باز کردن منو اصلی

حسین پاینده

مترجم و نویسنده ایرانی

حسین پاینده (متولد ۲۸ شهریور ۱۳۴۱، تهران) نویسنده، منتقد ادبی، منتقد فیلم و استاد نظریه و نقد ادبی دانشگاه علامه طباطبائی و مسئول پروژهٔ «مجموعهٔ نظریه و نقد ادبی» است که به کوشش نشر روزگار، انتشارات نیلوفر، انتشارات نگاه امروز و انتشارات حکایت قلم نوین منتشر شده‌است. از وی در کتاب باغ در باغ هوشنگ گلشیری در ضمن منتقدانی یاد شده‌است که به پیشبرد نقد ادبی در ایران یاری رسانده‌اند.

حسین پاینده
Dr Hossein Payande.jpg
زادروز۲۸ شهریور ۱۳۴۱
تهران، ایران
ملیتایرانی
پیشهاستاد نظریه و نقد ادبی دانشگاه علامه طباطبائی

سرگذشتویرایش

حسین پاینده در تهران متولد شد و دورهٔ دبیرستان را در انگلستان گذراند و یک سال پس از انقلاب به کشور بازگشت. در سال ۱۳۶۸ از دانشگاه علامه طباطبائی لیسانس ادبیات انگلیسی گرفت و در سال ۱۳۷۰ موفق به اخذ فوق‌لیسانس ادبیات انگلیسی از دانشگاه تهران شد. او از همان سال به عنوان عضو هیئت علمی به استخدام دانشگاه علامه طباطبائی درآمد و متعاقباً در سال ۱۳۷۵ برای ادامهٔ تحصیل به انگلستان رفت. وی در سال ۱۳۸۰ پس از اخذ دکتری نظریه و نقد ادبی از دانشگاه ساسکس به ایران بازگشت و در حال حاضر با مرتبهٔ استاد در دانشگاه علامه طباطبائی به تدریس اشتغال دارد.

از پاینده تاکنون بیش از ۱۳۰ مقاله در نشریات مختلف به چاپ رسیده‌است. همچنین از وی ۲۹ عنوان کتاب منتشر شده که از این تعداد ۱۲ کتاب را تألیف، ۹ کتاب را ترجمه و ۸ کتاب را ویرایش کرده‌است. «مجموعهٔ نظریه و نقد ادبی» تحت سرپرستی او تاکنون در هشت مجلد و توسط چهار ناشر منتشر شده‌است. کتاب تألیفی پاینده با عنوان گشودن رمان توسط انتشارات مروارید منتشر شده‌است که جایزهٔ ادبی جلال آل‌احمد در بخش نقد ادبی را به خود اختصاص داد. از میان سایر کتاب‌های ایشان می‌توان به کتاب داستان کوتاه در ایران (در سه جلد)، نقد ادبی و دموکراسی و نقد ادبی و مطالعات فرهنگی اشاره کرد. از جمله کتاب‌هایی که پاینده ترجمه کرده عبارت‌اند از مطالعات فرهنگی دربارهٔ فرهنگ عامّه (برندهٔ جایزهٔ کتاب فصل) که توسط نشر آگه انتشار یافته و نظریه‌های رمان است که توسط انتشارات نیلوفر منتشر شده‌است. جدیدترین کتابی که پاینده ترجمه کرده، با عنوان اصول و مبانی تحلیل متون ادبی در فروردین ۱۳۹۶ توسط انتشارات مروارید منتشر شده‌است. پاینده تاکنون ۱۲ بار برای آثارش جایزه یا تقدیرنامه دریافت کرده‌است (۱۱ بار در داخل کشور و ۱ بار در خارج از کشور).

سیمین دانشور یکی از داستان‌های خود را با عنوان «اسطقس» که در آخرین مجموعه داستانش به نام انتخاب منتشر شده به پاینده هدیه کرده و دربارهٔ او نوشته‌است: «تقدیم به استاد گرانمایه آقای دکتر حسین پاینده منتقد کم‌نظیر، با سپاس از امیدهایی که به من دادند.» مقالهٔ حسین پاینده با عنوان «سیمین دانشور، شهرزادی پسامدرن» که یک سال پس از اتمام تحصیل وی و بازگشتش به کشور نخستین بار در اردیبهشت ۱۳۸۱ به صورت سخنرانی در دانشکدهٔ ادبیات دانشگاه علامه طباطبائی ایراد شد، متعاقباً در نشریهٔ کتاب ماه ادبیات و فلسفه، شمارهٔ ۶۳، دی ۱۳۸۱ منتشر شد؛ این مقاله همچنین در نشریهٔ دانشکدهٔ ادبیات دانشگاه علامه به نام زبان و ادب، شمارهٔ ۱۵، بهار و تابستان ۱۳۸۱ و در مجموعه نقدهایی بر آثار سیمین دانشور در کتاب بر ساحل جزیرهٔ سرگردانی، به کوشش علی دهباشی، تهران: انتشارات سخن، ۱۳۸۳، نیز در کتاب پاینده با عنوان گفتمان نقد بازنشر شده‌است. حسین پاینده همچنین شخصیتی در یک رمان معاصر ایرانی به نام حریم (تهران: انتشارات نیستان، ۱۳۹۶) نوشتهٔ صادق کرمیار است.

در روز جهانی روانشناسی (مصادف با ۲۲ فروردین ۹۷) سازمان بهزیستی کشور مراسمی به همین مناسبت در تالار ایوان شمس تهران برگزار کرد که در آن از دکتر پاینده به دلیل فعالیت‌های میان‌رشته‌ای و آثار پژوهشی در حوزهٔ نقد روان‌پژوهانه تقدیر به عمل آمد و تندیسی به وی اعطا شد.

تازه‌ترین اثر تألیفی حسین پاینده، کتابی دوجلدی است با عنوان نظریه و نقد ادبی: درسنامه‌ای میان‌رشته‌ای که انتشارات «سمت» آن را در آذر ۱۳۹۷ منتشر کرده است. این کتاب به معرفی پرکاربردترین نظریه‌ها و رویکردهای نقادانه در حوزهٔ مطالعات ادبی و علوم انسانی می‌پردازد. از جملهٔ این رویکردها عبارت‌اند از فرمالیسم، روانکاوی، نقد لاکانی، مطالعات زنان، ساختارگرایی، روایت‌شناسی، نشانه‌شناسی، نقد اسطوره‌ای ـ کهن‌الگویی، مطالعات فرهنگی، پسامدرنیسم، نظریهٔ دریافت و واکنش خواننده. به دلیل تألیف این کتاب، جایزهٔ «انجمن منتقدان، پژوهشگران و نویسندگان خانهٔ تئاتر ایران» برای «پژوهشگر برگزیدهٔ سال»‌ به حسین پاینده تعلق گرفت و در هجدهمین جشن سالیانهٔ این انجمن طی مراسمی در بنیاد سینمایی فارابی در امرداد ۱۳۹۸ به وی اعطا شد.

کتاب‌شناسیویرایش

نگارشویرایش

  • نظریه و نقد ادبی: درسنامه‌ای میان‌رشته‌ای، جلد اول. تهران: انتشارات سمت، ۱۳۹۷.
  • نظریه و نقد ادبی: درسنامه‌ای میان‌رشته‌ای، جلد دوم. تهران: انتشارات سمت، ۱۳۹۷.
  • گشودن رمان: رمان ایران در پرتو نظریه و نقد ادبی. تهران: انتشارات مروارید، چاپ سوم ۱۳۹۴.
  • داستان کوتاه در ایران، جلد اول: داستانهای رئالیستی و ناتورالیستی. تهران: انتشارات نیلوفر، چاپ سوم ۱۳۹۵.
  • داستان کوتاه در ایران، جلد دوم: داستانهای مدرن. تهران: انتشارات نیلوفر، چاپ سوم ۱۳۹۵.
  • داستان کوتاه در ایران، جلد سوم: داستانهای پسامدرن. تهران: انتشارات نیلوفر، چاپ سوم ۱۳۹۶.
  • رمان پسامدرن و فیلم: نگاهی به ساختار و مضامین فیلم میکس. تهران: انتشارات هرمس، ۱۳۸۶.
  • نقد ادبی و دموکراسی: جستارهایی در نظریه و نقد ادبی جدید. تهران: انتشارات نیلوفر، چاپ سوم ۱۳۹۴.
  • نقد ادبی و مطالعات فرهنگی: قرائتی نقادانه از آگهی‌های تجاری در تلویزیون ایران. ویراست دوم، تهران: نشر شهر، ۱۳۹۵.
  • گفتمان نقد: مقالاتی در نقد ادبی، ویراست دوم. تهران: انتشارات نیلوفر، چاپ سوم ۱۳۹۴.
  • درآمدی بر ادبیات ۱، ویراست دوم. تهران: انتشارات دانشگاه علامه طباطبائی، چاپ دوم ۱۳۹۴.
  • درآمدی بر ادبیات ۲. تهران: انتشارات دانشگاه پیام نور، چاپ سیزدهم ۱۳۹۳.

ترجمهویرایش

ویرایشویرایش

  • نظریه‌های نقد ادبی معاصر/ لُیس تایسن، ترجمهٔ مازیار حسین‌زاده و فاطمه حسینی. تهران: انتشارات نگاه امروز و انتشارت حکایت قلم نوین، چاپ سوم ۱۳۹۴.
  • درآمدی بر نظریه‌ها و روش‌های نقد ادبی/ چارلز برسلر، ترجمهٔ مصطفی عابدینی‌فرد. تهران: انتشارات نیلوفر، چاپ چهارم ۱۳۹۶.
  • درسنامهٔ نظریه و نقد ادبی/ کیت گرین و جیل لبیهان، ترجمهٔ گروه مترجمان. تهران: نشر روزنگار، ۱۳۸۳.
  • قرائتی نقادانه از رمان چهرهٔ مرد هنرمند در جوانی/ دیوید سید، ترجمهٔ منوچهر بدیعی. تهران: نشر روزنگار، ۱۳۸۲.
  • پیش‌درآمدی بر مطالعهٔ نظریهٔ ادبی/ راجر وبستر، ترجمهٔ الهه دهنوی. تهران: نشر روزنگار، ۱۳۸۲.
  • افسانه‌های ازوپ/ ترجمهٔ مژگان برومند. تهران: نشر روزنگار، ۱۳۸۱.
  • زبان خارجی تخصصی ۳ برای دانشجویان ادبیات فارسی/ تألیف رضا نیلی‌پور و منوچهر جعفری‌گهر. تهران: انتشارات دانشگاه پیام نور، ۱۳۷۴.
  • کتاب مجموعه مقالات نخستین سمینار بررسی مسائل رمان در ایران/ تهران: دفتر مطالعات ادبیات داستانی، ۱۳۷۴.

جایزه‌هاویرایش

  • جایزهٔ سومین جشنوارهٔ مطبوعات در ترجمه (۱۳۷۴)
  • جایزهٔ بهترین مقالهٔ دانشجویان خارجی دانشگاه Sussex انگلستان (۱۳۷۶)
  • جایزهٔ پژوهشگر نمونهٔ دانشکدهٔ ادبیات دانشگاه علامه طباطبائی (۱۳۸۲)
  • جایزهٔ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برای مقالهٔ تشویقی در حوزهٔ مطالعات فرهنگی (۱۳۸۳)
  • جایزهٔ کتاب فصل جمهوری اسلامی ایران (تابستان ۱۳۸۶)
  • جایزهٔ پژوهشگر نمونهٔ دانشکدهٔ ادبیات دانشگاه علامه طباطبائی (۱۳۸۶)
  • جایزهٔ مؤلف برتر دانشکدهٔ ادبیات دانشگاه علامه طباطبائی (۱۳۹۱)
  • جایزهٔ ادبی جلال آل‌احمد در بخش نقد ادبی (۱۳۹۳)
  • جایزهٔ پژوهشگر برتر دانشکدهٔ ادبیات دانشگاه علامه طباطبائی (۱۳۹۳)
  • تقدیر و اعطای تندیس از سوی مرکز خدمات روان‌شناسی سیاووشان برای اثر برگزیدهٔ میان‌رشته‌ای روانکاوی و فرهنگ (۱۳۹۴)
  • تقدیر و اعطای تندیس از سوی سازمان بهزیستی در روز جهانی روان‌شناسی به دلیل فعالیت‌های پژوهشی و آثار میان‌رشته‌ای در حوزهٔ روان‌شناسی و نقد ادبی (۱۳۹۷)
  • جایزهٔ پژوهشگر برگزیده‌ی سال از سوی انجمن منتقدان، پژوهشگران و نویسندگان خانهٔ تئاتر ایران (۱۳۹۸)

منابعویرایش

پیوند به بیرونویرایش