حوضه آبریز رودخانه کارون بزرگ

حوضه آبریز رودخانه کارون بزرگ یکی از حوضه‌های باز ایران است که در تقسیم‌بندی حوضه‌های آبریز ایران، حوضهٔ فرعی به شمار می‌رود و زیرمجموعهٔ حوضهٔ آبریز خلیج فارس و دریای عمان است. مساحت این حوضه، ۶۷٬۲۵۷ کیلومتر مربع[۱] و رود اصلی آن، کارون است.

موقعیت حوضه آبریز رودخانه کارون بزرگ

جغرافیاویرایش

حوضهٔ آبریز کارون بزرگ شامل بیشتر مساحت استان چهارمحال و بختیاری، بخش‌های بزرگی از استان‌های لرستان و خوزستان و بخش‌هایی از استان‌های مرکزی، اصفهان، کهگیلویه و بویراحمد و فارس است. آبراههٔ اصلی حوضه، رود کارون است که شاخهٔ اصلی آن از کوهرنگ زردکوه سرچشمه می‌گیرد. دو شاخهٔ دیگر در بهشت‌آباد به آن می‌رسند و رود کارون تشکیل می‌شود. پس از تلاقی با رود خرسان به سوی شمال غربی جریان می‌یابد و پس از گذر از شمال ایذه، به سوی جنوب غربی متمایل می‌شود. در شمال شوشتر به دو شاخه تقسیم و به سوی جنوب سرازیر می‌شود. در بند قیر دوباره دو شاخه به یکدیگر می‌پیوندد. در همین نقطه، رود دز نیز به آن متصل می‌شود و در نهایت، در آبادان وارد اروندرود می‌شود.[۲] رود دز، از تلاقی رودهای بختیاری و سزار شکل می‌گیرد. سرچشمهٔ رود بختیاری در نزدیکی سرچشمهٔ کارون است و رود سزار از پیرامون بروجرد سرچشمه می‌گیرد. این دو رود در دوآب با هم تلاقی می‌کنند.[۳]

زیرحوضه‌هاویرایش

برپایهٔ دستور العمل تقسیم‌بندی حوضه‌های ایران، حوضهٔ آبریز کارون بزرگ به زیرحوضه‌های زیر تقسیم می‌شود:[۴]

کد نام اختصاری
زیرحوضه
مساحت
کیلومتر مربع
تعداد
زیرحوضه‌ها
۲۳۱ پایاب کارون ۵٬۹۲۴ ۳
۲۳۲ کارون ۳۸٬۱۰۴ ۴
۲۳۳ دز ۲۳٬۲۲۹ ۳

منابعویرایش

  1. دستور العمل و ضوابط تقسیم‌بندی و کدگذاری حوضه‌های آبریز و محدوده‌های مطالعاتی در سطح کشور. شرکت مدیریت منابع ایران. دی ۱۳۸۳. ص. ۵. دریافت‌شده در ۱۰ مرداد ۱۳۹۶.
  2. افشین، یدالله (۱۳۷۳). رودهای ایران. ۱. وزارت نیرو - مهندسین مشاور جاماب. صص. ۲۵۵–۲۵۷.
  3. افشین، یدالله (۱۳۷۳). رودهای ایران. ۱. وزارت نیرو - مهندسین مشاور جاماب. صص. ۲۸۳–۲۸۴.
  4. دستور العمل و ضوابط تقسیم‌بندی و کدگذاری حوضه‌های آبریز و محدوده‌های مطالعاتی در سطح کشور. شرکت مدیریت منابع ایران. دی ۱۳۸۳. ص. ۵۴–۵۸. دریافت‌شده در ۱۰ مرداد ۱۳۹۶.