵ ربیع الثانی ۱۲۰۳ قمری) ، پسر صادق‌خان زند و پدر لطفعلی‌خان زند، و هفتمین پادشاه زندیه بود. او همچنین برادر مادری علیمراد خان زند بود و به همین دلیل بر خلاف پدر و دیگر برادرانش کشته نشد.

Shir & Khorshid1.svg جعفرخان زند Shir & Khorshid1.svg
Ja`far Khan.png
جعفرخان زند
شاه ایران
سلطنتربیع‌الثانی ۱۱۹۹ - پنجشنبه ۲۵ ربیع‌الثانی ۱۲۰۳ ه‍.ق
تاج‌گذاری۱۱۹۹ هجری قمری
پیشینعلیمرادخان زند
جانشینصیدمرادخان زند
زادهملایر
درگذشته۲۵ ربیع الثانی ۱۲۰۳ قمری
شیراز
آرامگاه
فرزند(ان)لطفعلی خان
مریم بیگم (همسر فتحعلی شاه)
خوش‌رو خان
عباس‌قلی خان
نجفعلی خان
نام کامل
میرزا جعفرخان زند
دودمانزندیان
پدرصادق‌خان زند
مادرمهدعلیا خانم
دین و مذهباسلام، شیعه دوازده‌امامی

جعفر خان بعد از مرگ علیمراد خان به تخت نشست. او چندی فرمانروایی بخش‌های کوچکی از ایران مرکزی و جنوبی را در دست داشت و سرانجام در جنگ قدرت میان دودمان طایفه زند در شیراز و در حالی که بر بستر بیماری بود کشته شد. او را ترسو خوانده‌اند.

پس از آنکه جعفرخان توانست در بصره بر اوضاع مسلط شود انگلیسی‌ها تجارتخانه خودشان را به آن جا منتقل کردند. جعفر خان فرمانی برای امنیت و اطمینان انگلیسی‌ها به منظور تجارت در ایران در تاریخ ۸ ربیع‌الثانی ۱۲۰۲ قمری مطابق با ۱۸ ژانویه ۱۷۸۸ میلادی صادر کرد.[۱]

سفارت جعفرخانویرایش

میرزا جعفرخان هنگامی‌ که عنوان وزیر اعظم کریم‌خان‌زند را داشت با هیئتی از اصفهان به بهار عازم شد. طبق اسناد پایتخت زندیه در زمان علی‌مرادخان از شیراز به اصفهان انتقال یافته در زمان وزارت میرزا جعفرخان نیز پایتخت دودمان زند شهر اصفهان بود. مسافتی که میرزا جعفرخان از اصفهان تا بهار طی کرده بود ۱۲ روز بود و مدتی هم در آنجا توقف داشته تا رضا بهاری را که آوازه او سر زبان‌ها افتاده بود با خویش به اصفهان ببرد. چون رضا علاوه بر تحصیل علوم فلسفه و شاعری، در سن ۱۵ سالگی مفسّر قرآن شده بود به همین سبب شهرتش تا دربار کریم‌خان رسیده بود.

مرگویرایش

در ۲۵ ربیع‌الثانی ۱۲۰۳ ه‍.ق عده‌ای از مخالفانش از جمله صیدمراد خان زند، عموزادهٔ علیمراد خان، شبانه بر سرش ریختند و او را کشتند و سرش را از دیوار ارگ شیراز به زیر انداختند.[۲]

تبارنامهویرایش

منابعویرایش

  1. محمود محمود. تاریخ روابط سیاسی ایران وانگلیس در قرن نوزدهم. چاپ چهارم ۱۳۵۳
  2. پناهی سمنانی.کریم خان زند. چاپ دوم ۱۳۷۵

پیوند به بیرونویرایش

جعفرخان زند
پادشاهی ایران
پیشین:
علیمرادخان زند
حاکم ایران
۱۱۶۴ – ۱۱۶۷ خورشیدی
پسین:
صیدمرادخان زند