حزب دموکرات کردستان (حدک)

حزب سیاسی
(تغییرمسیر از حزب دموکرات کردستان)

حزب دموکرات کردستان (مخفف: حدک، HDK) یک حزب کردهای ایران و اپوزیسیون نظام جمهوری اسلامی ایران است و علیه این حکومت فعالیت می‌کند. دبیرکل کنونی آن خالد عزیزی است.[۵] تشدید اختلافات درونی اعضای حزب دموکرات کردستان ایران بر سر انتخاب رهبر آیندهٔ آن حزب در سیزدهمین کنگرهٔ این حزب در سال ۲۰۰۶ باعث تشکیل دو حزب مجزا شد و حزب دموکرات کردستان (HDK)، از حزب دموکرات کردستان ایران، انشعاب پیدا کرد.[۶] حزب دموکرات کردستان (حدک) یکی از سه حزب ایرانی دارای عضویت در انترناسیونال سوسیالیست است.[۷]

حزب دموکرات کردستان

Hizba Dêmokrata Kurdistanê
کوته‌نوشتحدک
دبیرکلخالد عزیزی
بنیان‌گذاریدسامبر ۲۰۰۶؛ ۱۵ سال پیش (۲۰۰۶-۱۲)[۱]
انشعاب ازاز حزب دموکرات کردستان ایران
ستادکوی‌سنجق، کردستان عراق[۲]
شاخه مسلحمحافظان شرق کردستان[۳]
مرام سیاسیملی‌گرایی کردی
سکولاریسم
سوسیال دموکراسی
وابستگی ملیشورای دموکراسی‌خواهان ایران
همبستگی برای آزادی و برابری در ایران[۴]
تلویزیونکرد کانال
وبگاه

احزاب کُردی با شعار و اهداف ناسیونالیستی و تحت شرایط داخل و خارج ایران به دنبال خودمختاری بودند که به شکست منجر شد. آن‌ها با تلاش برای حذف هویت ایرانی کُردها، به قوم گرایی کُردی دامن می‌زنند که بخش بزرگی از کُردهای ایران از این موضوع استقبال نکردند.[۸][۹][۱۰]

انشعاب از حزب دموکرات کردستان ایرانویرایش

عبدالله حسن‌زاده[۱۱] دبیرکل قبلی حزب دموکرات کردستان ایران همراه با چندین تن از اعضای با سابقه و رهبری حزب در تاریخ ۱۶ دسامبر ۲۰۰۶ اعلام کردند که «در اعتراض به عملکرد جناح تمامیت‌خواه به رهبری مصطفی هجری، راه خود را از راه اکثریت کمیته مرکزی منتخب کنگره سیزدهم حزب جدا و از این تاریخ به بعد با نام حزب دموکرات کردستان که نام سابق حزب نیز هست فعالیت خواهند کرد». عبدالله حسن‌زاده،[۱۱] روز پنج شنبه ۷ دسامبر ۲۰۰۶ به خبرگزاری فرانسه گفته‌است که انشعاب او و هم‌حزبی‌هایش صلح‌آمیز و بدون هرگونه درگیری انجام شده‌است. عبدالله حسن‌زاده که در کردستان عراق به سر می‌برد می‌گوید: «در دو سال گذشته بحث اصلی در درون حزب، پیرامون اصلاح ساختار رهبری جمعی حزب بود و به دلیل عدم رسیدگی به خواسته‌هایمان، به این نتیجه رسیدیم که این تصمیم را بگیریم».

فعالیت نظامیویرایش

در ۲۰ سپتامبر ۲۰۱۴ گروهی تحت عنوان محافظان شرق کردستان با انتشار بیانیه‌ای مسئولیت چند عملیات مسلحانه را در سردشت و مریوان بر عهده گرفت و از حزب دمکرات کردستان به عنوان پشتیبان خود نام برد.[۳]

حمله‌های سپاه پاسداران به مواضعویرایش

۱۷ شهریور ۱۳۹۷ویرایش

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، در ۱۷ شهریور سال ۱۳۹۷ حمله‌ای موشکی به دفتر حزب دمکرات کردستان انجام داد. در این حمله ۱۴ عضو حزب دمکرات کردستان کشته که در میان آن‌ها ۶ نفر عضو کمیته رهبری بودند، همچنین بیش از ۴۰ نفر نیز از اعضای این حزب زخمی شدند.

۱۸ تیر ۱۳۹۸ویرایش

طی سه درگیری نظامی در مناطق غربی ایران بین نیروهای سپاه پاسداران و کردها، در جریان درگیری در حاشیه شهر پیرانشهر در تاریخ ۱۸ تیر ۱۳۹۸، در اثر شلیک اعضای «حزب کردستان» به یک خودروی سپاه در حوالی ترمینال روستایی شهرستان پیرانشهر، سه پاسدار کشته شدند. همچنین به گزارش قرارگاه «حمزه» وابسته به نیروی زمینی سپاه پاسداران در روز ۱۱ تیرماه، در جریان تعقیب و درگیری با یک «تیم تروریستی»، دو نفر از نیروهای بومی این قرارگاه و دو نفر از گروه تحت تعقیب، کشته شده‌اند.[۱۲]

شهریور ۱۴۰۰ویرایش

سازمان حقوق بشری هه‌نگاو روز جمعه ۱۹ شهریور ۱۴۰۰ خبر داد که توپخانه‌های سپاه پاسداران، مستقر در شهرهای اشنویه و پیرانشهر، از ساعت ۱۱ صبح جمعه و برای دومین روز متوالی اقدام به گلوله‌باران سنگین ارتفاعات مرزی اقلیم کردستان عراق کرده‌اند.[۱] سپاه پاسداران از بامداد روز ۲۰ شهریور در ادامه حملات خود ارتفاعات «سیدکان» و «بربزین» را مورد هدف قرار داد.[۲]

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. Reese Erlich, Robert Scheer (2016). Iran Agenda: The Real Story of U.S. Policy and the Middle East Crisis. Routledge. p. 133. ISBN 978-1-317-25737-0.
  2. United Kingdom: Home Office, Country Information and Guidance - Iran: Kurds and Kurdish political groups, July 2016, Version 2.0, available at: http://www.refworld.org/docid/578f67c34.html [accessed 18 March 2017]
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ پایگاه اینترنتی وشه: «محافظان شرق کردستان» هویت خود را آشکار کرد، نوشته‌شده در ۲۰ سپتامبر ۲۰۱۴؛ بازدید در ۸ فوریهٔ ۲۰۱۹.
  4. دویچه‌وله: اعلام موجودیت ائتلاف «همبستگی برای آزادی و برابری در ایران»، نوشته‌شده در ۴ اسفند ١٣۹۷؛ بازدید در ۵ شهریور ۱۳۹۹.
  5. وبسایت کردانه (١٢ نوامبر ٢٠١٩). «کنگره هفدهم حزب دمکرات کردستان، کاک خالد عزیزی را به سمت دبیرکلی حزب برگزید». www.kurdane.com. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۴ نوامبر ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۲۳ نوامبر ۲۰۱۹.
  6. Rodi Hevian (Summer 2013). "THE MAIN KURDISH POLITICAL PARTIES IN IRAN, IRAQ, SYRIA, AND TURKEY: A RESEARCH GUIDE". Middle East Review of International Affairs. Herzliya, Israel: Rubin Center for Research in International Affairs. 17 (2).
  7. انترناسیونال سوسیالیست: احزاب عضو در انترناسیونال سوسیالیست؛ بازدید در ۸ فوریهٔ ۲۰۱۹.
  8. «قومیت گرایی در کردستان». پرتال جامع علوم انسانی. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۷-۰۶.
  9. کرده, غفور شیخی سلیمان (1394-12-27). "بررسی گرایش‌های قومی ملیتی کردی و اذری" (به Farsi). اولین کنفرانس بین‌المللی مدیریت، اقتصاد، حسابداری و علوم تربیتی. {{cite journal}}: Cite journal requires |journal= (help); Check date values in: |date= (help)نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (link)
  10. «عوامل اجتماعی مرتبط با قوم گرایی فرهنگی در میان کردهای ایران». پرتال جامع علوم انسانی. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۷-۰۶.
  11. ۱۱٫۰ ۱۱٫۱ «نسخه آرشیو شده» (PDF). بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۲۱ ژانویه ۲۰۰۷. دریافت‌شده در ۴ سپتامبر ۲۰۱۰.
  12. "سه نیروی سپاه پاسداران در پیرانشهر کشته شدند". رادیو فردا.
  • عبدالله حسن‌زاده: ۵۰ سال در راه مبارزه. ۱۳۸۴

پیوند به بیرونویرایش