جنگ فرانسه و پروس

جنگ فرانسه و پروس (۷۱–۱۸۷۰) جنگی بین امپراتوری دوم فرانسه به رهبری ناپلئون سوم و پادشاهی پروس به صدراعظمی بیسمارک بود. بریتانیا نیز که از جاه‌طلبی‌های ناپلئون سوم به ویژه دخالت‌های نظامی فرانسه در مکزیک نگران بود، پروس را به حمله به فرانسه تشویق کرد. نتیجه این جنگ پیروزی قاطعانه پروس و برکناری و تبعید ناپلئون سوم بود. این جنگ همچنین به یکپارچگی آلمان و استقرار جمهوری سوم فرانسه انجامید.

جنگ فرانسه و پروس
بخشی از جنگهای وحدت آلمان
Franco-Prussian War Collage.jpg
(ساعتگرد از بالا راست)
  • نبرد مار لا تور, ۱۶ آگوست ۱۸۷۰
  • گردان نهم ژوگر لاوبرگ در گروولوت
  • آخرین فشنگها
  • دفاع از شامپینی
  • محاصره پاریس در ۱۸۷۰
  • اعلامیه امپراطوری آلمان
تاریخ۱۹ جولای ۱۸۷۰  – ۲۸ ژانویه ۱۸۷۱
(۶ ماه، ۱ هفته و ۲ روز)
مکانفرانسه و پروس
نتیجه

پیروزی آلمان

تغییرات
قلمرو
  • وحدت آلمان و اعلان تاسیس امپراطوری آلمان
  • الحاق آلزاس-لورن به آلمان
  • طرفین درگیر

    بادن
     Bavaria
    وورتمبرگ


     امپراطوری آلمانc

    امپراتوری دوم فرانسه امپراتوری فرانسهa


    جمهوری سوم فرانسه جمهوری فرانسهb
    • داوطلبان خارجی
    فرماندهان و رهبران
    قوا

    کل قوا:

    • ۱,۴۹۴,۴۱۲[۱]

    قوای اولیه:

    • ۹۳۸,۴۲۴
    • ۷۳۰,۲۷۴ سربازان و ذخیره ها[۲]
    • ۲۰۸,۱۵۰ نیروی دفاع از کشور[۲]

    اوج قوای ارتش:

    کل قوا:

    • ۲,۰۰۰,۷۴۰[۲]

    قوای اولیه:

    • ۹۰۹,۹۵۱
    • ۴۹۲,۵۸۵ فعال, شامل ۳۰۰,۰۰۰ ذخیره[۳][۲]
    • ۴۱۷,۳۶۶ گارد سیار[۳]

    اوج قوای ارتش:

    تلفات

    ۱۴۴,۶۴۲[۴]

    • ۴۴,۷۰۰ مرده[۵]
    • ۸۹,۷۳۲ زخمی
    • ۱۰,۱۲۹ اسیر یا گمشده

    ۷۵۶,۲۸۵[۶]

    • ۱۳۸,۸۷۱ مرده[۷][۸]
    • ۱۴۳,۰۰۰ زخمی
    • ۴۷۴,۴۱۴ اسیر
    ~۲۵۰,۰۰۰ غیر نظامی مردند از جمله ۱۶۲,۰۰۰ آلمانی که در اثر همه گیری آبله که توسط اسرای فرانسوی شیوع یافت کشته شدند[۴]

    زمینهویرایش

    بیسمارک توانست استان‌های جدید زیادی را طی جنگ‌های مبتکرانهٔ کوتاه و دیپلماتیک به دست آورد. او با اتریش هم پیمان شد تا دانمارک را شکست دهد و ناحیهٔ شلزویگ-هولشتاین را تصرف کند. او جنگ اتریش و پروس را آغاز کرد و پیروز شد اما این کار فقط برای این بود که ایتالیا طرف آلمان را بگیرد.

    بی‌طرفی ناپلئون سوم در جنگ اتریش و پروس به این جهت بود که گمان می‌کرد، این جنگ طولانی خواهد شد و هر دو کشور را تضعیف می‌کند. از سوی دیگر، بیسمارک در جنگ با اتریش به سرعت دست اتریش را از سرزمین‌های آلمانی کوتاه کرد، ولی چون نمی‌خواست موجب نگرانی کنسرت اروپا شود، پیشنهاد امپراتوری اتریش در مورد وساطت ناپلئون سوم را پذیرفت. انعقاد پیمان صلح پراگ میان اتریش و پروس و پیروزی بیسمارک، سبب ایجاد موجی از نگرانی و مخالفت با ناپلئون سوم در بین مردم فرانسه شد، ولی ناپلئون سوم که در آن زمان بیمار بود علاقه‌ای به جنگ نداشت.

    در ۱۸۶۸ میلادی، شورشیان در اسپانیا ملکه ایزابلای دوم را از سلطنت فروگرفتند و خواستار پادشاهی لئوپولد آلمانی شدند. ناپلئون سوم که از اتحاد پروس و اسپانیا می‌ترسید از پادشاه پروس ویلهلم اول درخواست کرد که از پادشاهی لئوپولد حمایت نکند. ویلهلم نخست که در تعطیلات در امس بود، پیامی به بیسمارک فرستاد که به تلگراف امس مشهور است. بیسمارک با تحریف پیام ویلهلم اول، و بیان آن در جراید، کاری کرد که خودداری پادشاه پروس از پاسخ به ناپلئون سوم، به گونه‌ای در مطبوعات اروپا بازتاب یافت که برای فرانسه توهین‌آمیز تلقی شد. در نتیجه فرانسه در ژوئیه ۱۸۷۰ میلادی، روابط خود را با پروس قطع کرد و به پروس اعلان جنگ داد.

    تدارک جنگویرایش

    شهریارنشین‌های شمالی آلمان به سرعت نیروهای خود را در کنار پروس بسیج کردند. از آن‌جا که جنگ از سوی فرانسه آغاز شده بود، بیسمارک به آسانی توانست شهریارنشین‌های جنوبی آلمان را هم با خود همراه سازد.

    در صحنه بین‌الملل نیز بیسمارک توانست بی‌طرفی اتریش-مجارستان (که به حمایت پروس در برابر روسیه نیازمند بود)، ایتالیا (که از پشتیبانی ناپلئون سوم از کاتولیک‌ها در نبرد ۱۸۶۸ رم دلخور بود) و روسیه (که هنوز از آثار جنگ کریمه بهبود نیافته بود) تضمین کند. بریتانیا نیز به خاطر دخالت ناپلئون در مکزیک در سال‌های ۱۸۶۲ تا ۱۸۶۸، ادعای او در مورد بلژیک و پرستیژی که پس از جنگ کریمه به عنوان ناجی ملت‌های ضعیف بالکان به دست آورده بود با گوشمالی فرانسه مخالفتی نداشت.

    به این ترتیب در حالی‌که فرانسه در انزوای کامل سیاسی قرار داشت جنگ میان دو کشور در اوت ۱۸۷۰ رخ داد. نیروهای پروس از نظر تعداد، تجهیزات و فرماندهی به مراتب سرآمدتر از نیروهای فرانسوی بودند، به‌طوری‌که در کمتر از یک ماه آثار شکست در ارتش فرانسه پدیدار شد.

    در اول سپتامبر ۱۸۷۰، ناپلئون سوم که در منطقه سدان در شمال فرانسه محاصره شده بود بدون قید و شرط، تسلیم و خواستار آتش‌بس شد. با رسیدن خبر اسارت ناپلئون سوم به پاریس، مردم این شهر شورش کردند و با برانداختن امپراتوری دوم فرانسه، جمهوری سوم فرانسه را تشکیل دادند.

    پیامدهای جنگویرایش

    وحدت آلمانویرایش

    ارتش پروس و متحدان پیشروی خود را تا پاریس ادامه دادند و کاخ ورسای را به مقر فرماندهی ارتش تبدیل کردند. در روز ۱۸ ژانویه ۱۸۷۱ شهریاران آلمانی که در تالار آینه در کاخ ورسای جمع شده بودند، تاج خود را تقدیم ویلهلم اول کردند و امپراتوری آلمان که به آلمانی دوشس رایش گفته می‌شود اعلام موجودیت کرد.

    صلح فرانکفورتویرایش

    پیش‌نویس قرارداد صلحی که در ۲۷ فوریه ۱۸۷۱ آماده شده بود در ۱۰ مه ۱۸۷۱ به امضای نهایی رسید و طبق آن مقرر شد:

    1. جمهوری فرانسه تشکیل امپراتوری آلمان را به رسمیت بشناسد.
    2. دو ایالت آلزاس و لرن به امپراتوری آلمان ملحق شوند.
    3. جمهوری فرانسه مبلغ پنج میلیارد فرانک به عنوان غرامت جنگی در پنج سال به آلمان بپردازد.
    4. ارتش آلمان به عنوان تضمین پرداخت غرامت در بخش‌هایی از شرق فرانسه نگه داشته‌شود.

      منابعویرایش

      1. Clodfelter 2017, p. 184, 33,101 officers and 1,113,254 men were deployed into France. A further 348,057 officers and men were mobilized and stayed in Germany..
      2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ ۲٫۴ ۲٫۵ Clodfelter 2017, p. 184.
      3. ۳٫۰ ۳٫۱ Howard 1991, p. 39.
      4. ۴٫۰ ۴٫۱ Clodfelter 2017, p. 187.
      5. Clodfelter 2017, p. 187, of which ۱۷,۵۸۵ مرگ در نبرد, 10,721 مرگ بر اثر جراحات, ۱۲,۱۴۷ مرگ بر اثر بیماری, ۲۹۰مرگ بر اثر تصادف, ۲۹ اقدام به خودکشی و ۴,۰۰۹ گمشده که مرده قلمداد شدند.
      6. Nolte 1884, pp. 526–527.
      7. Nolte 1884, p. 527.
      8. Clodfelter 2017, p. 187, of which ۴۱,۰۰۰ مرگ در میدان نبرد, ۳۶,۰۰۰ مرگ بر اثر جراحات و ۴۵,۰۰۰ مرگ بر اثر بیماری.
      • ویکی‌پدیای انگلیسی