جنگ زمستان

جنگ زمستان یک درگیری نظامی بین اتحاد جماهیر شوروی و فنلاند بود. این جنگ با حمله شوروی در ۳۰ نوامبر ۱۹۳۹ یعنی ۳ ماه پس از شروع جنگ جهانی دوم آغاز شد. جنگ زمستان در ۱۳ مارس ۱۹۴۰ به وسیله پیمان نامه صلح مسکو پایان پذیرفت. در ۱۴ دسامبر ۱۹۳۹ جامعه ملل ضمن غیرقانونی خواندن تجاوز شوروی به فنلاند، این کشور را از جامعه ملل اخراج کرد.[۱][۲][۳][۴][۵]

جنگ زمستان
A Finnish Maxim M-32 machine gun nest during the Winter War.jpg
زمان ۳۰ نوامبر ۱۹۳۹–۱۳ مارس ۱۹۴۰
مکان شرق فنلاند
نتیجه پیمان نامه صلح مسکو
جنگندگان
 فنلاند  اتحاد جماهیر شوروی
اسرای جنگی اتحاد جماهیر شوروی، ملبس به لباس‌های نو، نزدیکِ مدار شمالگان در رووانیمیِ فنلاند، ژانویهٔ ۱۹۴۰.

تاریخچهویرایش

فنلاند در جریان جنگ اول جهانی ۱۹۱۸-۱۹۱۴ از روسیه تزاری جدا شده بود و کشور مستقلی محسوب می‌شد. مرز ۲ کشور در فاصله چند ده کیلومتری شهر پتروگراد، بعدها لنینگراد و سنت پترزبورگ امروزی مشخص شده بود.[۶][۷]

در سال ۱۹۳۹ میلادی استالین پس از تقسیم لهستان با هیتلر، صدراعظم آلمان نازی نسبت به آسیب‌پذیری مرز شوروی با فنلاند و خطر اشغال دومین منطقه اقتصادی شوروی از طریق فنلاند نگران می‌شود. استالین به فنلاندی‌ها پیشنهاد می‌کند از مرزهای جنوبی خود در باریکه کارلی عقب نشسته و به ازای آن سرزمین‌هایی شمالی‌تر را دریافت کنند. او در عین حال از فنلاندی‌ها می‌خواهد یک پایگاه دریایی در هانکو در جنوب این کشور ایجاد کنند.[۸][۹]

آغاز جنگویرایش

حکومت فنلاند حاضر بود در مورد مبادله زمین مذاکره کند اما حاضر به فدا کردن حاکمیتش با واگذاری یک پایگاه نظامی به شوروی نبود. استالین بر واگذاری این پایگاه اصرار می‌ورزید. فنلاندی‌ها ناگزیر استحکامات مرزی با شوروی به طول ۱۴۰ کیلومتر را تحکیم کردند. این خط مرزی به نام خط مانرهایم، نام یک مارشال فنلاندی که در سال ۱۹۱۷ میلادی نیروهای بلشویک را عقب رانده بود شناخته می‌شد. سرانجام، استالین بدون این که به خود زحمت اعلان جنگ به فنلاند را بدهد، دستور حمله به این کشور کوچک را صادر کرد و جنگ زمستان آغاز شد.[۱۰][۱۱]

در روز ۳۰ نوامبر سال ۱۹۳۹ میلادی نیروهای ارتش سرخ با ۴۰۰ هزار سرباز، ۱۵۰۰ فروند هواپیما و ۱۵۰۰ دستگاه تانک به خاک فنلاند حمله کردند. این در حالی بود که فنلاند در مجموع ۲۶۵ هزار سرباز، ۲۷۰ فروند هواپیما و ۲۶ دستگاه تانک داشت. علی‌رغم عدم توازن قوا و خشونت مفرط مهاجمان شوروی و گستردگی جنگ از خلیج فنلاند تا اقیانوس منجمد شمالی ارتش سرخ نتوانست مقاومت فنلاندی‌های را در استحکامات مرزی در هم بشکند و حتی در مناطق شمالی‌تر شکست‌های سختی را متحمل شد.[۱۲]

پایان نبرد جنگ زمستانویرایش

سرانجام، استالین توانست بخش شرقی فنلاند را تصرف کند و در روز ۱۲ مارس سال ۱۹۴۰ با این کشور پیمان صلح را امضا کرد و جنگ زمستان خاتمه یافت.[۱۳]

این جنگ بهای گزافی برای استالین داشت زیرا هیتلر با نقاط ضعف ارتش سرخ از جمله فرماندهی بی تدبیرانه این ارتش و ضعف روحیه سربازان شوروی آشنا می‌شود و هنگام حمله به شوروی متحد سابقش در ۲۲ ژوئن سال ۱۹۴۱ میلادی از این اطلاعات بهره کافی می‌برد.[۱۴]

جستارهای وابستهویرایش

نگارخانهویرایش

 
ساعت ۱۱:۴۵ روز ۱۳ مارس ۱۹۴۰ شهر ویبورگ. سربازان فنلاندی هنگام بازگشت به خط جداسازی
 
یادواره ای از کشته شدگان نبرد سوموسالمی. هر سرباز یک قطعه سنگ. ۷۵۰ سرباز فنلاندی و دست کم ۲۴۰۰۰ سرباز اتحاد جماهیر شوروی در این نبرد کشته شدند.

منابعویرایش

  1. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Winter War». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۳۱ دسامبر ۲۰۱۰.
  2. Kilin, Juri; Raunio, Ari (2007). Talvisodan taisteluja [Winter War Battles] (in Finnish). Karttakeskus. ISBN 978-951-593-068-2.
  3. Kilin, Yu. M. (2012). "Soviet–Finish War 1939–1940 and Red Army's Losses". Proceedings of Petrozavodsk State University. Social Sciences & Humanities. 5 (126): 21–24. ISSN 1998-5053.
  4. Campbell, David (2016). Finnish Soldier vs Soviet Soldier: Winter War 1939–40. Osprey Publishing. ISBN 978-1-4728-1324-4.
  5. "Putin: Winter War aimed at correcting border "mistakes"". Yle Uutiset. Retrieved 2020-11-30.
  6. Rentola, Kimmo (2003). Holtsmark, Sven G. ; Pharo, Helge Ø. ; Tamnes, Rolf (eds.). Motstrøms: Olav Riste og norsk internasjonal historieskrivning [Counter Currents: Olav Riste and Norwegian international historiography.] (in Norwegian). Cappelen Akademisk Forlag. ISBN 8202218284.
  7. Laaksonen, Lasse (2005) [1999]. Todellisuus ja harhat [Reality and Illusions] (in Finnish). Ajatus. ISBN 951-20-6911-3.
  8. Kulju, Mika (2007). Raatteen tie: Talvisodan pohjoinen sankaritarina [The Raate Road: Tale of Northern Heroism during the Winter War] (in Finnish). Ajatus. ISBN 978-951-20-7218-7.
  9. Clemmesen, Michael H. ; Faulkner, Marcus, eds. (2013). Northern European Overture to War, 1939–1941: From Memel to Barbarossa. Brill. ISBN 978-90-04-24908-0.
  10. «HS Home 18.7.2000 - The never-ending Karelia question». web.archive.org. ۲۰۱۱-۰۶-۲۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۱-۳۰.
  11. Krivosheyev, Grigoriy (1997b). Soviet Casualties and Combat Losses in the Twentieth Century (1st ed.). Greenhill Books. ISBN 1-85367-280-7.
  12. Fadiman, Clifton (1985). The Little, Brown book of anecdotes. Boston: Little, Brown. ISBN 978-0-316-08472-7. OCLC 759509883.
  13. Nenye, Vesa; Munter, Peter; Wirtanen, Toni (2015). Finland at War: The Winter War 1939–1945. Osprey Publishing. ISBN 978-1-4728-0631-4. OCLC 899228795.
  14. Tuunainen, Pasi (2016). Finnish Military Effectiveness in the Winter War, 1939–1940. Palgrave Macmillan. doi:10.1057/978-1-137-44606-0. ISBN 978-1-137-44606-0.