باز کردن منو اصلی

حمله نظامی ترکیه به شمال سوریه (۲۰۱۹)

حمله نظامی ترکیه به شمال سوریه (به انگلیسی: Turkish offensive into north-eastern Syria) با نام رمز عملیات چشمه صلح (ترکی استانبولی: Barış Pınarı Harekâtı، عربی: عملية نبع السلام‎) اشاره به حمله نظامی ترکیه و ارتش آزاد سوریه به منطقه کردستان سوریه، موسوم به روژاوا دارد که در در روز ۹ اکتبر ۲۰۱۹ آغاز گردید.[۳۷]

عملیات چشمه صلح
بخشی از جنگ در کردستان سوریه، دخالت ترکیه در جنگ داخلی سوریه، و نبرد ترکیه و کردها (۲۰۱۵–تاکنون)
نقشه روزانه حمله ترکیه به شمال شرقی سوریه

     کنترل توسط مخالفان سوریه تحت حمایت ترکیه     تحت کنترل نیروهای دموکراتیک سوریه     تحت کنترل ارتش سوریه     کنترل مشترک توسط ارتش سوریه و نیروهای دموکراتیک سوریه
تاریخ۹ اکتبر ۲۰۱۹ – تاکنون
(۱ ماه، ۳ هفته و ۶ روز)
مکانشمال حلب، حسکه، و رقه، سوریه
وضعیت

درجریان نیروهای مسلح ترکیه و متحدین آنها ۶۸ شهر و روستا از جمله تل ابیض، سلوک و مبروکه المناجیر راس العین را تصرف کرده و بزرگراه M4 را قطع کردند.[۹]

  • راس العین محاصره و در آن درگیری رخ می‌دهد، نیروهای مسلح ترکیه و آرتش ملی سوریه نیمی از راس العین را تصرف کردند.[۹][۱۰]
  • توافق بین ارتش سوریه و نیروهای دموکراتیک سوریه برای مقابله با حمله به رهبری ترکیه.[۱۱]
  • ارتش سوریه وارد منبج، الثوره، رقه، عین عیسی، تل تمر و کوبانی می‌شود[۱۲][۱۳][۱۴][۱۵][۱۶]
  • شروع خروج کامل نیروهای آمریکایی از شمال سوریه[۱۷]
  • آتش‌بس ۵ روزه که در ۱۷ اکتبر ۲۰۱۹ توسط آمریکا و ترکیه اعلام شد، تا حدودی توسط نیروهای دموکراتیک سوریه رد شد[۱۸]
طرفین درگیر
 ترکیه
ارتش آزاد سوریه (TFSA)[۱][۲]

کردستان سوریه

 سوریه[b][۶][۷]
پشتیبانی توسط:
 روسیه[b][۸]
فرماندهان و رهبران
حلوصی آکار
(وزیر دفاع)
یاشار گولر
(فرمانده کل)[۱۹]
سپهبد. سینان ییلا
(فرمانده دوم)
سلیم ادریس
(وزیر دفاع)
صیف ابوبکر
(فرمانده لشکر حمزه)[۲۰]
مظلوم کوبانی
(فرمانده کل قوا)
ریاض خمیس الخلف
(فرمانده شورای جنگی تل ابیض)
قوا

ترکیه نامعلوم[۲۱]

۱۴٬۰۰۰[۲۲]
۴۰٬۰۰۰–۶۰٬۰۰۰[۲۳][۲۴]
سوریهنامعلوم
تلفات

به گفته دیدبان حقوق بشر سوریه :[۲۵]
۱۹۶ کشته
۹ کشته


به گفته ترکیه:[۲۶]
۷۴ کشته
۴ کشته[a]

به گفته دیدبان حقوق بشر سوریه:
۲۳۹ کشته[۲۵]
۵ کشته[۲۷]


به گفته نیروهای دموکراتیک سوریه:
۶۹+ کشته[۲۸][۲۹]


به گفته ترکیه:
۷۵۰ کشته، زخمی یا اسیر[۲۶]
۸۶ غیرنظامی توسط نیروی‌های مسلح ترکیه و ارتش آزاد (تحت حمایت ترکیه) کشته شدند.[۲۵] یک غیرنظامی توسط بمباران نیروهای دموکراتیک سوریه کشته شد. (به گفته دیدبان حقوق بشر سوریه)[۳۰]
۲۰ غیرنظامی توسط بمباران نیروهای دموکراتیک سوریه کشته شدند. (به گفته وزیر کشور ترکیه)[۳۱][۳۲][۳۳]
۳۰۰٬۰۰۰+ غیرنظامی آواره شده‌اند.[۳۴][۳۵]
a دو سرباز ترکیه ای دیگر نیز در منطقه عملیات شاخه زیتون در شمال غربی سوریه کشته شدند که شمار آنها در شمار تلفات ارائه شده توسط دیدبان حقوق بشر سوریه شمرده شده‌است.[۳۶]

در روز ۶ اکتبر ۲۰۱۹، دونالد ترامپ دستور داد تا نیروهای نظامی آمریکایی که در شمال شرقی سوریه و برای حمایت از کردها حضور داشتند، از این کشور خارج شوند.[۳۸] سه روز بعد، حمله ترکیه آغاز گردید و نیروهای هوایی این کشور شهرهای کردستان سوریه را بمب‌باران کرد.[۳۹]

به گفته رئیس‌جمهور ترکیه، رجب طیب اردوغان، این کشور به دنبال این است تا نیروهای دموکراتیک سوریه — که ترکیه آن را یک گروه ترویستی می‌داند، درحالی که آمریکا و سایرین آن‌ها را یکی از متحدان غرب در مبارزه با داعش به حساب می‌آورد — را از مرز جنوبی ترکیه دور کرده و همچنین «منطقه امنی» به عمق ۳۰ کیلومتر در خاک سوریه ایجاد کند تا ۳٫۶ میلیون پناهجوی سوری را در آن اسکان دهد.[۴۰]

از آنجایی که منطقه موردنظر ترکیه یک منطقه کردنشین است، بسیاری هدف واقعی ترکیه را چنین می‌پندارند که آن‌ها به دنبال این هستند تا بافت جمعیتی منطقه را تغییر دهند؛ اما ترکیه مدعی است که می‌خواهد بافت جمعیتی را «درست کند[۴۱][۴۲][۴۳]

دولت سوریه با بیان اینکه این حمله نقض حق حاکمیت سوریه و نقض قوانین بین‌المللی است، حمله ترکیه را محکوم کرد.[۴۴] ایران، اسرائیل، اتحادیه اروپا، اتحادیه عرب و بریتانیا نیزاز جمله کشورهایی هستند که عمل ترکیه در حمله به روژاوا را محکوم و آن را تجاوز به یک کشور مستقل اعلام کردند. آن‌ها همچنین در رابطه با پیامدهای «فاجعه‌های انسانی» ای که می‌تواند روی دهد، هشدار دادند.[۴۵] اما پاکستان و قطر از حمله ترکیه به شمال سوریه استقبال کردند. دولت سوریه در ابتدا نیروهای کرد را به دلیل تهاجم ترکیه و جدایی آنها و عدم آشتی با دولت مقصر دانست و در عین حال حمله خارجی به خاک سوریه را نیز محکوم کرد.[۴۶]با این وجود، چند روز بعد، نیروهای دموکراتیک سوریه با دولت سوریه به توافق رسید، که بر اساس آن به ارتش سوریه اجازه داده شده تا در تلاش برای محافظت از شهرها در برابر حمله ترکیه، به شهرهای منبج و کوبانی که تحت کنترل نیروهای دموکراتیک سوریه هستند وارد شود.[۴۷][۴۸][۴۹] اندکی پس از آن، سانا، پخش کننده دولتی اخبار سوریه اعلام کرد که ارتش سوریه اعزام نیرو به شمال این کشور را طبق آنچه که به عنوان «مقابله با تجاوز ترکیه» گفته شده، آغاز کرده‌است.[۵۰][۵۱] با این حال، رجب طیب اردوغان رئیس‌جمهور ترکیه در یک کنفرانس مطبوعاتی در ۱۴ اکتبر گفت هم‌اکنون با توجه به رویکرد مثبت روسیه، مشکلی در کوبانی (عین العرب) به وجود نخواهد آمد. در مورد منبج تصمیمی که اتخاذ کرده‌ایم را اجرا می‌کنیم.[۵۲]ترکیه و ارتش ملی سوریه در همان روز تهاجمی را برای تصرف شهر منبج آغاز کردند.[۵۳] کشورهای مختلف اتحادیه اروپا تحریم‌های تسلیحاتی علیه ترکیه وضع کردند، کشورهای اتحادیه اروپا در مجموع توافق کردند که فروش اسلحه به ترکیه را متوقف کنند، در حالی که آمریکا تحریم‌های «شدیدی» را علیه وزارتخانه‌های دفاع، انرژی و داخلی ترکیه تحمیل کرد.[۵۴]

گروه شبه نظامی جیش العزه، از مشارکت گروه‌های مخالف بشار اسد در عملیات ترکیه در شمال سوریه انتقاد کرد و اظهار داشت که مخالفان بشار اسد باید در ادلب بمانند و مناطقی را که دولت سوریه در اوت ۲۰۱۹ از کنترل آنها خارج کرده‌است را پس بگیرند.[۵۵]

پیش‌زمینهویرایش

انگیزه های ترکیهویرایش

جانباختگان مناطق مرزی ترکیه در شمال سوریه
ژانویه. ۲۰۱۸ – سپتامبر. ۲۰۱۹, قبل از تهاجم ۹.اکتبر[۵۶]
منطقه شمال نیروهای ترکیه غیرنظامی مربوط به پ ک ک
ماردین سوریه ۷ ۵ ۲۵
شانلی‌اورفه سوریه ۱ ۰ ۲
شرناق سوریه ۳۰%
عراق ۷۰%
۲۶ ۶ ۱۱۹
مشخص نیست افراد منتسب به پ.ک.ک وابسته به پ ک ک و یا نیروهای دموکراتیک سوریه/یگان های مدافع خلق هستند.

ترکیه از زمان حضور نیروهای وابسته به پ.ک.ک در مرز جنوبی خود و از سال ۲۰۱۲ که اولین واحدهای ی. پ. گ ظاهر شد اظهار ناراحتی کرده است. [۵۷] پس از محاصره کوبانی در سال ۲۰۱۴ و گسترش نیروهای ی. پ. گ و نیروهای دموکراتیک سوریه و خودمدیریتی دموکراتیک غرب کردستان، دولت اردوغان این نیرو را تهدیدی برای امنیت ملی ترکیه دانست.[۵۷] روند صلح ۲۰۱۵-۲۰۱۳ در ژوئیه ۲۰۱۵ فروپاشید و در نتیجه جنگ تمام عیار بین پ.ک.ک و نیروهای ترکیه در گرفت. مانند مناطق دیگر در جنوب شرقی ترکیه، مناطقی در شمال مرز با سوریه شاهد کشته های بی شماری مرتبط با پ ک ک بوده اند. براساس تجزیه و تحلیل آمار تلفات توسط گروه بین المللی بحران، بر اساس گفته های دولت ترکیه و نشریات ترکیه، در مناطق مرزی واقع در شمال مناطق تحت کنترل نیروهای دموکراتیک سوریه به تنهایی ۸ نیروی امنیتی ترکیه و ۵ غیرنظامی در خشونت های مربوط به پ ک ک کشته شدند که مربوط به سال‌های ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ و قبل از حمله بوده است. در منطقه شرناق، واقع در شمال سوریه و عراق، در همین مدت ۲۶ نیروی امنیتی و ۶ غیرنظامی جان باختند.[۵۶]

انگیزه های سیاسی احتمالی نیز مطرح شده است. افزایش اخیر نرخ بیکاری و همکاری انتخاباتی احزاب مخالف منجر به شکست قابل توجه حزب عدالت و توسعه در انتخابات شهرداری ۲۰۱۹ استانبول شد که مشکلات رهبری حزب را نشان می دهد.[۵۸] عملیات نظامی به منظور تقویت حس ملی گرایی و محبوبیت قوه مجریه ترکیه در نظر گرفته شده است.[۵۸] همچنین به عنوان روشی مؤثر برای جدا کردن ائتلاف های مخالف، بین نمایندگان طرفدار کرد و طرفدار صلح که به طور جدی توسط دولت به عنوان جنایتکار شناخته می شوند، و سایر احزاب مخالف که با دو راهی خيانت به اتحاد سیاسی غیررسمی و نشان دادن میهن پرستی مردمی مواجه‌اند.[۵۸][۵۹] علاوه بر این، یکی دیگر از محرک های عملیات ترکیه، سیاست داخلی ترکیه است که شامل ۳.۶ میلیون پناهنده سوری مقیم ترکیه نیز می شود - بیشترین تعداد پناهنده به میزبانی هر کشوری - که منجر به افزایش نارضایتی عمومی و در نتیجه حمایت و فشار عمومی برای مداخله در سوریه شده است.[۶۰] احساسات منفی علیه پناهندگان در میان رأی دهندگان ترکیه، به اردوغان و حزب عدالت و توسعه اجازه می دهد تا از بازگشت پناهندگان به سوریه سود ببرند.[۵۸] این استراتژی سیاسی از سال ۲۰۱۵ باعث شده که حزب عدالت و توسعه ۵۰ درصد حمایت کردهای محافظه کار خود را از دست بدهد.[۶۱]

زمینه های فوریویرایش

ترکیه و ایالات متحده پس از گذشت ماه‌ها از تهدیدهای ترکیه مبنی بر حمله یک جانبه به شمال سوریه، در اوت ۲۰۱۹ توافق کردند. ایالات متحده نیروهای دموکراتیک سوریه را یکی از متحدان اصلی خود در مداخله نظامی علیه داعش در سوریه تلقی می‌کند، در حالی که ترکیه این گروه را گسترش یافته حزب کارگران کردستان می‌داند و آن را به عنوان یک گروه تروریستی تلقی می‌کند. در این توافقنامه منطقه حائل شمالی سوریه ایجاد شده‌است که هدف آن از بین بردن تنش‌ها با پرداختن به نگرانی‌های امنیتی ترکیه با نظارت و گشت‌های مشترک است، در حالی که هنوز هم به نیروهای دموکراتیک سوریه اجازه داده شده تا کنترل مناطقی را که در آن زمان تحت کنترل خود داشتند، حفظ کند.[۶۲][۶۳] توافق‌نامه توسط ایالات متحده و نیروهای دموکراتیک سوریه مطلوب دانسته شد، اما ترکیه به‌طور کلی از آن ناراضی بود. نارضایتی‌های ترکیه منجر به کوشش‌های بیشمار ترکیه برای گسترش منطقه تحت پوشش منطقه حائل، تضمین کنترل ترکیه بر بخش‌هایی از آن یا جابجایی میلیون‌ها پناهنده به منطقه، این تلاش‌ها در برابر مقاومت محکم نیروهای دموکراتیک سوریه و دوگانگی آمریکا ناکام ماند.[۶۴]

نیروهای دموکراتیک سوریه استحکامات خود را که باعث نگرانی برای ترکیه شده بود، برای حمایت «مکانیسم امنیتی» در شمال شرقی سوریه خراب می‌کنند. ۲۹ سپتامبر ۲۰۱۹

علیرغم شروع رسمی گشت‌های زمینی ایالات متحده و ترکیه و از بین رفتن استحکامات نیروهای دموکراتیک سوریه و خروج واحدهای یگان‌های مدافع خلق از بخش‌هایی از منطقه حائل، تنش همچنان رو به افزایش بود زیرا ترکیه خواسته‌های بیشتری را در مورد نیروهای دموکراتیک سوریه وضع کرد - که همه آنها توسط نیروهای دموکراتیک سوریه رد شد. زیرا آنها احساس کردند که با اجازه دادن به سربازان ترک برای شرکت در گشت‌های مشترک با همتایان آمریکایی خود در شمال سوریه، سازش سختی را پذیرفته‌اند.[۶۵] نارضایتی ترکیه از وضعیت موجود این توافق به خصومت آشکار تبدیل شد، به طوری که رئیس‌جمهور ترکیه آشکارا اولتیماتوم علیه نیروهای دموکراتیک سوریه را مطرح کرد.[۶۶] اولتیماتوم توسط این گروه نادیده گرفته شد و ترکیه اعلام کرد «مهلتش» در اوایل اکتبر همان سال به پایان رسیده‌است.[۶۷]

مقدمهویرایش

 
سربازان آمریکایی در تاریخ ۴ اکتبر ۲۰۱۹ به سربازان ترکیه برای گشت مشترک در شمال سوریه تبریک می‌گویند.

مقدمات این حمله در اوایل ماه اکتبر و با عقب‌نشینی نیروهای آمریکایی از مواضع نزدیک مرز ترکیه آغاز شد، پس از آنکه رجب طیب اردوغان رئیس‌جمهور ترکیه در تماس تلفنی با دونالد ترامپ رئیس‌جمهور ایالات متحده در مورد برنامهٔ یک عملیات نظامی علیه مناطق تحت کنترل نیروهای دموکراتیک سوریه در شرق فرات خبر داد.[۶۸][۶۹] در حالی که دولت ایالات متحده اعلام کرد که از حمله به رهبری ترکیه پشتیبانی نمی‌کند، کاخ سفید نیز در تاریخ ۶ اکتبر ۲۰۱۹ اعلام کرد که مداخله نمی‌کند، و تمام پرسنل ایالات متحده در منطقه را به منظور جلوگیری از بن‌بست احتمالی بین ایالات متحده و ترکیه از سوریه خارج خواهد کرد. وزیر امور خارجه آمریکا، پومپئو، منکر این امر شد که به نیروهای مسلح ترکیه چراغ سبز برای حمله به نیروهای دموکراتیک سوریه نشان داده‌است، در حالی که سخنگوی نیروهای دموکراتیک سوریه این خروج را از خیانت توسط آمریکا خواند.[۳۸] طبق گزارش‌ها، آمریکا همچنین کمک‌ها به نیروهای دموکراتیک سوریه را برای عدم تسلیح آنها در برابر متحد ناتو قطع کرد.[۷۰]

در ۸ اکتبر سال ۲۰۱۹، ارتش ترکیه گزارش داد که یک کاروان تسلیحات وسایل نقلیه اعزامی از عراق را به مقصد سوریه برای نیروهای دموکراتیک سوریه بمباران کرده‌است. با این حال نیروهای دموکراتیک سوریه این حمله را تلافی نکردند و از حمله هوایی تلفاتی گزارش نشده‌است.[۷۱] در همان روز نیروهای ویژه روسیه با عبور از رودخانه فرات یک گذرگاه بین بین مناطق در دست دولت سوریه و نیروهای دموکراتیک سوریه در استان دیرالزور، باز کردند.[۷۲] در حالی که نیروهای دموکراتیک سوریه اظهار داشت که ارتش سوریه در حال آماده‌سازی برای ورود به شهر منبج در شمال شرقی حلب است، دولت سوریه پاسخ داد با گفت که تجمع ارتش سوریه در نزدیکی منبج به منظور جلوگیری از ورود ارتش ترکیه به این شهر انجام می‌شود.[۷۳] در همان روز، نیروهای ترکیه راس العین را گلوله‌باران کردند و مسلسلها در مجاورت این شهر اقدام به شلیک کردند.[۷۴]

مایکل مالروی، معاون دفاعی آمریکا در حوزه خاورمیانه در شورای روابط خارجی گفت: ایالات متحده نمی‌تواند استراتژی خود را در سوریه بدون شرکایی مانند نیروهای عمدتاً کرد دموکراتیک سوریه، که بیشترین فشار را در از بین بردن خلافت دولت اسلامی (داعش) متحمل شده‌است، پیش ببرد. وی گفت که ایالات متحده نباید قبل ثبات منطقه آنجا را ترک کند. مالروی گفت: و اگر این کار را نکنیم، مطمئناً دوباره به آنجا برخواهیم گشت. ما به مردم ساکن آنجا که مسئولیت سنگین و ناگواری را متحمل شده‌اند مدیون هستیم، ما به مردان و زنانی که پشت سر ما در وزارت امور خارجه و وزارت دفاع می‌آیند مدیون هستیم و ما آن را انجام نشده نمی‌گذاریم.[۷۵]

روزشمار درگیری‌هاویرایش

 
بمباران راس العین در ۱۰ اکتبر ۲۰۱۹

۹ اکتبر ۲۰۱۹ویرایش

این عملیات در تاریخ ۹ اکتبر ۲۰۱۹، با حمله هوایی و هدف‌گیری هویتزرهای ترکیه به شهرهایی تحت کنترل نیروهای دموکراتیک سوریه شامل تل ابیض، راس العین آغاز شد،[۷۶] جایی که گفته می‌شود هزاران نفر از شهرهای، عین عیسی و قامشلی فرار کرده‌اند. شروع حمله به صورت نمادین بود، زیرا بیست و یکمین سالگرد اخراج رهبر پ.ک. ک، عبدالله اوجالان از سوریه در سال ۱۹۹۸ توسط دولت حافظ اسد بود.[۷۷][۷۸]

سخنگوی نیروهای دموکراتیک سوریه ادعا کرد که ترکیه غیرنظامیان را هدف قرار داده‌است.[۷۹] در پاسخ به حمله ترکیه، یگان‌های مدافع خلق شش موشک به شهر نصیبین شلیک کردند و همچنین با دو موشک به شهر جیلان‌پینار حمله کردند.[۸۰][۸۱][۸۲]

نیروهای دموکراتیک سوریه، در واکنش به عملیات ترکیه اعلام کردند عملیات ضد داعش را متوقف می‌کنند[۸۳][۸۴] و از ایالات متحده درخواست کردند تا منطقه پرواز ممنوع در شمال سوریه تأسیس کند.[۸۵]

در طول روز، تحت فشار کنگره و افکار عمومی، ترامپ نامه ای را به اردوغان ارسال کرد که پیشنهاد معامله را می‌داد، او گفته بود در غیر این صورت او اقتصاد ترکیه را نابود می‌کند. طبق گزارش ها نامه باعث دلخوری اردوغان شده و آن را در سطل آشغال انداخته است.[۸۶] کاخ سفید نامه را در ۱۶ اکتبر در مطبوعات منتشر کرد. [۸۷][۸۸]

تهاجم زمینیویرایش

در پایان روز، ارتش ترکیه اعلام کرد که مرحله زمینی این عملیات از سه نقطه از جمله تل ابیض آغاز شده‌است.[۸۹]

۱۰ اکتبر ۲۰۱۹ویرایش

 
تظاهرات ضد عملیات نظامی ترکیه در ۱۰ اکتبر ۲۰۱۹

قبل از طلوع آفتاب صبح ۱۰ اکتبر ۲۰۱۹، ارتش ترکیه رسماً حمله زمینی علیه نیروهای دموکراتیک سوریه را آغاز کرد. ترکیه همچنین اعلام کرد که در شمال سوریه به ۱۸۱ هدف حمله کرده‌است و ۱۴٬۰۰۰ شورشی تحت حمایت ترکیه، از جمله گروه‌های شورشی احرار الشرقیه،[۹۰][۹۱] لشکر سلطان مراد،[۹۰] و لشکر حمزه، نیز در حمله به رهبری ترکیه شرکت می‌کنند.[۹۰][۹۰] نیروهای دموکراتیک سوریه گفت که آنها پیشروی ترکیه را به تل ابیض را متوقف کرده‌اند.[۷۷] بعداً در طول روز، گفته شد که درگیری بین نیروهای دموکراتیک سوریه و شورشیان تحت حمایت ترکیه در نزدیکی الباب رخ داده‌است.[۹۲] شورشیان تحت حمایت ترکیه در اطراف منطقه تل ابیض دست به پیشروی زدند و روستاهای طباطین و المشریفه را تصرف کردند.[۹۳]تا شب نیروهای مسلح ترکیه کنترل ۱۱ روستا را به دست گرفتند. در حالی که درگیری‌ها در نزدیکی تل ابیض ادامه داشت، ارتش ملی سوریه اعلام کرد که روستاهای میشیفا، الحوی، برزان، حاج علی و مزرعه ای در شرق شهر را تصرف کرده‌است.[۹۴] در همان روز نیروهای دموکراتیک سوریه ادعا کردند که نیروی هوایی ترکیه به یک زندان که در آن جنگجویان داعش را اسیر کرده بودند، حمله کرده‌است.[۹۵][۹۶] رسانه‌های ترکیه در اواخر عصر گزارش دادند که ۱۷۴ جنگجوی نیروهای دموکراتیک سوریه کشته، زخمی یا اسیر شدند.[۹۷]

رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه در آن روز ادعا کرد که در این عملیات ۱۰۹ تن از جنگجویان نیروهای دموکراتیک سوریه کشته شده و همچنین تعداد نامشخصی از مبارزان زخمی و اسیر شده‌اند. رئیس‌جمهور ترکیه در حالیکه در نشست نمایندگان حزب عدالت و توسعه سخنرانی می‌کرد تهدید کرد که اگر کشورهای اروپایی همچنان عملیات نظامی ترکیه را اشغالگری توصیف کنند، ۳٫۶ میلیون پناهنده را روانه اروپا خواهد کرد.[۹۸][۹۹]

به دنبال بمباران مناطق شمال سوریه توسط ترکیه، ۷۰ هزار نفر آواره شدند.[۱۰۰][۱۰۱]

براساس اعلام وزارت دفاع ملی ترکیه، یک سرباز ترک توسط یگان‌های مدافع خلق کشته شد.[۱۰۲]

۱۱ اکتبر ۲۰۱۹ویرایش

۲ روزنامه‌نگار در حمله جنگجویان نیروهای دموکراتیک سوریه در شهر نصیبین زخمی شدند.[۱۰۳] در پی حملات نیروهای دموکراتیک سوریه، دو غیرنظامی در سوروچ کشته شدند.[۱۰۴] ترکیه در واکنش به این حمله، مناطق کوبانی را گلوله‌باران کرد.[۱۰۵] به گفته منابع ترکیه‌ای، ۸ غیرنظامی دیگر بعداً در همان روز در نصیبین کشته شدند و ۳۵ نفر با حمله خمپاره‌ای نیروهای دموکراتیک سوریه زخمی شدند و تعداد کل غیرنظامیان کشته شده توسط SDF در ترکیه به ۱۷ نفر افزایش یافت.[۱۰۶]

طبق گفته دیدبان حقوق بشر سوریه ۷ غیرنظامی در سوریه توسط نیروهای ترکیه در منطقه تل ابیض کشته شدند.[۱۰۷]

طبق اعلام وزارت دفاع ملی ترکیه از آغاز عملیات نظامی ترکیه در مجموع ۳۹۹ جنگجوی نیروهای سوریه دموکراتیک کشته، اسیر یا زخمی شدند.[۱۰۸]

ارتش ملی سوریه اعلام کرد که روستای حلوا را که در جنوب شرقی تل ابیض تصرف کرده‌است.[۱۰۹] در شهر قامشلی، یک بمبگذار عضو داعش ۵ غیرنظامی را به قتل رساند.[۱۱۰]

در شهر کوبانی، یک پایگاه ویژه نیروهای آمریکایی مورد حمله توپخانه ارتش ترکیه قرار گرفت. اما ترکیه ادعا حمله به پایگاه ایالات متحده را رد کرد و اعلام داشت که ارتش این کشور فقط مواضع نیروهای کرد را هدف قرار می‌دهد.[۱۱۱]

در همان روز، جیش الاسلام اعلام کرد که برای مقابله با نیروهای دموکراتیک سوریه، به ارتش ترکیه پیوسته‌است.[۱۱۲] به گزارش بی‌بی‌سی ۱۰۰٬۰۰۰ نفر از خانه‌های خود در شمال سوریه گریخته‌اند.[۱۱۳]

ارتش ترکیه کشته شدن یک سرباز و زخمی شدن ۳ سرباز دیگر را تأیید کرد.[۱۱۴] دیدبان حقوق بشر سوریه در گزارش خود گفت که تعداد واقعی سربازان کشته شده ارتش ترکیه در عملیات روز ۱۱ اکتبر ۲۰۱۹، ۶ نفر بوده‌است[۱۱۵] و در درگیری با نیروهای دموکراتیک سوریه در کوبانی، دستکم ۱۲ مرزبان ترکیه کشته یا زخمی شدند.[۱۱۶]

۱۲ اکتبر ۲۰۱۹ویرایش

ارتش ترکیه و جبهه آزادی‌بخش ملی سوریه اعلام کردند که بزرگراه M4، در ۳۲ کیلومتری عمق خاک سوریه را تصرف کرده‌اند.[۱۱۷] دیدبان حقوق بشر سوریه در همان روز اعلام کرد که شبه نظامیان سوری متحد ترکیه دست کم ۹ غیرنظامی را در نواحی مختلف جنوب تل ابیض به قتل رسانده‌اند، از جمله یک سیاستمدار زن کرد به نام هروین خلف که به همراه دستیار و راننده اش در حوالی قامشلی به ضرب گلوله کشته شدند.[۱۱۸][۱۱۹]

سلیمان سویلو، وزیر کشور ترکیه اعلام کرد که نزدیک به ۳۰۰ خمپاره از زمان آغاز عملیات چشمه صلح توسط نیروهای دموکراتیک سوریه در استان ماردین شلیک شده‌است.[۱۲۰]

در ۱۲ اکتبر ۲۰۱۹ شورشیان سوری تحت حمایت ترکیه از تصرف مرکز شهر راس العین خبر داده‌اند،[۱۲۱][۱۲۲] ولی نیروهای دموکراتیک سوریه این خبر را رد کردند.[۱۲۳]

۱۳ اکتبر ۲۰۱۹ویرایش

دیدبان حقوق بشر سوریه تأیید کرد که شهر سلوک در شمال استان رقه در اوایل صبح تحت کنترل ارتش ترکیه و ارتش ملی سوریه درآمد.[۱۲۴] دیدبان حقوق بشر سوریه همچنین گزارش داد که شورشیان سوری مورد حمایت ترکیه یک آمبولانس را در منطقه تل ابیض هدف قرار داده‌اند.[۱۲۵]

 
نامه رئیس‌جمهور دونالد ترامپ به رجب طیب اردوغان. تاریخ ذکر شده بر روی نامه نهم اکتبر، روز آغاز حمله نظامی ترکیه به کردستان سوریه، را نشان می‌دهد. ترامپ در این نامه از ترکیه درخواست کرده که باعث قتل‌عام هزاران نفر نشود و همچنین به آن‌ها هشدار داده‌است که آمریکا می‌تواند اقتصاد ترکیه را نابود کند. نامه با «انسان کله‌شقی نباش. احمق نباش!» پایان می‌یابد.

نیروهای مسلح ترکیه و ارتش ملی سوریه بعد از ظهر اعلام کردند که مرکز تل ابیض را تصرف کرده‌اند.[۱۲۶] به گفته منابع ترکی در اثر اصابت گلوله‌های نیروهای دموکراتیک سوریه به سمت جرابلس، ۲ غیرنظامی سوری کشته شدند.[۱۲۷]

با توجه به پیشروی نیروهای طرفدار ترکیه در عین عیسی، نیروهای دموکراتیک سوریه ادعا کرد که ۷۸۵ نفر از افراد مرتبط با داعش از یک زندان در منطقه فرار کرده‌اند. نیروهای دموکراتیک سوریه همچنین ادعا کرد که زندانیان فراری هنگام حمله نیروهای طرفدار ترکیه و حملات هوایی ترکیه فرار کرده‌اند.[۱۲۸]

همزمان وزیر دفاع آمریکا اعلام کرد که آمریکا قصد دارد همه ۱۰۰۰ سرباز باقی مانده را از شمال سوریه خارج کند. طبق گفته دیدبان حقوق بشر سوریه همان روز، نیروهای آمریکایی عین عیسی را کاملاً تخلیه کردند.[۱۲۹]

نیروهای سوریه دموکراتیک و دولت بشار اسد توافق کردند که نیروهای ارتش سوریه و شبه‌نظامیان طرفدار دولت برای جلوگیری از پیشروی ارتش ترکیه در راستای مرز شمالی سوریه مستقر شوند.

توافق میان نیروهای سوریه دموکراتیک و دولت سوریه یکشنبه ۱۳ اکتبر نهایی شد.

دستگاه اداری خودمختار شمال و شرق سوریه (روژاوا) در بیانیه‌ای اعلام کرد ارتش سوریه در طول مرز با ترکیه مستفر خواهد شد. در این بیانیه آمده که ارتش سوریه برای حمایت از نیروهای سوریه دموکراتیک، با تهاجم ارتش ترکیه و نیروهای وابسته مقابله می‌کند و برای کنترل مناطقی که ترکیه آنها را تصرف کرده‌است دست به کار می‌شود.

در بیانیه همچنین گفته شده این امکان وجود دارد که سایر شهرهای سوریه همچون عفرین که در کنترل ارتش ترکیه هستند نیز به دولت اسد واگذار شوند.

فرمانده عصمت شیخ حسن، از مقام‌های نظامی کوبانی گفت که ارتش روسیه و دولت سوریه تا یکشنبه شب وارد کوبانی و منبج می‌شوند تا به حفظ امنیت این شهرها علیه تهاجم ترکیه کمک کنند.

عصمت شیخ حسن که وزیر دفاع دستگاه اداری منطقه خودمختار شمال و شرق سوریه (روژاوا) است، گفت: «ما هر کاری توانستیم کردیم، از غرب و اتحادیه عرب درخواست کردیم اما هیچ‌کس برای کمک به ما نیامد. پس هیچ‌کس جز خودمان را برای دفاع (از کوبانی) نداریم. جوانان کرد باید بیایند و از خانه‌هایشان دفاع کنند و مردم نباید خانه‌هایشان را ترک کنند ــ این سرزمین ما است. به نظر می‌رسد این سرنوشت کردهاست که هر بار وارد این فرایند شوند.»[۱۳۰]

۱۴ اکتبر ۲۰۱۹ویرایش

بنا بر گزارش‌ها، نیروهای دولتی روسیه و سوریه در خط مقدم بین مناطقی که به ترتیب تحت کنترل شورای نظامی منبج و نیروهای سپر فرات قرار داشتند مستقر شده‌اند و قرار است اعزام‌های بعدی در مرز سوریه و ترکیه انجام شود. علاوه بر این، دیدبان حقوق بشر سوریه گزارش داده‌است که نیروهای آمریکایی در منطقه در تلاش بودند که مانع استقرار این نیروها در منطقه شوند.[۱۳۱] دیدبان حقوق بشر سوریه گزارش داد که درگیری‌های خشونت‌آمیز در رأس العین و حومه آن در نوار مرزی همچنان ادامه دارد، جایی که نیروهای ترکیه در تلاش بودند تا شهر را به طور کامل محاصره کنند و جاده بین راس العین و تل تمر را قطع کنند، ارتش ترکیه تحت پوشش آتش توپخانه و حملات هوایی در نظر دارد تا کنترل شهر تا ۱۵ اکتبر در دست بگیرد.[۱۳۲][۱۳۳][۱۳۴] بنا بر گزارش‌ها، بمباران هوایی و زمینی ترکیه در شهر مرزی الدرباسیه باعث هدف قرار گرفتن منازل غیرنظامیان شده‌است که طبق گزارش دیدبان حقوق بشر سوریه باعث مجروح شدن ۴ نفر از پرسنل پزشکی شده‌است.[۱۳۵]

رجب طیب اردوغان رئیس‌جمهور ترکیه در یک کنفرانس مطبوعاتی گفت هم‌اکنون با توجه به رویکرد مثبت روسیه، مشکلی در کوبانی (عین العرب) به وجود نخواهد آمد. در مورد منبج تصمیمی که اتخاذ کرده‌ایم را اجرا می‌کنیم.[۱۳۶]به گفته منابع ترک نیروهای مسلح ترکیه شب گذشته نیروهای اضافی را به خط مقدم منبج اعزام کردند.[۱۳۷] حلوصی آکار وزیر دفاع ترکیه اظهار داشت که تل ابیض و راس العین واقع در شمال سوریه تحت کنترل درآمده‌اند و تلاش‌ها برای کنترل مناطق دیگر ادامه دارد.[۱۳۸] بنا بر گزارش‌ها، ارتش سوریه به شهر الثوره[۱۳۹] و همچنین عین عیسی، تل تمر وارد و در فاصله ۶ کیلومتری از مرز سوریه و ترکیه مستقر شده‌است.[۱۴۰][۱۴۱][۱۴۲] دیدبان حقوق بشر سوریه گزارش داد که نیروهای ارتش سوریه در مقر تیپ ۹۳ ارتش در عین عیسی مستقر شده‌اند و همچنین کنترل الجرنیه در شرق فرات را نیز در دست گرفته‌اند.[۱۴۳][۱۴۴] ارتش سوریه همچنین از کنترل خود بر سد الطبقه خبر داد. بنا بر گزارش‌ها، پرچم سوریه برای نخستین بار پس از سال‌ها در چندین شهر و روستا در استان الحسکه، مانند شهر یعربیه، برافراشته شد.[۱۴۵][۱۴۶] بنا بر گزارش‌ها، شورای نظامی جرابلس همزمان با ترور اعضای جناح وفادار به ترکیه در جنوب اعزاز با یک موشک هدایت شونده یک وسیله نقلیه را در جنوب جرابلس هدف قرار داد که در نتیجه ۲ نفر کشته شدند.[۱۴۷]

حمله به منبجویرایش

نیروهای مسلح ترکیه و ارتش ملی سوریه در اواخر بعدازظهر عملیاتی را برای تصرف منبج آغاز کردند.[۱۴۸] به گفته منابع ترکی، نیروهای مسلح ترکیه و ارتش ملی سوریه ۳ روستا در حومه منبج را تصرف کرده‌اند.[۱۴۹] در همین زمان، رسانه‌های دولتی سوریه اظهار داشت که ارتش سوریه شروع به وارد شدن به این شهر کرده‌است.[۱۵۰]

خروج کامل آمریکاویرایش

در اواخر روز رئیس‌جمهور آمریکا دونالد ترامپ اعلام کرد که تمام پرسنل آمریکایی به جز افراد حاضر در پایگاه التنف از سوریه خارج خواهند شد.[۱۵۱]

۱۵ اکتبر ۲۰۱۹ویرایش

دیدبان حقوق بشر سوریه گزارش از یک ضد حمله توسط نیروهای دموکراتیک سوریه در حومه و حومه غربی شهر راس العین داد که موفقیت‌آمیز بوده و موجب دستیابی به پیشرفت در منطقه شده‌است که در نتیجه ۳ منطقه که قبلاً از دست رفته بود باز پس گرفته شده‌است.[۱۵۲]

بر اساس گزارش منابع ترکیه دو غیرنظامی در نتیجه حملات خمپاره ای نیروهای دموکراتیک سوریه به قزل‌تپه کشته و ۱۲ نفر نیز زخمی شده‌اند.[۱۵۳]

اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، در سخنرانی که در شورای همکاری کشورهای ترک‌زبان در باکو انجام داد اظهار داشت: "ما اکنون تأسیس یک منطقه امن ۴۴۴ کیلومتری از غرب به شرق و ۳۲ کیلومتری از شمال به جنوب را اعلام می‌کنیم، پناهندگان در کشور ما باز خواهند گشت.[۱۵۴]رئیس‌جمهور اردوغان همچنین گفت که از آغاز عملیات، در مجموع هزار کیلومتر مربع (۳۹۰ مایل مربع) توسط ترکیه و ارتش ملی سوریه تصرف شده‌است.[۱۵۵]

طبق گفته دیدبان حقوق بشر سوریه، نیروهای ارتش سوریه شروع به وارد شدن به شهر منبج می‌کرده‌اند.[۱۵۶]مطابق گفته دیدبان حقوق بشر سوریه، نیروهای آمریکایی مانع ورود ارتش سوریه به کوبانی شدند، که منجر باعث بازگشت کاروان به منبج شد.[۱۵۷] همچنین مطابق گفته رسانه‌های دولت سوریه، نیروهای ارتش سوریه وارد الثوره شدند.[۱۵۸] رجب طیب اردوغان گفت «حکومت [سوریه] وارد منبج شده‌است. برای من این موضوع خیلی هم منفی نیست. چرا؟ چون در نهایت این کشور آنهاست. آنچه برای من مهم است این موضوع است که گروه تروریستی باقی نماند».[۱۵۹]

۱۶ اکتبر ۲۰۱۹ویرایش

بنا بر گزارش‌ها، روستاهای اطراف M4 در منطقه الجزیره در سپیده دم توسط ارتش ترکیه گلوله‌باران شدند. گلوله‌باران و درگیری‌ها باعث قطع برق و کمبود آب در شهر حسکه شده بود، که آب پس از ۵ روز قطع شدن دوباره وصل شد.[۱۶۰] به گفته دیدبان حقوق بشر سوریه، درگیری‌ها بین نیروهای ترک-ارتش ملی سوریه و نیروهای دموکراتیک سوریه درغرب عین عیسی ادامه یافت. نیروهای دموکراتیک سوریه در تلاش برای انجام دادن ضدحمله توانستند ۲ مکان را با موفقیت باز پس گیرند.[۱۶۱][۱۶۲] براساس گزارش دیدبان حقوق بشر سوریه، درگیری‌ها در اردوگاه تحت کنترل نیروهای دموکراتیک سوریه در عین عیسی بین خانواده‌های اعضای داعش و آوارگان غیرنظامی منجر به کشته شدن ۲ نفر شده‌است.[۱۶۲] به گزارش دیدبان حقوق بشر سوریه، حملات هوایی سنگین توسط ترکیه به راس العین همراه با درگیری‌های شدید بر روی زمین گزارش شده‌است[۳] دیدبان حقوق بشر سوریه در ادامه گزارش داد که نیروهای ترکیه به همراه متحدانش دست به حمله گسترده‌ای زده‌اند و موفق به پیشروی در بخش‌هایی از شهر راس العین شدند.[۱۶۳] رئیس‌جمهور ترکیه، اردوغان اعلام کرد که ترکیه از زمان آغاز عملیات، بیش از ۱۲۰۰ کیلومتر مربع را تحت کنترل خود درآورده است.[۱۶۴]

نیروهای آمریکایی از سوریه خارج و مرکز فرماندهی خود در سوریه را از بین می‌بردندویرایش

به گزارش دیدبان حقوق بشر سوریه، نیروهای آمریکایی پس از عقب‌نشینی از پایگاه هوایی خود در نزدیکی خراب عشک در جنوب کوبانی، در صبح چهارشنبه آن را به وسیله بمباران هواپیماها از بین بردند.[۱۶۵] این پایگاه هوایی بزرگترین پایگاه آمریکایی در سوریه بود که توانایی فرود هواپیماهای سنگین لاکهید سی-۱۳۰ هرکولس و سی-۱۷ گلوبمستر ۳ را داشت.[۱۶۶] سخنگوی نیروهای عملیات راهکار ذاتی سرهنگ مایلز کاگینز در توئیتی گفت نیروهای ائتلاف خروج برنامه‌ریزی شده خود را از شمال شرقی سوریه ادامه می‌دهند. در ۱۶ اکتبر، کارخانه سیمان لافارج، رقه و الطبقه را تخلیه کردیم.[۱۶۷] سخنگوی عملیات راهکار ذاتی انهدام پایگاه را بعداً در همان روز تأیید کرد و گفت: در تاریخ ۱۶ اکتبر، پس از عزیمت کلیه نیروهای ائتلاف و تجهیزات ضروری تاکتیکی، دو فروند اف-۱۵ئی اس ائتلاف با موفقیت یک حمله هوایی دقیق از پیش برنامه‌ریزی شده را در کارخانه سیمان لافارج برای از بین بردن مهمات و کاهش سودمندی نظامی تأسیسات انجام دادند.[۱۶۸]

به گزارش دیدبان حقوق بشر سوریه نیروهای روسیه امروز چهارشنبه از منبج به سمت کوبانی حرکت کرده و از پل «قره‌قوزاق» عبور کرده و در اطراف شهر کوبانی در شرق فرات مستقر شده‌اند.[۱۶۹] دیدبان حقوق بشر سوریه همچنین گزارش داد که استقرار نیروهای مسلح سوریه در عین عیسی، واقع در شمال رقه کامل شده‌است.[۱۶۲] بنا بر گزارش‌ها، ارتش سوریه نیز در شب وارد شهر کوبانی شد.[۱۷۰]

۱۷ اکتبر ۲۰۱۹ویرایش

طبق گفته دیدبان حقوق بشر سوریه نیروهای ترکیه و ارتش ملی سوریه پس از کامل کردن محاصره و تصرف اطراف شهر راس العین و قطع جاده‌های منتهی به آن در میان درگیری‌های سنگین، نیمی از راس العین را تصرف کردند.[۱۷۱]

سلیمان سویلو، وزیر کشور ترکیه اظهار داشت: بیش از ۹۸۰ گلوله خمپاره و راکت توسط نیروهای دموکراتیک سوریه از زمان آغاز این عملیات به ترکیه شلیک شده که باعث کشته شدن ۲۰ غیرنظامی شده‌است.[۱۷۲]

آتش‌بس ۱۲۰ ساعتهویرایش

 
معاون رئیس‌جمهور مایک پنس و وزیر امور خارجه ایالات متحده مایک پومپئو در یک کنفرانس مطبوعاتی مشترک در آنکارا در تاریخ ۱۷ اکتبر ۲۰۱۹

در تاریخ ۱۷ اکتبر ۲۰۱۹، مایک پنس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا و رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه به توافق رسیدند تا آتش‌بس ۱۲۰ ساعته را برای عملیات ترکیه در شمال سوریه به اجرا درآورد تا اجازه دهد نیروهای دموکراتیک سوریه از منطقه امن تعیین شده،[۱۷۳][۱۷۴][۱۸][۱۷۵] (از مرز ترکیه- سوریه تا ۲۰ مایل (۳۲ کیلومتری) به سمت جنوب) خارج شوند.[۱۷۵] مایک پنس اظهار داشت که واشنگتن هرگاه عملیات نظامی کاملاً متوقف شود، تحریم جدیدی را علیه ترکیه وضع نمی‌کند و تحریم‌های موجود را نیز برخواهد داشت.[۱۷۴] طبق بیانیه ایالات متحده، منطقه امن «در درجه اول توسط نیروهای مسلح ترکیه اجرایی خواهد شد».[۱۷۶] این توافق آتش‌بس به عنوان خیانت دیگر ایالات متحده به کردها و تسلیم کردها به ترکیه توسط بسیاری از مفسران و مقامات آمریکایی توصیف شد.[۱۷۷][۱۷۸][۱۷۹]

وزیر امور خارجه ترکیه، مولود چاووش اوغلو اظهار داشت که این آتش‌بس نیست بلکه مکث موقت برای اجازه خروج نیروهای دموکراتیک سوریه از منطقه امن تعیین شده‌است، پس از آن در صورت انجام، این عملیات پایان می‌یابد و در صورت عدم انجام این عملیات ادامه خواهد یافت.[۱۸۰][۱۸۱] فرمانده نیروهای دموکراتیک سوریه، مظلوم کوبانی گفت که آنها توافق آتش‌بس را فقط در منطقه بین تل ابیض و راس العین قبول کرده‌اند.[۱۸]

رهبر سیاسی کرد سوریه، صالح مسلم اظهار داشت: «مردم ما این جنگ را نمی‌خواستند. ما از آتش‌بس استقبال می‌کنیم، اما در صورت هرگونه حمله از خود دفاع خواهیم کرد … آتش‌بس یک چیز است و تسلیم چیز دیگری است و ما آماده دفاع از خود هستیم. ما اشغال شمال سوریه را نمی‌پذیریم».[۱۷۶]

پس از آتش‌بسویرایش

۱۸ اکتبر ۲۰۱۹ویرایش

به گفته دیدبان حقوق بشر سوریه در صبح روز ۱۸ اکتبر با وجود درگیری‌های جزئی و محاصره راس العین، آرامش محتاطانه در شرق فرات حاکم است.[۱۸۲] نیروهای دموکراتیک سوریه ترکیه را متهم به نقض آتش‌بس و بمباران مناطق غیرنظامی راس العین کرد.[۱۸۳] یک مقام آمریکایی بی‌نام گفت: روز بعد، نیروهای تحت ترکیه آتش‌بس را نقض کرده‌اند و نیروهای دموکراتیک سوریه دست از جنگ کشیده بودند.[۱۸۴]

ترکیه اعلام کرد که قصد دارد ۱۲ «پست دیده‌بانی» را در منطقه امن خود ایجاد کند، اردوغان با بیان اینکه اگر دولت سوریه «اشتباه کند» پاسخ داد که ترکیه پاسخ خواهد داد.[۱۸۵]

۱۹ اکتبر ۲۰۱۹ویرایش

 
مناطق تحت کنترل نیروهای دموکراتیک سوریه (سبز) و مناطق تحت کنترل ترکیه (قرمز) در اکتبر ۲۰۱۹

دیدبان حقوق بشر سوریه گزارش داد که علیرغم گذشت ۳۷ ساعت از توافق ایالات متحده و ترکیه مبنی بر تعلیق ۱۲۰ ساعته عملیات نظامی ترکیه، نیروهای دموکراتیک سوریه از هیچ موقعیتی در شرق فرات خارج نشده‌اند. دیدبان حقوق بشر سوریه همچنین گزارش داد که از زمان آغاز این عملیات، نیروهای مسلح ترکیه و متحدانش مساحت ۲۴۱۹ کیلومتر مربع (۹۳۴ مایل مربع) را تصرف کرده‌اند.[۱۸۶] هر دو طرف همدیگر را به نقض آتش‌بس متهم کرده‌اند، نیروهای دموکراتیک سوریه اظهار داشت که نیروهای ترکیه مانع رسیدن کمک‌های پزشکی به راس العین شدند، این ادعا توسط دیدبان حقوق بشر سوریه مورد تأیید قرار گرفته‌است.[۱۸۷] چند مقام بی‌نام آمریکایی گفتند که «آتش بس در شمال سوریه برقرار نیست». بعد از ظهر از روز پنج شنبه، نیروهای دموکراتیک سوریه اعلام کرد که یک کاروان امدادرسانی پس از ممانعت از ورود به شهر، از آنجا عبور کرده‌است. .[۴]

۲۰ اکتبر ۲۰۱۹ویرایش

خروج نیروهای دموکراتیک سوریه از راس العینویرایش

براساس گفته وزارت دفاع ترکیه، یک سرباز ترک بر اثر حمله خمپاره ای در نزدیکی تل ابیض به علت نقض آتش‌بس توسط یگان‌های مدافع خلق کشته شد،[۱۸۸] در حالی که نیروهای دموکراتیک سوریه ادعا کرد که ۱۶ جنگجوی این گروه توسط نیروهای ترکیه کشته شده‌اند.[۱۸۹]به گفته دیدبان حقوق بشر سوریه نیروهای دموکراتیک سوریه همراه با کاروان امدادرسانی کاملاً از رأس العین خارج شدند.[۱۹۰][۱۹۱]هر دو طرف به متهم کردن طرف مقابل به نقض آتش‌بس ادامه دادند.[۱۸۹]

ادامه خروج ایالات متحدهویرایش

به گفته دیدبان حقوق بشر سوریه، نیروهای آمریکایی از پایگاه هوایی خود در نزدیکی صرین و همچنین پایگاه هوایی در نزدیکی تل بیدر خارج شده و آنها را نابود کردند.[۱۹۲][۱۹۳] طبق گفته مرکز اسناد سوریه نیروهای آمریکایی به طور کامل از حلب و رقه خارج شده‌اند.[۱۹۴] در بزرگترین حرکت زمینی ایالات متحده آمریکا در سوریه تا به امروز، یک کاروان ایالات متحده با تقریباً ۵۰۰ پرسنل در حال حرکت به شرق از طریق شمال سوریه به سمت مرز عراق است.[۱۹۵] در هنگام خارج شدن نیروهای آمریکایی، مردم محلی محصولات فاسد شده را به سمت آن‌ها پرتاب می‌کردند و به آنها توهین می‌کردند و احساس خیانت را در بین مردم نشان می‌دادند.[۱۹۶][۱۹۷]

به گفته وال استریت جورنال و نیویورک تایمز رئیس‌جمهور آمریکا دونالد ترامپ طرفدار باقی ماندن مشروط یک گروه ۲۰۰–۳۰۰ نفری از سربازان آمریکایی در حومه دیرالزور در شرق سوریه است جایی که بیشتر مناطق نفتی این کشور در آن قرار دارد.[۱۹۸][۱۹۹] با این حال نیروهای دموکراتیک سوریه اظهار داشت: این میادین در دست ما باقی مانده‌است. ما با رژیم [سوریه] توافق داریم که برخی از مواضع ما را در امتداد مرز ترکیه به آنها بدهیم، اما ما هنوز با آنها در زمینه‌های نفتی مذاکره نکرده‌ایم. احتمالاً یک نسخه از کنترل مشترک و اشتراک درآمد با رژیم از این میادین وجود دارد. نمی‌دانم ترامپ این را درک می‌کند.[۲۰۰]

۲۱ اکتبر ۲۰۱۹ویرایش

دیدبان حقوق بشر سوریه گزارش داد که نقض آتش‌بس علیرغم خروج نیروهای دموکراتیک سوریه از راس العین ادامه یافت. طبق گفته دیدبان حقوق بشر سوریه، هواپیماهای بدون سرنشین ترکیه یک وسیله نقلیه حامل ۴عضو نیروهای دموکراتیک سوریه در نزدیکی عین عیسی را هدف قرار دادند که منجر به کشته شدن همه سرنشینان آن شد. طبق گفته دیدبان حقوق بشر سوریه، منطقه ابو راسین در شرق راس العین نیز درگیری‌های سنگین و گلوله‌باران توسط ترکیه را تجربه کرد.[۲۰۱]

طبق گفته دیدبان حقوق بشر سوریه، در پی عقب‌نشینی نیروهای دموکراتیک سوریه از راس العین، گزارش‌های گسترده‌ای از غارت، سرقت، سوزاندن خانه‌ها و آدم‌ربایی توسط نیروهای طرفدار ترکیه با نمونه‌های مستند از اعضای لشکر حمزه صورت گرفت.[۲۰۱]

طبق گزارش دیدبان حقوق بشر سوریه، نیروهای آمریکایی، در ادامه عقب‌نشینی خود از شمال سوریه، یک کاروان نظامی آمریکا در نیمه شب پس از گذر از مرز سیمالکا وارد عراق شدند.[۲۰۱]

۲۲ اکتبرویرایش

وزیر دفاع روسیه، سرگئی شویگو اظهار داشت که روسیه برای گشت زنی در مرز باید نیروها و تجهیزات اضافی به سوریه اعزام کند.[۲۰۲] با پایان یافتن مهلت توافق آتش‌بس ۱۲۰ ساعته با واسطه گری ایالات متحده، وی در ادامه اظهار داشت که ایالات متحده آمریکا کمتر از دو ساعت به توافق‌نامه (یعنی حذف تحریم‌ها علیه ترکیه) عمل کرد و پیشنهاد داد که نیروهای آمریکایی تا پایان دوره ۱۲۰ ساعته از سوریه خارج شوند.[۲۰۲]

به نقل از کانال خبری دولتی سوریه الاخباریه، رئیس‌جمهور سوریه اسد به رئیس‌جمهور روسیه پوتین در یک تماس تلفنی گفته‌است که دولت وی، با اشغال سرزمین‌های سوریه به هر بهانه ای مخالف است.[۲۰۳]

سناتور میچ مکانل قطعنامه ای را برای مقابله با خروج رئیس‌جمهور ترامپ از سوریه ارائه داد.[۲۰۴]

جیمز جفری نماینده آمریکا در امور سوریه و ائتلاف جهانی علیه داعش فاش کرد که دونالد ترامپ با او دربارهٔ عقب‌نشینی نیروهای آمریکایی از سوریه مشورت نکرده‌است.[۲۰۵]

تفاهم‌نامه روسیه-ترکیهویرایش

در ۲۲ اکتبر ۲۰۱۹، ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه و رجب طیب اردوغان رئیس‌جمهور ترکیه در سوچی دیدار کردند و در مورد اوضاع سوریه به توافق رسیدند.[۲۰۶][۲۰۷] آنها متعاقباً یک تفاهم نامه ۱۰ ماده ای را منتشر کردند که جزئیات مفاد توافق‌نامه را شرح می‌دهد.[۲۰۸][۲۰۹]

در این توافق‌نامه، وضعیت فعلی ایجاد شده در منطقه عملیات «چشمه صلح» شامل تل‌ابیض و رأس العین به عمق ۳۲ کیلومتر حفظ خواهد شد.[۲۰۸][۲۰۹] با شروع ساعت ۱۲:۰۰ ظهر تاریخ ۲۳ اکتبر ۲۰۱۹، پلیس نظامی روسیه و نیروهای حفاظت مرزی سوریه وارد سمت سوری مرز ترکیه -سوریه، در خارج از منطقه عملیات چشمه صلح خواهند شد تا خروج عناصر یگان‌های مدافع خلق و سلاح‌های آنها تا عمق ۳۰ کیلومتری از مرز ترکیه-سوریه را تسهیل کنند که این مسئله باید در ۱۵۰ ساعت آینده نهایی شود.[۲۰۸][۲۰۹] در آن زمان، گشت مشترک روسیه و ترکیه در غرب و شرق منطقه عملیات چشمه صلح تا عمق ۱۰ کیلومتری، به استثنای شهر قامشلی آغاز خواهد شد.[۲۰۸][۲۰۹] همه عناصر یگان‌های مدافع خلق و سلاح‌های آنها از منبج و تل‌رفعت خارج خواهند شد.[۲۰۸][۲۰۹]

رئیس‌جمهور روسیه پوتین در تماس تلفنی با رئیس‌جمهور سوریه بشار اسد از مفاد توافق‌نامه خبر داد.[۲۰۶] دولت روسیه اعلام کرد که اسد حمایت خود را از این توافق ابراز کرده و آماده استقرار مرزبانان سوریه مطابق توافق است.[۲۰۶]

۲۳ اکتبرویرایش

ترامپ گفت: اوایل بامداد امروز دولت ترکیه به ما خبر داد که عملیات نظامی خود در سوریه را متوقف خواهند کرد. بدین ترتیب آتش‌بس در منطقه دائمی خواهد شد؛ هرچند در آن بخش از دنیا گاهی واژه دائمی زیر سؤال می‌رود، به هر حال فکر می‌کنم این آتش‌بس دائمی خواهد بود. از این رو تحریم‌ها علیه ترکیه برداشته می‌شود.[۲۱۰][۲۱۱] قانونگذاران آمریکایی علناً از تصمیم ترامپ برای لغو تحریم‌ها انتقاد کردند.[۲۱۲]

دمیتری پسکوف، سخنگوی ریاست جمهوری روسیه، از نیروهای کرد خواست تا از مرز سوریه خارج شوند، به این دلیل که مرزبانان سوریه و پلیس نظامی روسیه در غیر این صورت مجبور به عقب‌نشینی هستند، و افزود که واحدهای کُرد باقی مانده توسط ارتش ترکیه بخار [نابود] می‌شوند. وی اظهار داشت که ایالات متحده علیرغم اینکه در سالهای اخیر نزدیک‌ترین متحد آنها بوده‌است، هم خیانت کرد و هم آنها را رها کرد.[۲۱۳][۲۱۴]

همان‌طور که نیوزویک برای اولین بار گزارش داد، فاش شده‌است که ایالات متحده در حال آماده‌سازی و استقرار تانک‌ها و سربازان جهت دفاع از نفت در شرق سوریه است.[۲۱۵][۲۱۶][۲۱۷] حتی اگر هدف اعلام شده جلوگیری از بازپس‌گیری میادین نفتی به وسیله داعش باشد، اما به احتمال زیاد هدف از این کار دور نگه داشتن، سوریه و روسیه از میدان‌های نفتی است.[۲۱۶][۲۱۷][۲۱۸]

۲۴ اکتبرویرایش

خبرگزاری دولتی سوریه سانا گزارش داد که نیروهای ترکیه و جنگجویان متحد ترکیه به مواضع ارتش سوریه در خارج از تل تمر حمله کردند و در نتیجه مقابله با آنها چندین سرباز ارتش سوریه کشته و زخمی شدند و از سوی دیگر درگیری‌هایی بین نیروهای دموکراتیک سوریه و نیروهای ترکیه در جنوب رأس العین به وقوع پیوست.[۲۱۹] همچنین دیدبان حقوق بشر سوریه درگیری بین نیروهای دموکراتیک سوریه و نیروهای شورشی سوریه تحت حمایت ترکیه در نزدیکی تل تمر را تأیید کرد.[۲۲۰] نیروهای دموکراتیک سوریه گفت: سه سرباز آن‌ها در جریان درگیری با نیروهای تحت حمایت ترکیه کشته شدند.[۲۱۹]

روسیه چندین حمله هوایی را در منطقه تحت کنترل شورشیان سوریه انجام داد و استان‌های ادلب، حماه و لاذقیه را هدف قرار داد.[۲۲۱] تحلیلگران در مورد ادلب، سنگر باقی مانده شورشیان سوریه می‌گویند که احتمالاً ترکیه که به یک کریدور امن دست یافته‌است، امتیازاتی در پشت درهای بسته به روسیه برای دولت سوریه اسد برای از سرگیری حمله به ادلب داده‌است.[۲۲۲]

واکنش‌هاویرایش

 
واکنش‌های جهانی به حمله ترکیه به کردستان
  محکوم کردن اقدام ترکیه
  ابراز نگرانی
  پشتیبانی
  ترکیه
  ضمن محکوم کردن اقدام ترکیه، تحریم‌هایی علیه این کشور اعمال کردند
  بی‌طرف
  •   آلمانهایکو ماس وزیر امور خارجه آلمان ابراز نگرانی کرد که این اقدام ترکیه ممکن است منجر به بی‌ثباتی بیشتر در منطقه و ظهور مجدد داعش شود.[۲۲۳]
  •   اتحادیه اروپا – اتحادیه اروپا اعلام کرد که «نسبت به استقلال، یکپارچگی و تمامیت ارضی سوریه پایبند است.»[۲۲۴] فدریکا موگرینی نیز عنوان کرد که راه حل بحران سوریه، عملیات نظامی نیست و از ترکیه درخواست کرد که به این مسئله خاتمه دهد.[۲۲۵] اتحادیه اروپا در ۱۱ اکتبر اعلام کرد که وضع تحریم‌های نظامی علیه ترکیه را بررسی خواهد کرد.[۲۲۶][۲۲۷]
  •   اتحادیه عرب – ضمن اعلام تصمیم خود مبنی بر ملاقات سران کشورهای عرب در روز ۱۲ اکتبر در قاهره، احمد ابوالغیط این عملیات را نقض استقلال سوریه نامید.[۲۲۸]
  •   اسرائیلبنیامین نتانیاهو عملیات چشمه صلح را محکوم کرد و نسبت به پاکسازی قومی هشدار داد و اعلام کرد که «اسرائیل آماده کمک به مردمان شجاع کرد است.»[۲۲۹]
  •   ایرانجواد ظریف گفت: «امنیت از طریق تجاوز و تهاجم به سوریه به دست نمی‌آید.»[۲۳۰] او ضمن اینکه آمریکا را اشغال‌گر بی‌ربط در سوریه خواند، اعلام کرد که ایران آماده میانجی‌گری بین کردهای سوریه و ترکیه است.[۲۳۱]
  •   ایالات متحده آمریکا – رئیس‌جمهور دونالد ترامپ اعلام کرد که آمریکا از اقدام ترکیه پشتیبانی نمی‌کند و به آن‌ها هشدار داده که حمله به سوریه ایده خوبی نیست.[۲۳۲] ترامپ هشدار داد که «اگر من، با خرد ژرف و بی‌همتای خود، احساس کنم که ترکیه از خط قرمز عبور کرده‌است، اقتصاد آن‌ها را نابود خواهم کرد.»[۲۳۳] او در دفاع از تصمیم خود مبنی بر خروج از کردستان سوریه عنوان داشت که «کردها در جنگ جهانی دوم به ما یاری نرساندند.»[۲۳۴] وزیر امور خارجه مایک پومپئو نیز هرگونه چراغ سبز به ترکیه از سوی آمریکا را تکذیب کرد؛ با این حال وی عنوان داشت که ترکیه حق دفاع از امنیت خود را دارد.[۲۳۵] سناتور لیندسی گراهام نیز از توافق فراحزبی برای تحریم ترکیه خبر داد.[۲۳۶] ترامپ در حساب توئیتری خود نوشت: «آمریکا بدترین زندانی‌های داعشی را در اختیار دارد. ترکیه و کردها نباید اجازه دهند داعشی‌ها فرار کنند. اروپا باید آنها را تحویل بگیرد و همین حالا هم باید آن را انجام دهند. هرگز اجازه نخواهیم داد آنها (عناصر داعش) به آمریکا بیایند.»
  •   بریتانیا – در یک تماس تلفنی با اردوغان، بوریس جانسون این اقدام را تجاوز به سوریه توصیف کرد و نگرانی‌های جدی خود را ابراز نمود.[۲۳۷] وزیر امور خارجی بریتانیا، نیز عنوان داشت که «من به صورت جدی در رابطه با ایجاد بی‌ثباتی در منطقه و ظهور مجدد داعش نگرانم.»[۲۳۸]
 
گردهمایی در برلین در اعتراض به حمله ترکیه به کردستان سوریه
  •   پاکستان – سخنگوی وزارت امور خارجه پاکستان از حمله ترکیه به کردستان سوریه استقبال کرد و عنوان داشت که «ما از نقش ترکیه در پیدا کردن راه حل بحران سوریه تقدیر می‌کنیم.»[۲۳۹][۲۴۰]
  •   چین – سخنگوی وزارت امورخارجه چین عنوان داشت که استقلال و تمامیت ارضی سوریه نباید زیر پاگذاشته شود.[۲۴۱]
  •   روسیهولادمیر پوتین عنوان داشت که در جلسه‌ای با شورای امنیت روسیه این مسئله را بررسی خواهد کرد.[۲۴۲] پوتین در تماسی تلفنی با اردوغان از وی خواست که باعث بحرانی‌تر شدن شرایط سوریه نشود.[۲۴۳] دولت روسیه همچنین اعلام داشت که ترکیه حق دفاع از خود را دارد.[۲۴۴] وزیر امور خارجه، سرگئی لاوروف نیز اعلام کرد آتش حمله ترکیه به سوریه می‌تواند دامن‌گیر همه منطقه شود.[۲۴۵]
  •   ژاپنتوشیمیتوسو موتگی وزیر امور خارجه ژاپن در بیانیه‌ای ابراز نگرانی کرد که این اتفاق باعث خواهد شد که پایان دادن به بحران سوریه سخت‌تر شود.[۲۴۶]
  •   سازمان ملل متحد – سازمان ملل نگرانی عمیق خود را ابراز کرد و خواستار محافظت از غیرنظامیان شد.[۲۴۷]
  •   عربستان سعودی – حکومت عربستان سعودی چشمه صلح را محکوم کرد و اعلام داشت که این کار تأثیر بدی بر روی صلح و ثبات منطقه خواهد داشت.[۲۴۸]
  •   کردستان عراق – کردستان عراق ضمن اعلام نگرانی خود، از ترکیه خواست که دست به اقدامی نزند که باعث قدرت‌گیری مجدد داعش شود.[۲۴۹]
  •   فرانسهژان-ایو لو دریان وزیر امور خارجه فرانسه عملیات چشمه صلح را محکوم کرد و خواستار پایان آن شد.[۲۵۰] رئیس‌جمهور فرانسه امانوئل ماکرون نیز هشدار داد که در صورت برقراری مجدد خلافت اسلام توسط داعش، ترکیه مسئول آن خواهد بود.[۲۵۱]
  •   ناتوینس استولتنبرگ دبیرکل ناتو عنوان داشت که ترکیه در خط مقدم بحران نگرانی‌هایی نسبت به امنیت خود دارد. او همچنین از ترکیه خواست که با «خویشتن‌داری» عمل کند و به انسان‌های بی‌گناه آسیب نرساند. ناتو که پیش از آغاز عملیات توسط مقامات ترکیه‌ای در جریان آن قرار گرفته بود، عنوان داشت که دستاوردهای مبارزه با داعش نباید در این حمله از بین برود.[۲۵۲]
  • کیهان کلهر در کنسرتی که رویال آلبرت هال به همراه تریوی رامبرانت داشت اظهار داشت که کنسرت ترکیه خود را برای احترام به کردها و اعتراض به تهاجم ترکیه لغو خواهد کرد.[۲۵۳][۲۵۴]
  • کارلا دل پونته، قاضی سوئیسی و دادستان کل پیشین این کشور همچنین عضو کمیسیون تحقیق سازمان ملل در امور سوریه اعلام کرد که رجب طیب اردوغان، رئیس جمهوری ترکیه باید به دلیل حملۀ نظامی به سوریه و ارتکاب جنایت جنگی، مورد تحقیق قرار بگیرد و علیه او کیفرخواستی تهیه شود .خانم دل پونته در مصاحبه با روزنامه سوئیسی «Schweiz am Wochenende» گفت که حملۀ ترکیه به سوریه نقض قوانین بین‌المللی بوده است و باعث شده تا بار دیگر درگیری‌ها در این کشور جنگ‌زده از سر گرفته شود[۲۵۵]

منابعویرایش

  1. "Heavy fighting as Turkey pushes into north Syria". 10 October 2019 – via www.bbc.com.
  2. "Turkey-Syria border: All the latest updates". www.aljazeera.com.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ "MLCP: Comrade Kerem Pehlivan was martyred". 15 October 2019.
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ "MLKP celebrates 25th anniversary in Kobani". 11 September 2018.
  5. "Why is Turkey invading northeast Syria?". Middle East Eye. 9 October 2019.
  6. "Syria's army to deploy along Turkey border as Kurds strike deal". Al-Jazeera. 14 October 2019.
  7. "Syrian army to deploy along Turkish border in deal with Kurdish-led forces". Reuters. 13 October 2019.
  8. "Russia patrolling between Turkish and Syrian forces after US withdrawal". Washington Post. 15 October 2019.
  9. ۹٫۰ ۹٫۱ "8 days of Operation "Peace Spring": Turkey controls 68 areas, "Ras al-Ain" under siege, and 416 dead among the SDF, Turkish forces and Turkish-backed factions". 17 October 2019.
  10. "http://www.syriahr.com/?p=342499". External link in |title= (help)
  11. "Syrian army to deploy along Turkish border in deal with Kurdish-led forces". Reuters. 13 October 2019 – via www.reuters.com.
  12. "قوات النظام تبدأ دخول مدینة منبج شمال شرق حلب بالتزامن مع استمرار انسحاب قوات التحالف من المدینة • المرصد السوری لحقوق الإنسان". 15 October 2019.
  13. Desk, News (15 October 2019). "Syrian Army enters strategic city in Al-Raqqa with heavy equipment: video".
  14. "Syrian army enters Kurdish-held city, air base to help counter Turkish assault". xinhuanet.com.
  15. "Syrian army moves to confront Turkish forces as US withdraws". timesofisrael.com.
  16. "Syrian forces enter key border town". Times. 16 October 2019.
  17. "U.S. coalition: 'We are out' of Syria's Manbij". Reuters. 15 October 2019 – via www.reuters.com.
  18. ۱۸٫۰ ۱۸٫۱ ۱۸٫۲ O'Connor, Tom (17 October 2019). "U.S. says it made a "ceasefire" deal in Syria, Turkey and Kurdish forces reject the claim". Newsweek.
  19. "Harekat ile ilgili çalışmalarımız devam ediyor". www.aa.com.tr.
  20. Şafak, Yeni. "Free Syrian Army ready for potential new operation". Yeni Şafak.
  21. https://www.parlamentohaber.com/turk-ordusundan-80-bin-asker-ile-operasyon-hazirligi/
  22. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام aj-turkey-begins وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  23. "Explained: Why Turkey wants a military assault on Syrian Kurds". DW. 11 October 2019. Retrieved 13 October 2019.
  24. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام reuters9oct وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  25. ۲۵٫۰ ۲۵٫۱ ۲۵٫۲ "Turkish Forces and the loyal factions control areas east Euphrates estimated to be equal to a quarter of Lebanon's area". 19 October 2019.
  26. ۲۶٫۰ ۲۶٫۱ "Turkey to continue Syria op if US not keep promises". 18 October 2019.
  27. "About 20 citizens were injured by stray gunshots against the backdrop of celebrations of the deal between U.S. and Turkey within the area of east Euphrates and the Turkish forces renew their bombardment on Ras Al-Ayn despite the agreement". 17 October 2019.
  28. "Kurds strike deal with Syria army to resist Turkey". BBC News. 14 October 2019 – via www.bbc.com.
  29. SDF: 13 fighters and 5 civilians martyred after the ceasefire
  30. "144 hours of Operation "Peace Spring": 250 thousand displaced, regime forces continue to deploy in several locations and US forces prevent them from entering "Ain al-Arab". Almost 295 dead among the SDF, Turkish soldiers and factions loyal to Ankara". 15 October 2019.
  31. "Russian troops patrol between Turkish and Syrian forces on border". The Guardian. 15 October 2019.
  32. "Suriye operasyonu – Harekatın başladığı günden bu yana en az 18 sivil ve dört asker hayatını kaybetti". Medyascope. 12 October 2019. Retrieved 13 October 2019.
  33. "YPG/PKK'dan sivillere havan ve roketatarlı saldırılar: 2 şehit, 12 yaralı". www.aa.com.tr.
  34. "Turkish military operation east Euphrates kills more than 70 civilians so far and forces nearly 300 thousand people to displace from their areas". 16 October 2019.
  35. "100,000 flee as Turkey steps up Syria offensive". BBC News. 11 October 2019 – via www.bbc.com.
  36. Two Turkish soldiers killed in Kurdish militant attack in Syria: ministry
  37. "Invasion of northeast Syria carries gain and risk for Turkey". AP NEWS. 2019-10-09. Retrieved 2019-10-10.
  38. ۳۸٫۰ ۳۸٫۱ "Trump makes way for Turkey operation against Kurds in Syria". BBC News. 7 October 2019. Retrieved 10 October 2019. خطای یادکرد: برچسب <ref> نامعتبر؛ نام «withdraw» چندین بار با محتوای متفاوت تعریف شده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  39. Bethan McKernan (9 October 2019). "Turkey launches military operation in northern Syria". The Guardian.
  40. "Turkey begins ground offensive in northeastern Syria". Al Jazeera. 10 October 2019.
  41. Dockery, Wesley (9 October 2019). "Turkey Begins Military Operation Against Kurds After Trump Pulls Troops In Northern Syria". International Business Times.
  42. "After US green light, Turkey prepares military operation in Syria". Arab News. 7 October 2019.
  43. "Turkey to Launch Military Operation in Syria Ahead of US Withdrawal". Al Bawaba.
  44. "Syrian gov't slams new Turkish operation in Syria"
  45. "World reacts to Turkey's military operation in northeast Syria". Al Jazeera.
  46. "Syria blames Kurdish forces for Turkish military offensive". Xinhua Net. 11 October 2019. Retrieved 11 October 2019.
  47. "Syrian army to enter SDF-held Kobani, Manbij: Monitor". english.alarabiya.net. Retrieved 13 October 2019.
  48. "Report: Syrian army to enter SDF-held Kobani, Manbij". Reuters. 13 October 2019. Retrieved 13 October 2019.
  49. "Syrian government forces set to enter Kobani and Manbij after SDF deal". The Defense Post. 13 October 2019. Retrieved 13 October 2019.
  50. "Syrian troops sent north to 'confront' Turkey over incursion, says state media". The National. Retrieved 13 October 2019.
  51. "Syrian regime sends troops toward area of Turkey's anti-terror op". DailySabah. Retrieved 13 October 2019.
  52. https://www.timeturk.com/cumhurbaskani-erdogan-munbic-konusunda-kararimizi-verdigimiz-gibi-uygulama-asamasindayiz/haber-1246100
  53. https://www.haber.com/suriye-milli-ordusu-munbic-operasyonu-basladi-103685/
  54. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام ColumbusSanctions وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  55. "الرائد جمیل الصالح в Twitter: "أقول للذی ترک أرضه آلتی سُلبت منهُ وذهب لتحریر مناطق لغرض سیاسی، ریف حماة أحقُ بتجهیزک هنا القتال وهنا حق استرداد الأرض ..""
  56. ۵۶٫۰ ۵۶٫۱ Crisis Group (16 October 2019), Turkey's PKK Conflict: A Visual Explainer, Fatalities map
  57. ۵۷٫۰ ۵۷٫۱ Kingsley, Patrick (16 October 2019). "The World Condemns Erdogan's War on Kurds. But Turkey Applauds". The New York Times.
  58. ۵۸٫۰ ۵۸٫۱ ۵۸٫۲ ۵۸٫۳ Erdemir, Aykan (20 October 2019). "Turkey's Syria campaign serves Erdogan's electoral ambitions". Al Arabiya.
  59. "Turquie: plusieurs maires pro-kurdes arrêtés pour "terrorisme"". RFI. 21 October 2019.
  60. Getmansky, Anna; Sinmazdemir, Tolga; Zeitzoff, Thomas (26 October 2019). "Most Turks support the Syrian invasion. Here's why". Washington Post.
  61. "Assessing the Fatalities in Turkey's PKK Conflict". Crisis Group. 22 October 2019.
  62. "Safe Zone: Existing Project But Deferred Details". Enab Baladi. 29 August 2019. Retrieved 9 October 2019.
  63. Kurdistan24. "SDF command reveals details about buffer zone in northeast Syria". Kurdistan24. Retrieved 9 October 2019.
  64. "Turkey says U.S. stalling on Syria 'safe zone', will act alone if needed". Reuters. 9 October 2019. Retrieved 9 October 2019.
  65. "Erdoğan cites U.S. -Turkey disagreement over safe zone as joint patrols begin in Syria". Ahval. Retrieved 9 October 2019.
  66. "Turkey to initiate own plans if safe zone deal fails". TRT World. 18 September 2019.
  67. "Turkey's Syria 'safe zone' deadline expires". gulfnews.com. Retrieved 9 October 2019.
  68. Simkins, J. D. (8 October 2019). "Trump on pulling US troops out of Syria: 'We're not a police force'". Military Times.
  69. Crowley, Michael; Gall, Carlotta (8 October 2019). "In Trump, Turkey's Erdogan Keeps Finding a Sympathetic Ear". The New York Times.
  70. Hubbard, Ben; Gall, Carlotta (9 October 2019). "Turkey Launches Offensive Against U.S. -Backed Syrian Militia". The New York Times.
  71. "Report: Turkish warplanes bombing Kurdish targets in northeast Syria". Ynetnews. 10 July 2019.
  72. "Russian Special Forces open new Euphrates crossing between SDF, SAA lines: photos". Al-Masdar News. 7 October 2019.
  73. "Kurdish-led SDF claim Syrian Army is preparing to capture Manbij". Al-Masdar News. 8 October 2019.
  74. "The Turkish forces target the vicinity of Ras Al-Ayn area by shells and heavy machineguns, in conjunction with the arrival of new batches of factions loyal to Turkey to the latter's territory in the frame of the anticipated military operation • The Syrian Observatory For Human Rights". 8 October 2019.
  75. "Donald Trump and Recep Erdogan destroyed the United States' Syria policy - The Washington Post".
  76. "Civilians flee Syrian border towns as Turkish warplanes, artillery kick off offensive" Reuters. 9 October 2019
  77. ۷۷٫۰ ۷۷٫۱ "Turkey-Syria border: All the latest updates". aljazeera.com. 10 October 2019.
  78. McKernan, Bethan (9 October 2019). "Turkey launches military operation in northern Syria". The Guardian – via www.theguardian.com.
  79. "Turkey begins military offensive in Syria: Live updates" 9 October 2019
  80. "YPG/PKK'lı teröristlerin attığı roket Nusaybin'e düştü | STAR" Star.com.tr
  81. "Nusaybin ve Ceylanpınar'a havan mermisi düştü!" takvim.com.tr
  82. "Turkey launches assault on Syrian Kurdish forces" AFP.com
  83. "EXCLUSIVE-US-backed Syrian forces halt counter-Islamic State operations -sources" news.yahoo.com
  84. "Turkey launches Syria offensive with air strikes" BBC News. 9 October 2019
  85. "'Panic' as Turkish Ground Troops Push into Northeast Syria, 'Humanitarian Catastrophe' Feared by Kurdish Civilians"9 October 2019
  86. Santora, Marc (18 October 2019). "Turkish President Slams Trump's Letter for 'Lack of Respect'". The New York Times.
  87. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام letter وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  88. "Trump's 'Don't Be a Fool!' Letter to Erdogan Comes Out, Completely Baffling Twitter: 'This Can't Be Real'". 16 October 2019.
  89. "Barış Pınarı'nda kara harekatı da başladı" www.haberturk.com
  90. ۹۰٫۰ ۹۰٫۱ ۹۰٫۲ ۹۰٫۳ "Which Syrian Groups Are Involved in Turkey's Syria Offensive?". VOA News. 9 October 2019.
  91. "Money, hatred for the Kurds drives Turkey's Syrian fighters". Associated Press. 15 October 2019.
  92. "Renewed clashes between the Kurdish forces and pro-Turkey factions in the north-eastern parts of Aleppo countryside • The Syrian Observatory For Human Rights". 10 October 2019.
  93. "- TSK, Tel Erkam Köyüne Yakın Bağlantı Yolunu Kontrol Altına Aldı- Tabatin ve Al-mushrifah Köyleri..." Haberler.com.
  94. @BarisKaynagi_sy (10 October 2019). قوات الجیش الوطنی تحرر قریتی مشرفة الحاوی و برزان ومزرعتی حاج علی وبنی مشهور شرق مدینة تل ابیض بعد دحر عصابات PKK/PYD الإرهابیة ضمن عملیة نبع السلام. [The National Army forces liberate the villages of Mishrifah Al-Hawi, Barzan and Haj Ali and Bani Mashhour farms east of Tall Abyad city after the PKK / PYD terrorist gangs were defeated in Operation Spring of Peace.] (Tweet) – via Twitter.
  95. "Trump says jihadists 'will be escaping to Europe' in potential jailbreak". 10 October 2019.
  96. "Hain saldırı... Bir acı haber daha: 7 şehit, 85 yaralı". hurriyet.com.tr.
  97. "228 YPG terrorists neutralized in Turkey's Operation Peace Spring". DailySabah.
  98. "Erdogan threatens to flood Europe with 3.6 million refugees if EU calls Turkish operation in Syria an 'invasion'". 10 October 2019.
  99. "109 'terrorists' killed in Turkish offensive in Syria, says Erdogan". The Irish Times. 10 October 2019.
  100. Gall, Carlotta; Kingsley, Patrick (10 October 2019). "Shells Fired into Turkey as Syria Offensive Extends into 2nd Day". The New York Times.
  101. "Turkey presses Syrian assault as thousands flee the fighting". 10 October 2019.
  102. "The Latest". The Washington Post. 11 October 2019. Retrieved 12 October 2019.
  103. "YPG/PKK gazetecilerin olduğu restorana ateş açtı: 2 gazeteci yaralandı" Şafak, Yeni (11 October 2019).
  104. "Son dakika... Terör örgütü YPG'den sivillere alçak saldırı: İki ilçemizde şehit ve yaralılar var"
  105. "Barış Pınarı Harekatı'nda Ayn El Arab'daki terör hedefleri, top atışları ile vuruldu"
  106. "Nusaybin'e havan saldırısı: 2 şehit"
  107. "Turkish Forces killed 7 civilians as they try to escape the fire, and continued their attacks on Tal Abyad and Ras al-Ayn with large land and air support • the Syrian Observatory for Human Rights" 11 October 2019
  108. "399 terrorists neutralized by Turkey's anti-terror op"
  109. قوات الجیش الوطنی تحرر قریة حلاوة جنوب شرق مدینة تل ابیض بعد دحر عصابات PKK/PYD الإرهابیة ضمن عملیة نبع السلام. The National Army forces liberate the village of Halawa, southeast of the city of Tal Abyad, after the PKK / PYD terrorist gangs were defeated in Operation Spring of Peace
  110. "Dispatch: Anger on Turkish border as conflict reveals contradiction at the heart of Western Syria policy"
  111. "EXCLUSIVE: TURKEY ATTACKS US SPECIAL FORCES IN SYRIA, APPARENTLY BY MISTAKE" O'Connor, Tom; LaPorta, James; Jamali, Naveed (11 October 2019)
  112. لقاءات جمعت قادة #جیش_الإسلام مع المقاتلین فی قطاعی #درع_الفرات و #غصن_الزیتون، تخللها توجیهات وإرشادات عسکریة وشرعیة والتذکیر بالانضباط وغیر ذلک، بالتزامن مع التجهیزات لانطلاق مقاتلینا إلی محاورهم فی عملیة #نبع_السلام.
  113. "Turkey Syria offensive: 100,000 flee homes as assault continues" BBC News
  114. "The Latest" The Washington Post. 11 October 2019
  115. "The areas of Ras Al-Ayn, Tal Abyad, Al-Darbasiyyah and Al-Qamishli witness violent clashes and intense ground shelling" Syrian Observatory for Human Rights. 11 October 2019
  116. "Information about the killing and injury of 12 members of the Turkish Border Guard Forces in clashes against the SDF at the border strip in the area of Ayn Al-Arab (Kobani)" Syrian Observatory For Human Rights. 11 October 2019.
  117. "SON DAKİKA! Barış Pınarı Harekatı'nda çok önemli gelişme! Stratejik noktaya ulaşıldı"
  118. "Kurdisk politiker skal være drept i Syria" Bergløff, Charlotte Berrefjord (12 October 2019).
  119. "Female Kurdish politician among nine civilians killed by pro-Turkey forces in Syria, observers say"
  120. "Bakan Soylu açıkladı! 'Mardin'e 300'e yakın havan mermisi düştü' - Akşam"
  121. "Suriye Milli Ordusu, Resulayn'ı kontrol altına aldı"
  122. "Resulayn'da kontrol ele geçirildi! İşte YPG'nin elindeki ABD zırhlıları!"
  123. "SDF Serêkaniyê commander Amude: The city is under our control"
  124. https://www.aa.com.tr/tr/baris-pinari-harekati/tel-abyadin-suluk-beldesi-teroristlerden-kurtarildi/1611814
  125. "The Turkish forces and factions loyal to them achieve a new advancement in Al-Raqqah countryside and take the control of large spaces of Sluk town under a cover of heavy firepower • The Syrian Observatory For Human Rights" The Syrian Observatory For Human Rights.
  126. «https://www.dirilispostasi.com/gundem/suriye-milli-ordusu-tel-abyad-merkezine-girdi». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۳ اکتبر ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۱۴ اکتبر ۲۰۱۹. پیوند خارجی در |title= وجود دارد (کمک)
  127. https://www.takvim.com.tr/guncel/2019/10/13/ypg-sivillere-fuzeyle-saldirdi-2-sehit
  128. "Almost all suspected ISIS militants' escape Syria camp: SDF"
  129. https://www.cbsnews.com/news/turkey-syria-mark-esper-secretary-of-defense-us-preparing-to-evacuate-all-troops-from-northern-syria-face-the-nation/
  130. «توافق نیروهای سوریه دموکراتیک با دولت سوریه برای حفظ شهرهای شمالی». رادیو زمانه. ۲۰۱۹-۱۰-۱۳. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۰-۱۳.
  131. "U.S. forces try to hinder the deployment of the Russian force and regime forces in the area separating between Manbij Military Council and the factions of "Euphrates Shield" • The Syrian Observatory For Human Rights". The Syrian Observatory For Human Rights. 14 October 2019. Retrieved 14 October 2019.
  132. "The Turkish forces try to encircle Ras Al-Ayn city and to cut off the road to Tal Tamr in order to impose their control over the city in the incoming few hours amid intense shelling and fierce battles against the SDF • The Syrian Observatory For Human Rights". The Syrian Observatory For Human Rights. 14 October 2019. Retrieved 14 October 2019.
  133. "More casualties raise to about 15, the number of people who were killed due to the Turkish airstrikes which targeted the "humanitarian support" convoy in Ras Al-Ayn city • The Syrian Observatory For Human Rights". The Syrian Observatory For Human Rights. 14 October 2019. Retrieved 14 October 2019.
  134. "Violent battles continue in areas in Ras Al-Ayn city and its countryside and in the vicinity of Tal Abyad city in conjunction with heavy ground shelling witnessed in the area • The Syrian Observatory For Human Rights". The Syrian Observatory For Human Rights. 14 October 2019. Retrieved 14 October 2019.
  135. "Turkish bombardment targets Al-Darbasiyyah city in conjunction with ongoing airstrikes and violent battles witnessed in Ras Al-Ayn city • The Syrian Observatory For Human Rights". The Syrian Observatory For Human Rights. 14 October 2019. Retrieved 14 October 2019.
  136. https://www.timeturk.com/cumhurbaskani-erdogan-munbic-konusunda-kararimizi-verdigimiz-gibi-uygulama-asamasindayiz/haber-1246100
  137. "Münbiç sınırına takviye güç (Bordo bereliler ve komandolar ilerlemeye başladı)". NTV.
  138. [۱] Milli Savunma Bakanı Akar açıkladı: Resulayn ve Tel Abyad kontrolümüz altında
  139. "Syrian army deploys to town near Raqqa-state media". 14 October 2019 – via www.reuters.com.
  140. Syrian army enters Kurdish-held city, air base to help counter Turkish assault
  141. U.S. demands Syria ceasefire, slaps sanctions on Turkey over incursion
  142. Syrian army moves to confront Turkish forces as US withdraws
  143. "120 ساعة من "نبع السلام": قوات النظام تبدأ الانتشار فی الشمال السوری.. و250 ألف نازح.. والطائرات الترکیة تقصف قافلة مدنیة وتخلف عشرات الشهداء والجرحی.. وارتفاع حصیلة قتلی المقاتلین إلی نحو 250 • المرصد السوری لحقوق الإنسان". المرصد السوری لحقوق الإنسان (به عربی). 2019-10-14. Retrieved 2019-10-14.
  144. Desk, News (2019-10-14). "Syrian Army takes control of Brigade 93 base in northern Raqqa". AMN - Al-Masdar News | المصدر نیوز. Retrieved 2019-10-14.
  145. Sanchez, Raf (2019-10-14). "Assad troops enter north-east Syria after Russia-backed deal with Kurds". The Telegraph. ISSN 0307-1235. Retrieved 2019-10-14.
  146. "Picture of the day: A Syrian soldier waves the national flag". The Week UK. Retrieved 2019-10-14.
  147. ""Jarabulus Military Council" targets a vehicle south of Jarabulus by a guided missile leaving 2 persons dead in conjunction with an assassination targeted members of Turkey-loyal factions south of Azaz • The Syrian Observatory For Human Rights". The Syrian Observatory For Human Rights. 2019-10-13. Retrieved 2019-10-15.
  148. "Münbiç'e operasyon başladı!". yeniakit.
  149. "Menbiç'e operasyon başladı: 3 köy YPG'den temizlendi". Yeni Şafak. 14 October 2019.
  150. "Syrian state media says army enters town of Manbij in northern Syria". Reuters. 2019-10-14. Retrieved 2019-10-14.
  151. https://www.koamnewsnow.com/news/politics/national-politics/trumps-syria-decision-sparks-scramble-to-safely-remove-us-troops/1132156902
  152. "SDF carry out a counter attack on the Turkish forces and the factions west of Ras Al-Ayn city and regain control of posts and positions in the area • The Syrian Observatory For Human Rights". The Syrian Observatory For Human Rights. 2019-10-15. Retrieved 2019-10-15.
  153. https://www.aa.com.tr/tr/baris-pinari-harekati/ypg-pkkdan-sivillere-havanli-saldiri-2-sehit-12-yarali/1614399
  154. "Erdogan announces liberation of Syria 'safe zone', ready for refugees to return". Middle East Monitor. October 15, 2019. Retrieved October 15, 2019.
  155. [۲]
  156. http://www.syriahr.com/?p=342267
  157. http://www.syriahr.com/?p=342272
  158. https://www.almasdarnews.com/article/syrian-army-enters-strategic-city-in-al-raqqa-with-heavy-equipment-video/
  159. [۳]
  160. "Turkish military operation east Euphrates kills more than 70 civilians so far and forces nearly 300 thousand people to displace from their areas • The Syrian Observatory For Human Rights". The Syrian Observatory For Human Rights. 2019-10-16. Retrieved 2019-10-16.
  161. "قوات سوریا الدیمقراطیة تنفذ هجوماً معاکساً علی الفصائل والقوات الترکیة غرب عین عیسی وتستعید السیطرة علی مواقع فی المنطقة • المرصد السوری لحقوق الإنسان". 16 October 2019.
  162. ۱۶۲٫۰ ۱۶۲٫۱ ۱۶۲٫۲ "The first week of "Peace spring": 300 thousand displaced people and 71 civilian casualties… violent clashes in several fronts and several changes in the area… and About 360 casualties of the "SDF", the factions, and the Turkish Forces • The Syrian Observatory For Human Rights". The Syrian Observatory For Human Rights. 2019-10-16. Retrieved 2019-10-16.
  163. "The Turkish forces and their loyal factions carryout a new attack in Ras Al-Ayn city under a cover of heavy and violent aerial and ground bombardment • The Syrian Observatory For Human Rights". The Syrian Observatory For Human Rights. 2019-10-16. Retrieved 2019-10-17.
  164. "Cumhurbaşkanı Erdoğan: 1220 kilometrekare alanı temizledik". CNN Türk.
  165. "القوات الأمریکیة تدمر قاعدتها العسکریة فی خراب عشک بریف عین العرب (کوبانی) بعد الانسحاب منها • المرصد السوری لحقوق الإنسان". 16 October 2019.
  166. "US expands air base in northern Syria for use in battle for Raqqa". Stars and Stripes.
  167. Myles B. Caggins III [@OIRSpox] (16 October 2019). "#Coalition forces continue a deliberate withdrawal from northeast #Syria. On Oct. 16, we vacated the Lafarge Cement Factory, Raqqa, and Tabqah. // تواصل قوات التحالف الإنسحاب المُخطّط له من شمال شرق سوریا. فی 16 تشرین الأول، قُمنا بإخلاء مصنع لافارج للأسمنت والرقة والطبقة" (Tweet) – via Twitter.
  168. III, OIR Spokesman Col Myles B. Caggins (16 October 2019). "On Oct. 16, after all #Coalition personnel and essential tactical equipment departed, two Coalition F-15Es successfully conducted a pre-planned precision airstrike at the Lafarge Cement Factory to destroy an ammunition cache and reduce the facility's military usefulness".
  169. "Russian Forces cross the Qara Qoqaz Bridge and deploy in the vicinity of Ayn al-Arab (Kobani) city, and exchange of shelling and targeting between the factions and the regime forces in fronts of Manbij city • The Syrian Observatory For Human Rights". 16 October 2019.
  170. "Syrian Forces Enter Key Border Town, Thwarting Turkish Plans". Time. Retrieved 2019-10-17.
  171. "القوات الترکیة والفصائل تحاصر مدینة رأس العین (سری کانییه) بشکل کامل، ولا صحة لسیطرة "النظام السوری" علی سجون قوات سوریا الدیمقراطیة ضمن المناطق آلتی انتشرت بها • المرصد السوری لحقوق الإنسان". 17 October 2019.
  172. "'Avrupa, terör örgütünün rehberliğini kendisine yol tutmuş'". Timeturk.com.
  173. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام :1 وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  174. ۱۷۴٫۰ ۱۷۴٫۱ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام :2 وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  175. ۱۷۵٫۰ ۱۷۵٫۱ Pamuk, Humeyra; Toksabay, Ece; Gumrukcu, Tuvan; Evans, Dominic (17 October 2019). "Pence says Turkey, U.S. agree ceasefire in northeast Syria". Reuters.
  176. ۱۷۶٫۰ ۱۷۶٫۱ McKernan, Bethan; Borger, Julian (17 October 2019). "Pence and Erdoğan agree on ceasefire plan but Kurds reject 'occupation'". The Guardian.
  177. Hennigan, W.J. (17 October 2019). "Kurds Await Fate as Trump, Turkey Praise Brief "Ceasefire"". Time.
  178. Riley-Smith, Ben; Sabur, Rozina; Oliphant, Roland (17 October 2019). "US and Turkey agree ceasefire in Syria to allow Kurdish withdrawal". The Telegraph.
  179. Tur, Katy (17 October 2019). "In 'final betrayal,' U.S. brokered Syria ceasefire is effectively a Kurdish surrender". MSNBC.
  180. "Leading Democrats blast Trump over 'sham ceasefire' in Syria". Times of Israel.
  181. Kennedy, Merrit (17 October 2019). "Pence Says Turkey Has Agreed To Suspend Its Incursion Into Syria". NPR.
  182. "الفصائل الموالیة لأنقرة تهاجم قسد فی مدینة رأس العین (سری کانییه) بالتزامن مع استهداف القافلة الطبیة آلتی تحاول دخول المدینة لإخلاء الجرحی والمصابین • المرصد السوری لحقوق الإنسان". 18 October 2019.
  183. CNN, Kareem Khadder, Mohammed Tawfeeq and Eliza Mackintosh. "Kurds say Turkey is violating hours-old 'ceasefire' in northern Syria". CNN.
  184. https://edition.cnn.com/middleeast/live-news/syria-turkey-10-19-2019/
  185. "Turkey plans to establish 12 posts in Syria 'safe zone': Erdogan". Reuters. 18 October 2019.
  186. "القوات الترکیة والفصائل الموالیة لها تسیطر علی مناطق فی شرق الفرات تقدر بربع مساحة لبنان • المرصد السوری لحقوق الإنسان". 19 October 2019.
  187. "Turkey's military operation in Syria: All the latest updates". www.aljazeera.com.
  188. "Suriye'nin kuzeyinde 1 Türk askeri yaşamını yitirdi". euronews. 20 October 2019.
  189. ۱۸۹٫۰ ۱۸۹٫۱ Formanek, Ingrid; Khadder, Kareem; Garcia, Jaide (20 October 2019). "16 Syrian Democratic Force and 1 Turkish soldier killed in past 24 hours". CNN.
  190. "مجموعات من قوات سوریا الدیمقراطیة تبدأ بالانسحاب من مدینة رأس العین (سری کانییه) بالتزامن مع خروج القافلة الطبیة • المرصد السوری لحقوق الإنسان". 20 October 2019.
  191. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام auto14 وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  192. "قوات التحالف الدولی تنسحب من مطار صرین بریف عین العرب (کوبانی) • المرصد السوری لحقوق الإنسان". 20 October 2019.
  193. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام auto18 وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  194. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام auto19 وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  195. Paton Walsh, Nick (20 October 2019). "500 US personnel moving through Syria". CNN.
  196. Chulov, Martin; Borger, Julian (21 October 2019). "Syrian residents pelt retreating US troops with food and insults". The Guardian.
  197. Coles, Sune Engel Rasmussen and Isabel (21 October 2019). "U.S. Troops Withdrawing From Syria Draw Scorn". Wall Street Journal.
  198. Schmitt, Eric; Haberman, Maggie (20 October 2019). "Trump Said to Favor Leaving a Few Hundred Troops in Eastern Syria" – via NYTimes.com.
  199. Michael R. Gordon; Gordon Lubold. "Trump Weighs Leaving Small Number of Troops in Syria". The Wall Street Journal.
  200. Prothero, Mitch (21 October 2019). "Trump said his chaotic withdrawal from Syria had 'secured' the country's oil. It hasn't, and now the US is scrambling to protect a key oil-producing area". Business Insider.
  201. ۲۰۱٫۰ ۲۰۱٫۱ ۲۰۱٫۲ "12 days of Operation "Peace Spring": Turkish-backed factions continue to violate the ceasefire and commit violations against citizens in areas under their control. The death toll among the "SDF", the regime, Turkish forces and factions loyal to it rises to 477 • The Syrian Observatory For Human Rights". The Syrian Observatory For Human Rights. 2019-10-21. Retrieved 2019-10-22.
  202. ۲۰۲٫۰ ۲۰۲٫۱ Ilyushina, Mary; Hodge, Nathan (22 October 2019). "Russian defense minister says new forces needed to patrol Syria". CNN.
  203. Kourdi, Eyad; Barnes, Taylor (22 October 2019). "Assad: Syria rejects "any occupation" under "any pretext"". CNN.
  204. Rogers and Barrett, Alex and Ted (22 October 2019). "McConnell introduces resolution opposing US withdrawal from Syria". CNN.
  205. Hansler, Jennifer; Browne, Ryan (22 October 2019). "Top US envoy for Syria was not consulted in decision to withdraw US troops". CNN.
  206. ۲۰۶٫۰ ۲۰۶٫۱ ۲۰۶٫۲ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام auto16 وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  207. Fraser, Suzan; Isachenkov, Vladimir (22 October 2019). "Russia, Turkey seal power in northeast Syria with new accord". AP NEWS.
  208. ۲۰۸٫۰ ۲۰۸٫۱ ۲۰۸٫۲ ۲۰۸٫۳ ۲۰۸٫۴ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام auto17 وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  209. ۲۰۹٫۰ ۲۰۹٫۱ ۲۰۹٫۲ ۲۰۹٫۳ ۲۰۹٫۴ "Full text of Turkey, Russia agreement on northeast Syria". Aljazeera. 22 October 2019.
  210. Sonmez, Felicia; Nakamura, David (23 October 2019). "Trump says U.S. will lift sanctions on Turkey, calling cease-fire in Syria 'permanent'". Washington Post.
  211. Segers, Grace (23 October 2019). "Trump lifts Turkey sanctions, calling ceasefire in Syria "permanent"". CBS News.
  212. Shesgreen, Deirdre; Jackson, David (23 October 2019). "Trump declares 'big success' in Syria, lifts sanctions on Turkey". USA TODAY.
  213. "Russia urges Kurdish fighters to withdraw from Syria's border". Aljazeera. 23 October 2019.
  214. Fraser, Suzan; Pitarakis, Lefteris (23 October 2019). "Russian forces deploy at Syrian border under new accord". AP NEWS.
  215. LaPorta, James; O'Connor (23 October 2019). "Exclusive: U.S. has a plan to send tanks and troops to "secure" Syria's oil fields amid withdrawal". Newsweek.
  216. ۲۱۶٫۰ ۲۱۶٫۱ Starr, Barbara; Browne, Ryan (24 October 2019). "Trump suggests Kurds relocate as US considers deploying armored vehicles to protect oil fields". CNN.
  217. ۲۱۷٫۰ ۲۱۷٫۱ DePetris, Daniel (24 October 2019). "America last: Trump is still risking our soldiers' lives over Syrian oil". Washington Examiner.
  218. Vanden Brook, Tom (24 October 2019). "Pentagon planning to send tanks, armored vehicles to Syrian oil fields". USA TODAY.
  219. ۲۱۹٫۰ ۲۱۹٫۱ Mroue, Bassem (24 October 2019). "Syria says Turkish-led forces attacked its troops". AP NEWS.
  220. "Kurdish forces start Syria-Turkey border pullback". Arab News. 24 October 2019.
  221. Malsin, Jared; Osseiran, Nazih (24 October 2019). "Russia Strikes Syrian Rebel Stronghold, Raising Fears of Assad Regime Offensive". Wall Street Journal.
  222. Elizabeth Hagedorn, Elizabeth (24 October 2019). "After Turkey-Russia deal, what's next for Syria's Idlib?". Middle East Eye.
  223. "World reacts to Turkey's military operation in northeast Syria". Al Jazeera. 10 October 2019. Retrieved 10 October 2019.
  224. "EU concerned at new migrant wave from Turkish operation in Syria". France 24. 8 October 2019. Retrieved 9 October 2019.
  225. "Declaration by the High Representative on behalf of the EU on recent developments in north-east Syria". 9 October 2019.
  226. "EU sanctions against Turkey 'on the table'". Politico. 11 October 2019.
  227. "Furious with Turkey, EU threatens sanctions, arms embargo". Reuters. 11 October 2019.
  228. "World reacts to Turkey's military operation in northeast Syria". Al Jazeera. 10 October 2019. Retrieved 10 October 2019.
  229. "Netanyahu Warns Against Turkey's Ethnic Cleansing of 'Gallant Kurds'; Vows to Assist". Haaretz. 10 October 2019.
  230. "Iran opposes military action in Syria, Zarif tells Turkey". www.timesofisrael.com.
  231. "US is "Irrelevant Occupier in Syria" – Iran's Foreign Minister Zarif". sputniknews.com.
  232. Washington, Bethan McKernan Julian Borger in; Sabbaghdefence, Dan; editor, security (9 October 2019). "Turkey unleashes airstrikes against Kurds in north-east Syria". The Guardian – via www.theguardian.com.
  233. Blake, Aaron (10 October 2019). "'They didn't help us with Normandy': Trump abandons the Kurds — rhetorically if not literally". The Washington Post. Retrieved 10 October 2019.
  234. Singh, Maanvi (October 9, 2019). "Trump defends Syria decision by saying Kurds 'didn't help us with Normandy'". The Guardian. Retrieved October 10, 2019.
  235. Singh, Maanvi (October 9, 2019). "Trump defends Syria decision by saying Kurds 'didn't help us with Normandy'". The Guardian. Retrieved October 10, 2019.
  236. "Lindsey Graham turns on Trump over 'disaster' Syria move". The Independent. 7 October 2019.
  237. Prime Minister's Office, PM call with President Trump: 9 October 2019, accessed 10 October 2019
  238. "Turkish unilateral military action in north east Syria: UK government statement". GOV.UK. Retrieved 2019-10-11.
  239. "India expresses 'deep concern' over Turkish invasion of northern Syria; Pak lauds Ankara's 'positive role'". WION.
  240. "Pakistan appreciates Turkey's positive role in Syria". www.aa.com.tr.
  241. "Foreign Ministry Spokesperson Geng Shuang's Regular Press Conference on October 10, 2019 – Embassy of the People's Republic of China in the United States of America". www.china-embassy.org. Retrieved 2019-10-10.
  242. "Meeting with Security Council permanent members". President of Russia.
  243. "Telephone conversation with President of Turkey Recep Tayyip Erdogan". President of Russia.
  244. "Explainer: Turkish operation may redraw map of Syrian war once again". Reuters. 9 October 2019 – via www.reuters.com.
  245. "Turkey-Syria border: All the latest updates". Al-Jazeera. 10 October 2019.
  246. "Countries unite to oppose Turkey's Syria operation". NBC News. Retrieved 2019-10-11.
  247. "U.N. calls for protecting civilians in northeast Syria". Reuters. October 7, 2019 – via www.reuters.com.
  248. Ministry, Foreign (2019-10-09). "#KSA pointed out that the seriousness of this aggression on northeastern Syria has negative repercussions on the security and stability of the region, especially undermining the int'l efforts in combating ISIS organization". @KSAmofaEN. Retrieved 2019-10-09.
  249. "KRG Statement on developments in Northeastern Syria". Kurdistan Regional Government. Retrieved 9 October 2019.
  250. "France says Turkey operation jeopardises security and humanitarian efforts". Reuters. 9 October 2019.
  251. Matamoros, Cristina Abellan (October 10, 2019). "Macron: Turkey's offensive in Syria helping ISIS build caliphate". euronews.
  252. [۴] by NATO Secretary General Jens Stoltenberg at the joint press point with the President of the Council of Ministers of Italy, Giuseppe Conte
  253. «تابناک: لغو کنسرت کیهان کلهر در اعتراض به حمله ترکیه».[پیوند مرده]
  254. «دنیای اقتصاد: حرف‌های شنیدنی کیهان کلهر علیه تهاجم ترکیه به سوریه».
  255. «تحولات سوریه؛ قاضی سوئیسی اردوغان را به ارتکاب جنایت جنگی متهم کرد». euronews. ۲۰۱۹-۱۰-۲۶. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۰-۳۰.