باز کردن منو اصلی

جنگل‌های مختلط کاسپینی هیرکانی

زیست‌منطقه‌ای در جنوب دریای خزر
(تغییرمسیر از جنگل‌های هیرکانی)

جنگل‌های مختلط کاسپینی هیرکانی (به انگلیسی: Caspian Hyrcanian mixed forests) یک زیست‌منطقه در زیست‌بوم جنگل‌های مختلطِ پهن‌برگِ حاشیهٔ جنوبی دریای خزر به مساحت ۵۵٬۰۰۰ کیلومتر مربع است که در حاشیهٔ جنوبی و جنوب غربی دریای خزر در بخش‌هایی از ۵ استان شمالی ایران قرار گرفته و در دو کشورِ ایران و جمهوری آذربایجان است. این جنگل از منطقه هیرکان جمهوری آذربایجان آغاز و تا استان گلستان در ایران امتداد دارد و در ایران مورد حفاظت مشترک سازمان محیط زیست و سازمان میراث فرهنگی می‌باشد. این جنگل با قدمت ۴۰ میلیون سال یکی از ارزشمندترین جنگل‌های جهان به‌شمار می‌آید و از آن به عنوان موزه طبیعی یاد می‌شود.[۲]

جنگل‌های مختلط کاسپینی هیرکانی
Lerik Azerbaijan 03.JPG
بومگاه
زیست‌بومTemperate broadleaf and mixed forests
مرزها
گونهٔ پرندگان۲۹۶[۱]
گونهٔ پستانداران۹۸[۱]
جغرافیا
مساحت۵۵٬۱۰۰ کیلومتر مربع (۲۱٬۳۰۰ مایل مربع)
کشورهاایران و جمهوری آذربایجان
نگهداری
منقرض‌شده۵۱٫۰۰۷٪[۱]
محافظت‌شده۱۰٫۳۰٪[۱]
نام رسمیجنگل‌های هیرکانی
زمینهNatural: (ix)
نامزد۲۰۱۹ (چهل و سومین نشست)
شمارهٔ ارجاع۱۵۸۴
State Party ایران
منطقهغرب آسیا
جنگل پهن برگ در استان گیلان ایران
جنگل هیرکانی_استان مازندران

واژه هیرکان شکل یونانی نام گرگان است.

ثبت جهانی جنگل‌های هیرکانیویرایش

در ۲۱ تیر ۱۳۸۵ جمهوری آذربایجان درخواستی را مبنی بر ثبت جهانی جنگل‌های خزری-هیرکانی به یونسکو ارائه کرد. با بررسی کارشناسان این سازمان اعلام شد به دلیل این‌که سهم جمهوری آذربایجان تنها ۲۰ هزار هکتار در مقابل سهم ۲ میلیون هکتاری ایران از این جنگل است، ثبت جهانی این اثر به تنهایی به نام آذربایجان ممکن نیست. پس از آن مقامات فرهنگی ایران پیشنهادی را مبنی بر ثبت مشترک این اثر طبیعی به آذربایجان ارائه دادند. این امر به دلیل اختلافات موجود به بن‌بست خورد. از جمله موارد اختلافی این بود که علی‌رغم قوانین یونسکو مبنی بر ثبت نام کشورهای دارای آثار تاریخی و طبیعی مشترک به ترتیب حروف الفبا در اسناد مکتوب خود، ایران مخالف ثبت نام آذربایجان پیش از نام ایران بود. استدلال ایران این بود که سهم اندک آذربایجان از این جنگل هم‌ارز سهم ایران نیست که بتوان صرفاً بر اساس حروف الفبا چیدمان متن سند را مشخص کرد.[۳]

بنا بر اعلام دبیرکل کنونی کمیسیون ملی یونسکو در ایران: در چهل و سومین اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو در باکو پایتخت جمهوری آذربایجان، جنگل‌های هیرکانی که از آستارا در شمال استان گیلان تا گلی داغ در شرق استان گلستان کشیده شده‌است، با نظر موافق اعضای کمیته در تاریخ ۱۴ تیر ۱۳۹۸ در فهرست میراث جهانی قرار گرفت. به گفته همین منبع این بیست و چهارمین مورد از میراث تاریخی و طبیعی ایران است که در فهرست یونسکو جای می‌گیرد.[۴]

 
نقشهٔ زی‌جاها در ایران
  استپ جنگلی
  جنگلها
  نیمه بیابانی
  مناطق پست بیابانی
  استپ
  شوره زار

منابعویرایش

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ Hoekstra, J. M.; Molnar, J. L.; Jennings, M.; Revenga, C.; Spalding, M. D.; Boucher, T. M.; Robertson, J. C.; Heibel, T. J.; Ellison, K. (2010). Molnar, J. L., ed. The Atlas of Global Conservation: Changes, Challenges, and Opportunities to Make a Difference. انتشارات دانشگاه کالیفرنیا. ISBN 978-0-520-26256-0.
  2. «ثبت جهانی جنگل‌های هیرکانی». جام جم آنلاین. دریافت‌شده در ۱۰ ژوئیه ۲۰۱۹.
  3. «یونسکو کار ایران را برای ثبت جهانی اثر دشوار کرد». ایسنا. ۱۶ ژوئن ۲۰۱۳.
  4. «ایستگاه خبر؛ جمعه ۱۴ تیر ۱۳۹۸». BBC News فارسی.