باز کردن منو اصلی

میرزا حسنعلی مروارید (زادهٔ ۱۲۹۰، مشهد - درگذشتهٔ ۱۳۸۳) از فقهاء و علماء معاصر شیعه بود. او به «آیت‌الله مروارید» شناخته می‌شود.

میرزا حسنعلی مروارید
میرزا حسنعلی مروارید
زادروز۱۲۹۰ شمسی
مشهد، ایران
درگذشت۱۴ مهر ۱۳۸۳ شمسی
محل زندگیمشهد، ایران
تبار ایرانی
شناخته‌شده برایعالم مسلمان،
تأثیرگذارانمیرزا مهدی اصفهانی
دیناسلام
مذهبشیعه
آثارتنبیهات حول المبدا و المعاد

او از شاگردان مهم میرزا مهدی اصفهانی، مؤسس مکتب تفکیک که مکتبی ضد فلسفی در مشهد محسوب می گردد، می باشد.[۱]

زندگی‌نامهویرایش

میرزا حسنعلی مروارید در دو ساعت به غروب روز دوشنبه 8 شوال سال 1329 هجری قمری، مصادف با 9 مهر ماه سال۱۲۹۰ هجری شمسی، در خانواده‌ای اهل علم و سرشناس در مشهد به دنیا آمد. از آنجا که پدرش شیخ محمدرضا مروارید که او هم از اهل علم بود، عهد اخوّت و رابطه‌ای نزدیک با شیخ حسنعلی نخودکی اصفهانی داشت و همچنین به‌خاطر اینکه نام جد مادری‌اش میرزا حسنعلی تهرانی بود، پدرش نام «حسنعلی» را بر او نهاد. وی پس از از دست‌ دادن پدر در نه سالگی، تحت تربیت حسنعلی نخودکی اصفهانی بود.

خاندانویرایش

پدر وی شیخ محمدرضا مروارید از علمای مشهد بود و رابطه‌ای نزدیک با حسنعلی نخودکی اصفهانی داشت.

شهرت «مروارید» در این خاندان با یکی از مشهورترین رجال ادب و هنر در عهد تیموری یعنی شهاب الدین عبدالله مروارید، متخلص به بیانی آغاز می‌شود.[۲]

گفته شده که پدر شهاب الدین، شمس الدین محمد که از وزرای دربار زمان خود بود، از طرف امرای تیموری به ماموریتی به بحرینرفت.» در راه بازگشت چند دانه مروارید پربها با خود آورد و به این سبب به «مروارید» مشهور شد و این نام درخاندانش ماند.

عموی وی علی‌اکبر مروارید نیز از علما و شاگردان آخوند محمدکاظم خراسانی بوده‌است. جد مادری وی میرزا حسنعلی تهرانی (از شاگردان میرزای شیرازی) بود.

زندگی‌نامهٔ علمی و اجتماعیویرایش

فعالیت‌های علمیویرایش

او از شاگردان میرزا مهدی غروی اصفهانی مؤسس مکتب تفکیک بود و مباحثات علمی خود را با میرزا جواد آقا تهرانی انجام می‌داد.[۳]

وی پس از درگذشت استاد خویش، در حوزهٔ علمیه به تدریس خارج فقه و معارف دینی پرداخت و قریب چهل سال، به تدریس اشتغال داشت.حسنعلی مروارید تبحری در تفسیر روایات و فقه‌الحدیث داشت.

بیشترین شهرت علمی وی در تبیین و توضیح معارف کلامی، اعتقادی و ضوابط دین‌شناسی در مکتب اهل‌بیت به سبک استاد خویش است. کتاب تنبیهات حول المبدا و المعاد، خلاصه‌ای از درس‌های معارف اوست که در دوره‌های متعدد به تدریس آن‌ها پرداخته بود و بنا به خواهش تنی چند از شاگردان، آن را به‌صورت کتابی مستقل به رشتهٔ تحریر درآورد. این کتاب با چاپ و ترجمه‌های متعدد، با استقبال دانش‌پژوهان و دانشمندان مواجه شده‌است.[۴]

استادان معروفویرایش

فعالیت‌های اجتماعیویرایش

 
مدرسهٔ علمیهٔ سعادت

حسنعلی مروارید مدرسهٔ علمیهٔ بعثت را در سال ۱۳۵۰ و مدرسهٔ علمیهٔ سعادت را در سال ۱۳۵۵ تأسیس و وقف کرد[۵] و به تربیت و تعلیم طلاب علوم دینی پرداخت.

نماز جماعت وی به‌ترتیب در مدرسه میرزا جعفر، مسجد ملاهاشم و مسجد ملاحیدر برگزار می‌شد. این جماعت، به‌ویژه در نماز صبح، از دیرباز مورد استقبال مجاوران و زائران و محل اجتماع روحانیان و عالمان بوده‌است.[۴]

او که در اواخر عمر، بینایی اش بسیار ضعیف گشته و توانایی جسمی اش کم گشته بود، اما همچنان مقید بود که همه روزه با کمک آشنایان و بستگان به حرم مطهر حضرت رضا و برای نماز جماعت در مسجد حاضر گردد.

رسیدگی او به فقیران و نیازمندان و برگزاری روضه های هفتگی اش، زبان زد عام و خاص بود و روی همین جهت بین مردم محبوبیت خاصی پیدا کرده بود.

خانواده و منتسبانویرایش

فرزندانویرایش

حسنعلی مروارید هفت پسر و سه دختر دارد:

  • مرتضی مروارید (محقق و مفسر قرآن)
  • مهدی مروارید (استاد خارج فقه و اصول، نمایندهٔ سید علی سیستانی در مشهد و عضو شورای مدیریت حوزهٔ علمیهٔ خراسان)
  • محمد مروارید (استاد خارج فقه و اصول در مشهد)
  • علی مروارید (مدیر مدرسهٔ علمیهٔ سعادت)
  • جواد مروارید (استاد و محقق در معارف و فقه در مشهد)
  • محسن مروارید (استاد خارج فقه و اصول در قم)
  • محمدصادق مروارید (از مدیران حوزهٔ صنعت و بازرگانی، فارغ‌التحصیل حوزه)

دامادها به ترتیب سنویرایش

درگذشتویرایش

وی در ۱۴ مهر ۱۳۸۳ برابر با سه‌شنبه ۱۹ شعبان ۱۴۲۵، بعد از 93 سال زندگی با برکت درگذشت و در رواق دارالسرور حرم امام رضا به خاک سپرده شد.

بسیاری از علمای شیعه درگذشت وی را با ارسال پیام‌هایی تسلیت گفتند.

جستارهای وابستهویرایش

منابعویرایش

  1. «حسن‌علی مروارید - دانشنامه‌ی اسلامی». wiki.ahlolbait.com. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۷-۲۳.
  2. http://www.mehrnews.com/news/3012506/کتاب-اسناد-و-موقوفات-حوزه-علمیه-مشهد-رونمایی-شد
  3. مروارید علم و عمل؛ نگاهی به زندگینامه آیت‌الله میرزا حسنعلی مروارید تبیان
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ ویکی فقه حسنعلی مروارید
  5. http://m-saadat.ir/aboutus.php?bid=2

پیوند به بیرونویرایش