حر بن یزید ریاحی

از فرماندهان نظامی حکومت بنی امیه که در واقعه عاشورا به سپاه حسین بن علی پیوست

حر بن یزید ریاحی از همراهان حسین بن علی در واقعه کربلا بود.

حر از خاندان معروف بنی تمیم عراق و از رؤسای قبایل کوفیان بود. به‌درخواست ابن زیاد، برای مبارزه با حسین فراخوانده شد. او به سرکردگی هزار سوار برگزیده گشت. گفته‌اند وقتی از دارالاماره کوفه، با مأموریت بستن راه بر حسین بیرون آمد، ندایی شنید که: «ای حر! مژده باد تو را بهشت …» ولی کسی را ندید و با خود گفت: "جنگ با حسین و بهشت؟!"[۱]

ماجرای پیوستنویرایش

جریان پیوستن حر به حسین را مورخین اینگونه روایت کرده‌اند که؛ وقتی حسین به دو منزلی کوفه رسید با حر بن یزید و هزار سوار او برخورد کرد سخنان بسیاری بین امام و حر رد و بدل شد و آخرالامر حسین فرمود: «حال که بر خلاف نوشته‌هایتان (دعوت‌نامه‌هایتان) نظر دارید، من از آن جا (مدینه) که آمده‌ام بدانجا بازمی‌گردم».

ولی حر مانع شد و گفت: «ای فرزند رسول الله، اکنون که از آمدن به کوفه (نزد عبیدالله) خودداری می‌کنید، پس راهی را در پیش بگیرید که نه به کوفه برود و نه به مدینه». در این رابطه حجت‌الاسلام والمسلمین عبدالله نظرزاده عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و اندیشه سیاسی می‌گوید: در این لحظه حسین به حر گفت مادرت به عزایت بنشیند و حر به دلیل محبتی که نسبت به پیامبر و زهرا داشت سکوت کرد و همین امر باعث نجات او شد.[۲]

در کربلاویرایش

در نهایت کاروان حسین را همراهی کرد تا به کربلا رسیدند و حسین در آنجا فرود آمد. حر وقتی فهمید کار جنگ با حسین بن علی جدی است، صبح عاشورا به بهانه آب دادن اسب خویش، از اردوگاه عمر سعد جدا شد و به کاروان حسین پیوست. توبه کنان کنار خیمه‌های حسین آمد و اظهار پشیمانی کرد، سپس اذن میدان طلبید. ظاهراً حر با اذن امام حسین اولین فردی است که به میدان رفت و در خطابهای مؤثر، سپاه کوفه را به خاطر جنگیدن با حسین بن علی توبیخ کرد. چیزی نمانده بود که سخنان او، گروهی از سربازان عمر سعد را تحت تأثیر قرار داده از جنگ با حسین منصرف سازد، که سپاه عمر سعد، او را هدف تیرها قرار داد. نزد حسین بازگشت و پس از لحظاتی دوباره به میدان رفت و با رجزخوانی، به مبارزه پرداخت و کشته شد. رجز او چنین بود:

انی انا الحر و ماوی الضیفاضرب فی اعناقکم بالسیف
عن خیر من حل بارض الخیفاضربکم و لا اری من حیف

همانا من حر هستم که میزبان میهمانانم، شمشیرم را بر شما فرود می‌آورم و حمایت از بهترین کسی که ساکن بلاد خیف شده می‌نمایم و می‌زنم شما را و باکی از شما ندارم. در زمان شاه عباس صفوی مرقد حر ساخته شد.

منابعویرایش

  • ابصار العین، ص ۱۱۵ و ۱۱۶